PM commissions three indigenously designed and built naval ships
Indian Navy Warships | ભારતની દરિયાઈ સરહદોની સુરક્ષા અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ (Aatmanirbhar Bharat) ના સંકલ્પને વેગ આપતી એક ઐતિહાસિક ઘટના સામે આવી છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતા (Kolkata) માં સ્થિત શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી બંદર (Syama Prasad Mookerjee Port) ખાતે આયોજિત એક ભવ્ય અને સત્તાવાર સમારોહમાં દેશમાં જ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી નિર્મિત ત્રણ શક્તિશાળી નૌકા જહાજોને ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy) માં સામેલ કર્યા છે.
નૌકાદળના કાફલામાં સામેલ થયેલા આ ત્રણ અત્યાધુનિક જહાજોમાં અદ્યતન સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ ‘દુનાગિરી’ (INS Dunagiri), મોટું સર્વેક્ષણ જહાજ ‘સંશોધક’ (INS Sanshodhak) અને એન્ટિ-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ ‘આગ્રે’ (INS Agray) નો સમાવેશ થાય છે.
આ ત્રણેય જહાજો ભારતીય નૌકાદળની લડાઇ, સમુદ્રી સર્વેક્ષણ અને દુશ્મનની સબમરીન વિરોધી કામગીરીની ક્ષમતાઓમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કરશે. આ ત્રણેય યુદ્ધ જહાજોની ડિઝાઇન નૌકાદળના વોરશિપ ડિઝાઇન બ્યુરો (Warship Design Bureau) દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે અને તેનું નિર્માણ ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (GRSE) દ્વારા કોલકાતામાં કરવામાં આવ્યું છે.
75 ટકાથી વધુ સ્વદેશી સામગ્રી સાથે બનેલા આ જહાજો ભારતીય ઉદ્યોગોની પ્રતિભા દર્શાવે છે, જેમાં 200 થી વધુ MSMEs એ પણ યોગદાન આપ્યું છે.
જાણો ત્રણેય સ્વદેશી જહાજોની ખાસિયતો અને ઘાતક ક્ષમતાઓ:
1. સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ ‘દુનાગિરી’ (INS Dunagiri):
નૌકાદળે આ યુદ્ધ જહાજને એક શક્તિશાળી, અદ્યતન અને અત્યંત ઘાતક હથિયાર ગણાવ્યું છે. સ્વદેશી સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી (Stealth Technology) થી સજ્જ આ જહાજ દુશ્મનના રડારને થાપ આપવામાં સક્ષમ છે. તે લાંબા સમય સુધી સમુદ્રમાં સતત ઓપરેશન કરવા માટે રચાયેલ છે. આ જહાજ બ્રહ્મોસ (BrahMos) સપાટીથી સપાટી પર પ્રહાર કરનારી મિસાઇલો અને મધ્યમ અંતરની સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી અદ્યતન મિસાઇલો જેવી અત્યાધુનિક સિસ્ટમથી સજ્જ છે.
2. સર્વે વેસલ ‘સંશોધક’ (INS Sanshodhak):
આ ચોથું મોટું સર્વેક્ષણ જહાજ છે, જેને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોની સાથે-સાથે ઊંડા પાણીમાં પણ હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વે (Hydrographic Survey) કરવા માટે ખાસ ડિઝાઈન કરાયું છે. 21 જૂન વિશ્વ હાઇડ્રોગ્રાફી દિવસ (World Hydrography Day) તરીકે પણ ઉજવાય છે, તેથી આ જ દિવસે આ જહાજનું લોન્ચિંગ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. તે સંરક્ષણ અને નાગરિક બંને ક્ષેત્રો માટે સમુદ્રી ડેટા એકત્રિત કરશે. તેમાં સ્વાયત્ત પાણીની અંદરના વાહનો (AUVs) અને અદ્યતન સર્વે સિસ્ટમ લગાવવામાં આવી છે.
3. એન્ટિ-સબમરીન ક્રાફ્ટ ‘આગ્રે’ (INS Agray):
આ ચોથું અર્નાલા-ક્લાસ એન્ટિ-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft) છે. તે ઓછા ઊંડા પાણીમાં છુપાયેલી દુશ્મનની સબમરીન જેવા જોખમોને શોધવા અને તેનો નાશ કરવા માટે સક્ષમ છે. આ ક્રાફ્ટ હળવા વજનના ટોર્પિડો (Torpedo), સ્વદેશી રોકેટ લોન્ચર અને હાઈટેક સોનાર સિસ્ટમ (Sonar System) થી સજ્જ છે.
હવે ભારત માત્ર ખરીદદાર દેશ બનીને નહીં રહે: પીએમ મોદી
આ કમિશનિંગ સમારોહને સંબોધિત કરતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશની વધતી જતી સૈન્ય અને આર્થિક શક્તિ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે, “આજે ભારત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ફક્ત ખરીદદાર દેશ બનીને રહેવા માંગતું નથી.
આપણી લશ્કરી તાકાત માત્ર વૈશ્વિક બજાર ન હોઈ શકે; આપણી અસલી તાકાત આત્મનિર્ભરતામાં રહેલી છે.” પીએમ મોદીએ વધુમાં ઉમેર્યું કે, જે રાષ્ટ્ર પાસે મજબૂત દરિયાઈ શક્તિ હોય છે, તેનો આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક પ્રભાવ (Strategic Influence) પણ વૈશ્વિક સ્તરે ઘણો મજબૂત હોય છે. થોડા વર્ષો પહેલા આઈએનએસ વિક્રાંત (INS Vik વિક્રાંત)થી શરૂ થયેલી સફર આજે નવી ગતિ પકડી ચૂકી છે.
પીએમ મોદીએ સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં થયેલી પ્રગતિના આંકડા શેર કરતા જણાવ્યું કે, વર્ષ 2014 માં ભારતનું કુલ સંરક્ષણ ઉત્પાદન (Defence Production) આશરે 40,000 કરોડ રૂપિયા હતું, જે આજે વધીને લગભગ 1.8 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું છે.
નૌકાદળમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં 40 થી વધુ સ્વદેશી જહાજો અને સબમરીન સામેલ કરવામાં આવ્યા છે અને હાલમાં 45 મોટા સૈન્ય પ્લેટફોર્મ નિર્માણ હેઠળ છે.
સરકારે શિપબિલ્ડિંગ સેક્ટર (Shipbuilding Sector) માટે 70,000 કરોડ રૂપિયાના પ્રોત્સાહક પેકેજની જાહેરાત કરી છે, જે દેશના આર્થિક વિકાસ અને બ્લુ ઇકોનોમી (Blue Economy) ને મજબૂત કરશે.
આ ઐતિહાસિક સમારોહ દરમિયાન પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યપાલ આરએન રવિ, મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારી તેમજ ભારતીય નૌકાદળના વડા (Chief of Naval Staff) એડમિરલ કૃષ્ણ સ્વામીનાથન સહિતના અનેક ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓ અને મહાનુભાવો ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.