Iron Dome India | મધ્ય-પૂર્વ (Middle East) માં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ડિફેન્સ સેક્ટર (Defense Sector) માંથી એક બહુ મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. પોતાની અભેદ્ય હવાઈ સુરક્ષા પ્રણાલી માટે વિશ્વભરમાં જાણીતું ઇઝરાયલ (Israel) હવે ભારત સાથે મળીને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે એક નવો ઇતિહાસ રચવા જઈ રહ્યું છે.
ઇઝરાયલની સરકારી સંરક્ષણ કંપની રાફેલ એડવાન્સ્ડ ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ (Rafael Advanced Defense Systems) ભારતમાં ‘આયર્ન ડોમ’ (Iron Dome) ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલો માટે એક આખી પ્રોડક્શન લાઇન (Production Line) સ્થાપવા જઈ રહી છે.
આ મેગા પ્રોજેક્ટ માટે ઇઝરાયલી કંપની અત્યારે ભારતની કેટલીક અગ્રણી સંરક્ષણ કંપનીઓ સાથે ગંભીર ચર્ચા-વિચારણા કરી રહી છે. જો આ ડીલ (Deal) ફાઇનલ થશે, તો ઇઝરાયલ અને અમેરિકા (America) બાદ ભારત વિશ્વનો ત્રીજો એવો દેશ બનશે જ્યાં આ અદ્યતન મિસાઇલોનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે.
આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી ભારત સરકારના ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ (Make in India) અને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અભિયાન માટે એક બહુ મોટી સફળતા માનવામાં આવી રહી છે.
ભારત લાંબા સમયથી વૈશ્વિક ડિફેન્સ કંપનીઓને ભારતમાં જ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને નિકાસ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે, જેનાથી દેશની સૈન્ય તાકાત વધવાની સાથે ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇનમાં પણ ભારતનો દબદબો વધશે.
હાલના સમયમાં આયર્ન ડોમ ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલોનું મુખ્ય ઉત્પાદન ઉત્તરી ઇઝરાયલમાં થાય છે. આ સિવાય, અમેરિકામાં પણ ‘રેથિયૉન’ (Raytheon) કંપની સાથેની ભાગીદારીમાં એક પ્રોડક્શન યુનિટ (Unit) કાર્યરત છે.
હવે ભારતમાં આ નવી પ્રોડક્શન લાઇન શરૂ થવાથી મિસાઇલોના ઉત્પાદન ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થશે. તાજેતરમાં ઇરાન (Iran) સાથે થયેલા સંઘર્ષ અને મિસાઇલ હુમલાઓ દરમિયાન આયર્ન ડોમ સિસ્ટમે પોતાની સર્વોચ્ચ શક્તિ સાબિત કરી બતાવી હતી.
ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચે સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પહેલાથી જ અત્યંત મજબૂત સંબંધો છે. બંને દેશોએ ભૂતકાળમાં સાથે મળીને ‘બરાક-8’ (Barak-8) લોન્ગ રેન્જ સરફેસ-ટુ-એર મિસાઇલો સંયુક્ત રીતે તૈયાર કરી છે, જે હાલમાં ભારતીય સેનામાં સફળતાપૂર્વક તહેનાત છે.
બીજી તરફ, ભારત પોતે પણ આયર્ન ડોમ જેવી જ એક શક્તિશાળી અને અભેદ્ય સ્વદેશી એર ડિફેન્સ શીલ્ડ બનાવી રહ્યું છે, જેને ‘સુદર્શન ચક્ર’ (Sudarshan Chakra) નામ આપવામાં આવ્યું છે.
આ સંજોગોમાં આ પ્રસ્તાવિત ભાગીદારી ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને અદ્યતન ટેક્નોલોજી અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં નિકાસની નવી તકો પ્રદાન કરવામાં માઇલસ્ટોન સાબિત થશે.
