કંપની જાહેરાતમાં કરવામાં આવેલા ઉત્પાદનની અસરકારકતા સંબંધિત તેના દાવાઓને સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી કે “તે કુદરતી રીતે દૃષ્ટિ સુધારે છે; આંખના તાણને દૂર કરે છે; સિલિરી સ્નાયુઓની કસરત કરે છે; વિશ્વનું શ્રેષ્ઠ યુનિસેક્સ કરેક્શન ઉપકરણ ધરાવે છે”
સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટીએ ‘શ્યોર વિઝન’ જાહેરાતને બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે અને ખોટા અને ભ્રામક દાવા બદલ રૂ. 10 લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે.
કંપની જાહેરાતમાં કરવામાં આવેલા ઉત્પાદનની અસરકારકતા સંબંધિત તેના દાવાઓને સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી કે “તે કુદરતી રીતે દૃષ્ટિ સુધારે છે; આંખના તાણને દૂર કરે છે; સિલિરી સ્નાયુઓની કસરત કરે છે; વિશ્વનું શ્રેષ્ઠ યુનિસેક્સ કરેક્શન ઉપકરણ ધરાવે છે”
સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટીએ ‘શ્યોર વિઝન’ જાહેરાતને બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે અને ખોટા અને ભ્રામક દાવા બદલ રૂ. 10 લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે. સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA) જેમાં ચીફ કમિશનર અને કમિશનરનો સમાવેશ થાય છે, તેણે તાજેતરમાં શ્યોર વિઝન ઈન્ડિયા વિરુદ્ધ તેની પ્રોડક્ટ “શ્યોર વિઝન” માટે ભ્રામક જાહેરાતો અંગે આદેશ પસાર કર્યો હતો, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે “શ્યોર વિઝન કુદરતી રીતે આંખોની રોશની સુધારે છે; આંખના તાણને દૂર કરે છે; વ્યાયામ કરે છે. સ્નાયુઓ; વિશ્વનું શ્રેષ્ઠ યુનિસેક્સ કરેક્શન ઉપકરણ ધરાવે છે” કંપની જાહેરાતમાં આપેલા ઉત્પાદનની અસરકારકતા સંબંધિત તેના દાવાઓને સમર્થન આપી શકી ન હતી.
સ્યોર વિઝન ઈન્ડિયા વિરુદ્ધ તેની પ્રોડક્ટ “સ્યોર વિઝન” માટેની કથિત ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાત અંગેની ફરિયાદ ઓથોરિટીને મળી હતી. ત્યારબાદ, CCPAએ ફરિયાદ પર જરૂરી કાર્યવાહી શરૂ કરી. 25.02.2022 ના રોજ, CCPA એ જાહેરાતમાં કંપની દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાઓની તપાસ કરવા માટે ડાયરેક્ટર જનરલ (તપાસ) ને આદેશ આપ્યો.
ડીજી (તપાસ) દ્વારા સબમિટ કરાયેલા તપાસ અહેવાલ મુજબ, કંપનીના દાવાઓ અનાવશ્યક હોવાનું જણાયું છે અને તેને નકારી કાઢવા જોઈએ કારણ કે કંપની દ્વારા અથવા અન્ય કોઈ સંસ્થા દ્વારા જે પ્રોડક્ટની જાહેરાત કરવામાં આવી રહી છે તેના પર કરવામાં આવેલા કોઈપણ સંશોધનનો કોઈ સંદર્ભ નથી. સજ્જ વધુમાં, કંપની દ્વારા ઉત્પાદન “શ્યોર વિઝન”માં ઉપયોગમાં લેવાતી પિનહોલ ટેક્નોલોજી પ્રાથમિક “નિદાન” હસ્તક્ષેપ છે અને જાહેરાતમાં દાવો કર્યા મુજબ “ઉપચારાત્મક” હસ્તક્ષેપ નથી. આથી, ડીજી (તપાસ) એ અભિપ્રાય આપ્યો કે કંપનીના દાવાઓ ગેરમાર્ગે દોરનારા અને અયોગ્ય છે.
એ પણ ઉલ્લેખનીય છે કે, CCPA સમક્ષ સુનાવણી દરમિયાન પણ, કંપનીએ કબૂલ્યું હતું કે, દાવાઓ જેમ કે “તે કુદરતી રીતે આંખની દૃષ્ટિ સુધારે છે; આંખના તાણને દૂર કરે છે; સિલિરી સ્નાયુઓની કસરત કરે છે; વિશ્વનું શ્રેષ્ઠ યુનિસેક્સ કરેક્શન ઉપકરણ” બનાવવામાં આવ્યા હતા. ઉત્પાદનની અસરકારકતાના સંદર્ભમાં કોઈપણ વૈજ્ઞાનિક/લેબોરેટરી ટેસ્ટ રિપોર્ટ દ્વારા પુરાવા વિના જાહેરાતમાં. વધુમાં તેમના દાવાને સમર્થન આપવા માટે તેમના દ્વારા કોઈ ચોક્કસ માર્કેટિંગ અભ્યાસ/સર્વે હાથ ધરવામાં આવ્યો ન હતો.
