વોશિંગ્ટન: એક તરફ જ્યાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) સતત ઈરાનને ધમકી આપીને મિડલ ઈસ્ટમાં (Middle East) તણાવ વધારી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ અમેરિકાનું શેરબજાર એટલે કે વૉલ સ્ટ્રીટ (Wall Street) તેમના માટે મુશ્કેલીનું કારણ બની રહ્યું છે. વર્ષ 2026 ના શરૂઆતના 3 મહિનામાં જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અથવા તેમના સહયોગીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા આશ્ચર્યજનક સ્ટોક ટ્રેડિંગને (Stock Trading) લઈને તેઓ એક મોટી તપાસના દાયરામાં આવી ગયા છે. આ ટ્રેડિંગ પ્રવૃત્તિઓએ બજારના મોટા દિગ્ગજોને પણ ચોંકાવી દીધા છે.
ટ્રમ્પે રોજ સરેરાશ 40 થી વધુ સોદા કર્યા
બ્લૂમબર્ગના (Bloomberg) અહેવાલમાં આ નાણાકીય ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, વર્ષ 2026 ના જાન્યુઆરીથી માર્ચ મહિના વચ્ચે અમેરિકાની કેટલીક સૌથી મોટી આઈટી-ટેક, ફાયનાન્સ, એરોસ્પેસ અને મીડિયા કંપનીઓમાં કરોડો ડોલરની લેવડ-દેવડ થઈ છે. આ 3 મહિનાના સમયગાળા દરમિયાન ટ્રમ્પે રોજ સરેરાશ 40 થી વધુ સ્ટોક ટ્રેડ કર્યા છે.
અહેવાલો દર્શાવે છે કે આ સમયગાળામાં કુલ 3700 થી વધુ સ્ટોક ટ્રેડ નોંધાયા છે, જે અગાઉની ત્રિમાસિક સરખામણીએ અભૂતપૂર્વ ઉછાળો દર્શાવે છે. વર્ષ 2025 ના છેલ્લા 3 મહિનામાં માત્ર 380 સોદા કરવામાં આવ્યા હતા, જેની સામે 2026 ની શરૂઆતમાં આ આંકડો અચાનક વધી ગયો છે.
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ પણ આશ્ચર્યચકિત: ‘આ સામાન્ય નથી’
બજારના નિષ્ણાતો આ સ્કેલ પર થયેલા ટ્રેડિંગથી અવાક છે. ટટલ કેપિટલ મેનેજમેન્ટના (Tuttle Capital Management) સીઈઓ (CEO) મેથ્યુ ટટલના જણાવ્યા અનુસાર, “આ લેણ-દેણની સંખ્યા અવિશ્વસનીય છે. આ કોઈ હેજ ફંડ (Hedge Fund) જેવું લાગે છે, જેમાં મોટા પાયે અલ્ગોરિધમિક ટ્રેડિંગ (Algorithmic Trading) થતું હોય.” ધ વેલ્થ એલાયન્સના ચેરમેન એરિક ડિટોને જણાવ્યું કે, વૉલ સ્ટ્રીટ પર તેમના 40 વર્ષથી વધુના અનુભવમાં તેમણે કોઈ વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા આ પ્રકારની અસામાન્ય ટ્રેડિંગ પ્રવૃત્તિ ક્યારેય જોઈ નથી.
કઈ મોટી કંપનીઓના શેરમાં થયો કારોબાર?
જાહેર થયેલા દસ્તાવેજો અનુસાર, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શરૂઆતના 3 મહિનામાં એનવીડિયા (NVIDIA), ઓરેકલ (Oracle), માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft), બોઇંગ (Boeing) અને કોસ્ટકો (Costco) જેવી જાયન્ટ કંપનીઓમાં પ્રત્યેકમાં ઓછામાં ઓછા 1 મિલિયન ડોલરના શેર ખરીદ્યા હતા. આ સિવાય એમેઝોન (Amazon), મેટા (Meta), ઉબર (Uber), ઇબે (eBay), એબોટ લેબોરેટરીઝ, એટી એન્ડ ટી (AT&T) અને ડોલર ટ્રી જેવી કંપનીઓના શેર પણ ખરીદાયા કે વેચાયા હતા. સૌથી મોટો સોદો 10 ફેબ્રુઆરીના રોજ થયો હતો, જ્યારે ટ્રમ્પે માઇક્રોસોફ્ટ, મેટા અને એમેઝોનમાં પોતાની 5 મિલિયનથી લઈને 25 મિલિયન અમેરિકી ડોલર સુધીની હિસ્સેદારી વેચી દીધી હતી.
સરકારી નીતિઓ અને હિતોના ટકરાવનો આરોપ
આ ખુલાસાથી ટ્રમ્પના વ્યાપારિક કરારોની ટીકા કરનારાઓને નવું હથિયાર મળી ગયું છે. જે કંપનીઓના શેર ટ્રેડ થયા છે, તેમાંથી મોટાભાગની કંપનીઓ એવા સેક્ટરમાં કામ કરે છે જે સીધી રીતે અમેરિકી સરકારની નીતિઓ, નિયમો અને જીઓ-પોલિટિકલ (Geo-political) નિર્ણયોથી પ્રભાવિત થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, એનવીડિયાએ ચીનને એઆઈ (AI) ચિપ્સ નિકાસ કરવા માટે અમેરિકી સરકારની મંજૂરી લેવી પડે છે. તેવી જ રીતે બોઇંગ સંરક્ષણ કરારો માટે સંપૂર્ણપણે સરકારી નીતિઓ પર નિર્ભર છે.
આલોચકોનું કહેવું છે કે, ભલે કોઈ કાયદો ન તૂટ્યો હોય, પરંતુ એક વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ આ પ્રકારે સક્રિય ટ્રેડિંગ કરે તે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિઓની જેમ ટ્રમ્પે પોતાના બિઝનેસને કોઈ બ્લાઇન્ડ ટ્રસ્ટમાં (Blind Trust) ટ્રાન્સફર કર્યો નથી. તેમના પુત્રો હજુ પણ ટ્રમ્પ ઓર્ગેનાઈઝેશન (Trump Organization) સંભાળે છે, જે સરકારી નિર્ણયોથી પ્રભાવિત થતા ઉદ્યોગો સાથે જોડાયેલું છે.
ઓઈલ માર્કેટ ક્રેશ અને વ્હાઇટ હાઉસનો બચાવ
આ અગાઉ ઓઈલ માર્કેટમાં (Oil Market) પણ આવી જ અસામાન્ય પ્રવૃત્તિ જોવા મળી હતી. જ્યારે ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે શાંતિ વાટાઘાટોના સંકેતો આપ્યા, ત્યારે જ અમેરિકી વેપારીઓએ તેલના ઘટતા ભાવો અને શેરબજારના ઉછાળા પર મોટા દાવ લગાવ્યા હતા. ત્યારબાદ તરત જ તેલના ભાવ ક્રેશ થયા હતા અને શેરબજાર ઉછળ્યું હતું. જોકે, આ તમામ આરોપોને વ્હાઇટ હાઉસે (White House) સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યા છે. ટ્રમ્પ ઓર્ગેનાઈઝેશનના પ્રવક્તાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તેમનું રોકાણ બહારની નાણાકીય સંસ્થાઓ (Financial Institutions) દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે સંચાલિત થાય છે અને તેમાં ટ્રમ્પ પરિવારની કોઈ વ્યક્તિગત ભૂમિકા નથી.