‘રિફોર્મ એક્સપ્રેસ’ હેઠળ વધુ આઠ માળખાકીય સુધારાઓ

રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ભારતના નૂર (ફ્રેટ) સંચાલનને મજબૂત કરવા માટે ‘રિફોર્મ એક્સપ્રેસ’ હેઠળ વધુ આઠ માળખાકીય સુધારાઓનું અનાવરણ કર્યું

લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવા, સપ્લાય ચેઇનમાં સુધારો કરવા, ખાનગી રોકાણને પ્રોત્સાહિત કરવા અને સ્વચ્છ નૂર પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવી નીતિઓ

પ્રોજેક્ટ્સના ઝડપી અમલીકરણને સક્ષમ કરવા અને સમગ્ર રેલવે ઇકોસિસ્ટમમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહિત કરવા માટેના સુધારાઓ: અશ્વિની વૈષ્ણવ

Posted On: 14 JUL 2026 5:50PM by PIB Delhi

‘રિફોર્મ એક્સપ્રેસ’ (સુધારા એક્સપ્રેસ) ને આગળ ધપાવતા, કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે ભારતીય રેલવેને આધુનિક બનાવવા માટે વધુ આઠ માળખાકીય સુધારાઓની જાહેરાત કરી છે. આ સાથે જ, આ પહેલ હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવેલા કુલ સુધારાઓની સંખ્યા ૧૭ પર પહોંચી ગઈ છે. આ નવા સુધારાઓ નૂર પરિવહન, લોજિસ્ટિક્સ, બાંધકામ પદ્ધતિઓ, પ્રોજેક્ટ અમલીકરણ, વેગન ડિઝાઇન, કૌશલ્ય વિકાસ અને ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ (વેપાર કરવાની સરળતા) માં નોંધપાત્ર ફેરફારો લાવશે.

નવી દિલ્હીના રેલ ભવનમાં મીડિયાને સંબોધતા શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય રેલવે ભવિષ્ય માટે સજ્જ રેલવે સિસ્ટમનું નિર્માણ કરવા માટે શ્રેણીબદ્ધ સુધારાઓ હાથ ધરી રહી છે. આ સુધારાઓ કાર્યક્ષમતા વધારવા, નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને રેલવે ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે ૫૨ અઠવાડિયામાં ૫૨ સુધારાઓ લાગુ કરવાના મંત્રાલયના લક્ષ્યાંકનો એક ભાગ છે. શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે રિફોર્મ એક્સપ્રેસ પહેલ હેઠળ અગાઉ જાહેર કરાયેલા સુધારાઓએ પહેલેથી જ પ્રોત્સાહક પરિણામો આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

સુધારો ૧૦: ફ્લાય એશ (કોલસાની રાખ) નું પરિવહન

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ભારત વાર્ષિક આશરે ૩૪૦ મિલિયન ટન ફ્લાય એશ ઉત્પન્ન કરે છે, જેમાંથી લગભગ ૯૬ મિલિયન ટન ફ્લાય એશનો ઉપયોગ સિમેન્ટ ઉદ્યોગ દ્વારા કરવામાં આવે છે. ભારતીય રેલવેએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨(૫)-૨૬ દરમિયાન આશરે ૧૩ મિલિયન ટન ફ્લાય એશનું પરિવહન કર્યું હતું, જે દેશના કુલ ફ્લાય એશ ઉત્પાદનના લગભગ ચાર ટકા જેટલું છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે પરંપરાગત રીતે ફ્લાય એશનું પરિવહન ખુલ્લા વેગન (રેલવેના ડબ્બા) દ્વારા કરવામાં આવતું હતું, જેના પરિણામે લોડિંગ, પરિવહન અને અનલોડિંગ દરમિયાન ધૂળનું પ્રદૂષણ થતું હતું. થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં મોટા રાખના તળાવો (એશ પોન્ડ્સ) માં સંગ્રહિત કરવામાં આવે ત્યારે ફ્લાય એશ એક ગંભીર પર્યાવરણીય પડકાર પણ ઊભો કરે છે.

આ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે, ભારતીય રેલવેએ ફ્લાય એશ માટે એક નવી કન્ટેનરાઇઝ્ડ પરિવહન પ્રણાલી શરૂ કરી છે. નવી નીતિ હેઠળ, પરિવહન માટે ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલા ISO-સ્ટાન્ડર્ડ કન્ટેનરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ કન્ટેનરને ટોપ-લોડિંગ (ઉપરથી ભરવાની) વ્યવસ્થા દ્વારા સીધા પાવર પ્લાન્ટમાંથી લોડ કરી શકાય છે અને ધૂળનું પ્રદૂષણ ફેલાવ્યા વિના સાઇડ-ડિસ્ચાર્જ અથવા ન્યુમેટિક (હવાના દબાણ વાળી) સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને અનલોડ કરી શકાય છે