RBI Rate Hike | ડૉલર સામે રૂપિયામાં આવી રહેલા રેકોર્ડબ્રેક ઘટાડાએ ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)ની ચિંતાઓ વધારી દીધી છે. રૂપિયાના આ ઐતિહાસિક ઘટાડાને રોકવા અને દેશની અર્થવ્યવસ્થાને સ્થિરતા આપવા માટે આરબીઆઈ હવે કેટલાક કડક આર્થિક પગલાં ઉઠાવી શકે છે, જેમાં વ્યાજદરો એટલે કે રેપો રેટ (Repo Rate)માં વધારો કરવો પણ સામેલ છે.
એક અહેવાલ અનુસાર, આરબીઆઈ ગવર્નર (RBI Governor) સંજય મલ્હોત્રા સહિતના ટોચના અધિકારીઓએ હાલના દિવસોમાં આ ગંભીર મામલે મહત્ત્વની બેઠકો કરી છે.
આ સપ્તાહે રૂપિયો ડૉલરની સામે તેના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરેથી ગગડીને પ્રતિ ડૉલર આશરે 97ના નવા રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયો છે. રૂપિયાની આ નબળાઈને રોકવા માટે વ્યાજદરો વધારવાનો વિકલ્પ ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે.
આમ તો આરબીઆઈની આગામી મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) બેઠક 5 જૂનથી શરૂ થવાની છે, પરંતુ કટોકટીની ગંભીરતાને જોતા સેન્ટ્રલ બેન્ક (Central Bank) નક્કી કરેલા શિડ્યુલ પહેલા પણ ઇમરજન્સી મીટિંગ (Emergency Meeting) બોલાવીને રેટ્સમાં ફેરફાર કરી શકે છે.
આ પહેલા પણ મે 2022માં આરબીઆઈ અચાનક વ્યાજદરો વધારી ચૂકી છે. જો આરબીઆઈ દ્વારા વ્યાજદરોમાં વધારો કરવામાં આવશે, તો કોમર્શિયલ બેન્કો (Commercial Banks) પણ હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોનના વ્યાજદરો વધારી દેશે, જેનાથી સામાન્ય માણસ પર માસિક ઈએમઆઈ (EMI)નો બોજ સીધો વધી જશે.
રૂપિયાના મૂલ્યને બચાવવા માટે કેન્દ્રીય બેન્ક વર્ષ 2013ના ‘ટેપર ટેન્ટ્રમ’ (Taper Tantrum) સંકટ સમયના ફોર્મ્યુલાને ફરીથી અપનાવવા પર ગંભીર વિચારણા કરી રહી છે. તે સમયે વિદેશી ચલણનો પ્રવાહ વધારવાના આશયથી બેન્કો દ્વારા વિશેષ નોન રેસિડેન્શિયલ ઇન્ડિયન (NRI) ડિપોઝિટ સ્કીમ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
આરબીઆઈનો અંદાજ છે કે આ વિશેષ ડિપોઝિટ સ્કીમ (Deposit Scheme) લાવીને આ વખતે આશરે 50 અબજ ડૉલર (50 Billion Dollars) સુધીનું ફંડ મેળવી શકાય છે, જ્યારે 2013ના સંકટ દરમિયાન 30 અબજ ડૉલર એકઠા કરવામાં આવ્યા હતા.
આ સિવાય બજારમાં ડૉલરની અછતને દૂર કરવા માટે આરબીઆઈ અન્ય દેશોની કેન્દ્રીય બેન્કો સાથે વધારાના કરન્સી સ્વાપ એગ્રીમેન્ટ (Currency Swap Agreement) કરી શકે છે. તેમજ, વિદેશોમાંથી સીધા ડૉલર મેળવવા માટે સરકારની મદદથી ‘સોવરિન ડૉલર બોન્ડ’ (Sovereign Dollar Bond) જાહેર કરવા પર પણ મંથન ચાલી રહ્યું છે, જેનો અંતિમ નિર્ણય સંપૂર્ણપણે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લેવામાં આવશે.