સર્વિસ યુનિયનો હંમેશા પોસ્ટ વિભાગનો અભિન્ન ભાગ રહ્યા છે. આ યુનિયનો તેમના સભ્યોના સામાન્ય સેવા હિતોને આગળ વધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
સેન્ટ્રલ સિવિલ સર્વિસિસ (રિકોગ્નિશન ઑફ સર્વિસ એસોસિએશન) નિયમો – સીસીએસ (આરએસએ) નિયમો, 1993 સર્વિસ એસોસિએશનોની માન્યતા માટે પ્રદાન કરે છે. તમામ માન્યતા પ્રાપ્ત સંગઠનોએ CCS (RSA) નિયમો, 1993ની તમામ જોગવાઈઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
ઓલ ઈન્ડિયા પોસ્ટલ એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન ગ્રુપ ‘C’ અને નેશનલ ફેડરેશન ઑફ પોસ્ટલ એમ્પ્લોઈઝ (NFPE) – બે યુનિયનો દ્વારા આ નિયમોના કથિત ઉલ્લંઘન અંગે ફરિયાદ મળી હતી. આ બે યુનિયનોના સભ્યો પાસેથી એકત્ર કરાયેલા ભંડોળના અનિયમિત ઉપયોગને લગતા આરોપો લગાડવામાં આવ્યા હતા.
ઉપરોક્ત ફરિયાદોના સંદર્ભમાં યોગ્ય પ્રક્રિયા બાદ વિગતવાર તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. યુનિયનને તેનો કેસ રજૂ કરવાની પૂરતી તક આપવામાં આવી હતી.
તપાસ અહેવાલમાં એસોસિએશન દ્વારા ભંડોળના ઉપયોગમાં વિવિધ અનિયમિતતાઓ ઓળખવામાં આવી હતી, જે CCS (RSA) નિયમો, 1993ની જોગવાઈઓનું સીધું ઉલ્લંઘન કરતી હતી. આ નિયમો હેઠળની કેટલીક જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન એ નીચેના પાસાઓના સંદર્ભમાં સેવા સંગઠનોના ઉદ્દેશ્યોનું પાલન ન કરવા સમાન છે:
- તેના સભ્યોના સામાન્ય સેવા હિતોને પ્રોત્સાહન આપવા [નિયમ 5(b)].
- સર્વિસ એસોસિએશનના ઑબ્જેક્ટ્સને આગળ વધારવા સિવાયના હેતુ માટે ભંડોળનો ઉપયોગ [નિયમ 5(h)].
- કોઈપણ પક્ષ અથવા તેના સભ્યના રાજકીય વિચારોને રાજકીય ભંડોળ અથવા પ્રમોશન નથી [નિયમ 6(c)].
જો આ કૃત્યો સરકારી કર્મચારી દ્વારા કરવામાં આવે છે, તો તે કેન્દ્રીય નાગરિક સેવાઓ (આચાર) નિયમો, 1964 [નિયમ 6(k)] ની જોગવાઈઓનું પણ ઉલ્લંઘન ગણાશે.
તેથી, યોગ્ય પ્રક્રિયાને અનુસરીને, પોસ્ટ વિભાગે 25મી એપ્રિલ, 2023થી ઓલ ઈન્ડિયા પોસ્ટલ એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન ગ્રુપ ‘C’ અને નેશનલ ફેડરેશન ઑફ પોસ્ટલ એમ્પ્લોઈઝ (NFPE)ની માન્યતા પાછી ખેંચી લીધી છે.
કેટલાક કર્મચારી યુનિયનો પોસ્ટલ વિભાગના ખાનગીકરણ/નિગમીકરણ અંગે બિન-તથ્યપૂર્ણ અને ભ્રામક નિવેદનો આપી રહ્યા છે.
સ્પષ્ટતા કરવામાં આવે છે કે પોસ્ટ ઓફિસના નિગમીકરણ કે ખાનગીકરણની કોઈ દરખાસ્ત નથી.
તેનાથી વિપરીત, સરકારે વર્ષોથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ડિજિટલ બેંકિંગ અને સરકારી સેવાઓનો ફેલાવો કરવા માટે પોસ્ટલ નેટવર્કનો ઉપયોગ કર્યો છે. તેથી, છેલ્લા કેટલાક વર્ષો દરમિયાન પોસ્ટ ઓફિસનું નેટવર્ક સતત વિસ્તરણ અને મજબૂત કરવામાં આવ્યું છે.