આને ધ્યાનમાં રાખીને, CCPA એ અવલોકન કર્યું કે, ઉત્પાદન “શ્યોર વિઝન” ની જાહેરાત કોઈપણ વિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ વિના પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી અને જાહેરાતમાં કરવામાં આવેલા તેમના દાવાઓને સમર્થન આપવા માટે કંપની દ્વારા કોઈ માર્કેટિંગ સંશોધન હાથ ધરવામાં આવ્યું ન હતું, જેનાથી કંપનીની સંવેદનશીલતાનું શોષણ થયું હતું. દ્રષ્ટિ સંબંધિત સમસ્યાના સંદર્ભમાં ગ્રાહકો. વધુમાં, ઉત્પાદનનું નામ “શ્યોર વિઝન” પોતે જ ગ્રાહકના મનમાં સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિની ખાતરીની ખોટી અને બનાવટી કલ્પના અને કાલ્પનિક બનાવવા માટે સક્ષમ છે. આથી, જાહેરાત ખોટી અને ગેરમાર્ગે દોરનારી હોવાનું જણાયું હતું.
તેથી, CCPA એ શ્યોર વિઝન ઇન્ડિયાને તેમના ઉત્પાદન “સ્યોર વિઝન” ની જાહેરાતો બંધ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે જે દાવો કરે છે કે “તે કુદરતી રીતે આંખની દૃષ્ટિ સુધારે છે; આંખના તણાવને દૂર કરે છે; સિલિરી સ્નાયુઓની કસરત કરે છે; વિશ્વનું શ્રેષ્ઠ યુનિસેક્સ કરેક્શન ઉપકરણ” અને ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 ની કલમ 21(1) અને (2) ની જોગવાઈઓ હેઠળ કંપની પર ₹10,00,000નો દંડ પણ લાદવામાં આવે છે.
અગાઉ, CCPAએ તેમની ભ્રામક જાહેરાત બદલ સેન્સોડાઈન ટૂથપેસ્ટ માટે Naaptol અને GSK પર પ્રત્યેકને ₹10,00,000નો દંડ પણ લાદ્યો છે. તેઓને તેમની જાહેરાત બંધ કરવાનો પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
કોવિડ-19 રોગચાળાની આસપાસ ગ્રાહકની સંવેદનશીલતાને પગલે, CCPAએ ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો સામે કડક પગલાં લીધા જેમાં 13 કંપનીઓએ તેમની જાહેરાતો પાછી ખેંચી લીધી અને 3 કંપનીઓએ સુધારાત્મક જાહેરાતો કરી.
વધુમાં, ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતો અને અયોગ્ય વેપાર પ્રથાઓ સામે ઉપભોક્તાનાં હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે, CCPA એ બે સલાહ પણ જારી કરી છે. 20.01.2021 ના રોજ પ્રથમ એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી હતી જેમાં ઉદ્યોગના હિતધારકોને કોવિડ-19 રોગચાળાની પરિસ્થિતિનો લાભ લેતા અને કોઈપણ સક્ષમ અને વિશ્વસનીય વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓ દ્વારા સમર્થિત ન હોય તેવા ભ્રામક દાવા કરવાનું બંધ કરવા માટે બોલાવવામાં આવી હતી. બીજી એડવાઈઝરી 01.10.2021ના રોજ જારી કરવામાં આવી હતી જેમાં ગ્રાહક સુરક્ષા (ઈ-કોમર્સ) નિયમો, 2020ની જોગવાઈઓના પાલનને હાઈલાઈટ કરવામાં આવી હતી જેમાં દરેક માર્કેટપ્લેસ ઈ-કોમર્સ એન્ટિટીને નિયમ 6(5) હેઠળ વિક્રેતા દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ વિક્રેતાના ફરિયાદ અધિકારીનું નામ, હોદ્દો અને સંપર્ક માહિતી સહિતની તમામ માહિતી પ્રદર્શિત કરવાની આવશ્યકતા છે. .
સેન્ટ્રલ કન્ઝ્યુમર પ્રોટેક્શન ઓથોરિટી (CCPA)ની સ્થાપના ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 ની કલમ 10 હેઠળ ગ્રાહકોના અધિકારના ઉલ્લંઘન, અયોગ્ય વેપાર પ્રથાઓ અને જાહેર હિત માટે અને અધિકારોની સુરક્ષા માટે પ્રતિકૂળ ખોટી અથવા ગેરમાર્ગે દોરતી જાહેરાતોને નિયંત્રિત કરવા માટે કરવામાં આવી છે.
About The Author
