Pakistan Satellite Internet | સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ (Satellite Internet) ને લઈને પાકિસ્તાનથી મોટા સમાચાર આવી રહ્યા છે. અહેવાલો મુજબ, લાંબી રાહ જોયા બાદ પાકિસ્તાન હાઈ-સ્પીડ સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ શરૂ કરવાની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયું છે. હવે પ્રશ્ન એ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે શું પાકિસ્તાન આ ટેકનોલોજીની રેસમાં ભારત કરતા આગળ નીકળી જશે? ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતમાં હજુ પણ સ્ટારલિંક (Starlink) ની સેવાઓ સત્તાવાર રીતે શરૂ થઈ શકી નથી.
પાકિસ્તાન ટેલિકોમ્યુનિકેશન ઓથોરિટી (PTA) ના જણાવ્યા અનુસાર, વૈશ્વિક સેટેલાઇટ કંપનીઓ માટે એક નવું અને કડક ‘સાયબર સુરક્ષા ફ્રેમવર્ક’ (Cyber Security Framework) તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. પાકિસ્તાન ઈચ્છે છે કે તે ટૂંક સમયમાં સ્ટારલિંક જેવી કંપનીઓને લીલી ઝંડી આપે.
સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ માટે પાકિસ્તાનનું સુરક્ષા ચક્ર (Security Shield)
પાકિસ્તાનની આ નવી નીતિ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ડેટા પ્રોટેક્શન (Data Protection) પર કેન્દ્રિત છે. આ પોલિસીના મુખ્ય અંશો નીચે મુજબ છે:
લોકલ ડેટા રૂટિંગ (Local Data Routing): કોઈપણ વિદેશી કંપનીએ પાકિસ્તાનમાં ઇન્ટરનેટ આપવા માટે ડેટાનું લોકલ સ્તરે રૂટિંગ કરવું પડશે, જેથી નાગરિકોનો ડેટા દેશની બહાર ન જાય.
લોફુલ ઈન્ટરસેપ્શન (Lawful Interception): સુરક્ષા એજન્સીઓને જરૂર પડ્યે ડેટા પર નજર રાખવાનો કાનૂની અધિકાર મળશે.
લાઇસન્સ માટે વસૂલવામાં આવશે મોટી ફી
PTA દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલ લાઈસન્સ ડ્રાફ્ટ કંપનીઓ માટે પડકારજનક છે. સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ પ્રોવાઇડર્સ (Internet Providers) માટે 15 વર્ષના લાઈસન્સની ફી અંદાજે 5 લાખ ડોલર (આશરે 4.2 કરોડ ભારતીય રૂપિયા) રાખવામાં આવી છે.
ઉપરાંત, કંપનીઓએ લાઈસન્સ મળ્યાના 18 મહિનાની અંદર પાકિસ્તાનમાં ‘લોકલ ગેટવે અર્થ સ્ટેશન’ (Local Gateway Earth Station) બનાવવું પડશે. આ પગલું ઇન્ટરનેટ ટ્રાફિક પર સરકારનું નિયંત્રણ રાખવા અને જાસૂસીના જોખમને ટાળવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
સ્ટારલિંક (Starlink) ની એન્ટ્રી ક્યારે?
એલોન મસ્કની કંપની સ્ટારલિંક લાંબા સમયથી પાકિસ્તાનમાં પ્રવેશવા પ્રયત્નશીલ છે. જોકે, સ્પેસ એક્ટિવિટીઝ રેગ્યુલેટરી બોર્ડ (PSARB) અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓની મંજૂરી બાકી હોવાથી વિલંબ થઈ રહ્યો હતો. હવે નવા ફ્રેમવર્ક બાદ આ પ્રક્રિયાને વેગ મળી શકે છે.
ભારત વિરુદ્ધ પાકિસ્તાન: વર્તમાન સ્થિતિ
ભારત પણ સુરક્ષાના કારણોસર સ્ટારલિંક અને એમેઝોનના પ્રોજેક્ટ કુઈપર (Project Kuiper) ની અત્યંત ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહ્યું છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાને નિયમોનું માળખું જાહેર કરીને દડો કંપનીઓના મેદાનમાં નાખી દીધો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે કડક નિયમો છતાં શું પાકિસ્તાન ભારત કરતા પહેલા કોમર્શિયલ રોલઆઉટ (Commercial Rollout) કરવામાં સફળ રહે છે કે નહીં.
About The Author
