Odisha MLA Salary Allowance Hike: ઓડિશા વિધાનસભાએ સર્વસંમતિથી ચાર અલગ-અલગ વિધેયકો પસાર કરીને રાજ્યના ધારાસભ્યો, મંત્રીઓ, મુખ્યમંત્રી અને પૂર્વ ધારાસભ્યોના પગાર-ભથ્થામાં જંગી વધારો કર્યો છે. આ વધારા પછી, ઓડિશાના ધારાસભ્યો હવે દેશમાં સૌથી વધુ પગાર મેળવનારા ધારાસભ્યો બની ગયા છે.
મુખ્ય વધારાની વિગતો
-
ધારાસભ્યોનો પગાર-ભથ્થું: માસિક ₹1.11 લાખ થી વધીને ₹3.45 લાખ થઈ ગયો છે, જે 211% નો વધારો દર્શાવે છે.
-
મુખ્યમંત્રી: પગાર ₹98,000 થી વધીને ₹3.74 લાખ થઈ ગયો.
-
મંત્રીઓ: પગાર ₹97,000 થી વધીને ₹3.58 લાખ થઈ ગયો.
-
સ્પીકર: પગાર ₹97,500 થી વધીને ₹3.68 લાખ થઈ ગયો.
-
પૂર્વ ધારાસભ્યોનું પેન્શન: માસિક ₹30,000 થી વધારીને ₹80,000 કરવામાં આવ્યું છે.
-
અન્ય જોગવાઈ: વર્તમાન ધારાસભ્યના મૃત્યુ પર પરિવારને ₹25 લાખ ની એકસામટી સહાય આપવાની જોગવાઈ ઉમેરવામાં આવી છે.
-
રેટ્રોસ્પેક્ટિવ લાગુ: આ વધારો જૂન 2024 થી પૂર્વવર્તી રીતે (retrospectively) લાગુ થશે, જેના કારણે તમામ લાભાર્થીઓને મોટો એરિયર મળશે.
-
સ્વતઃ સમીક્ષા: હવે દર પાંચ વર્ષે પગાર-ભથ્થાની આપોઆપ સમીક્ષા થશે અને જરૂર પડ્યે વટહુકમ દ્વારા વધારો કરી શકાશે.
🇮🇳 અન્ય રાજ્યોથી સરખામણી
નવા વધારા બાદ ઓડિશાના ધારાસભ્યોએ પગારની બાબતમાં અન્ય મોટા રાજ્યોને પાછળ છોડી દીધા છે:
| રાજ્ય | માસિક પગાર-ભથ્થું (આશરે) |
| ઓડિશા (નવો) | ₹3.45 લાખ |
| મહારાષ્ટ્ર | ₹2.52 લાખ |
| તેલંગાણા | ₹2.50 લાખ |
| ઉત્તર પ્રદેશ | ₹1.87 લાખ |
| કર્ણાટક | ₹1.60 લાખ |
| દિલ્હી | ₹90,000 |
| કેરળ | ₹70,000 |
સંસદીય કાર્ય મંત્રી મુકેશ મહાલિંગે દલીલ કરી હતી કે છેલ્લે 2017 માં પગાર વધારવામાં આવ્યો હતો અને વધતી મોંઘવારીને કારણે ઓડિશા અન્ય રાજ્યો કરતાં પાછળ રહી ગયું હતું.
સર્વસંમતિથી પ્રસ્તાવ પારિત
આ વધારો કોઈપણ વિરોધ વિના સર્વસંમતિથી પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. રસપ્રદ વાત એ છે કે પગાર વધારવાની માંગ તમામ પક્ષો તરફથી આવી હતી. શાસક પક્ષ BJD ના ધારાસભ્ય પ્રમિલા મલિકે અઢી ગણા વધારાની માંગ કરી હતી, જેને કોંગ્રેસ અને ભાજપના સભ્યોએ પણ ટેકો આપ્યો હતો. ખુદ મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીએ પણ 2022 માં વિપક્ષના મુખ્ય દંડક તરીકે પગાર વધારાની હિમાયત કરી હતી.
રાજ્યની આર્થિક સ્થિતિ અને વિરોધાભાસ
જોકે, આ વધારો રાજ્યની સામાન્ય આર્થિક સ્થિતિથી તદ્દન વિપરીત છે:
-
પ્રતિ વ્યક્તિ આવક: 2023-24 માં ઓડિશાની પ્રતિ વ્યક્તિ આવક ₹1,82,548 રહી, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ₹2,05,324 કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછી છે.
-
ન્યૂનતમ વેતન: રાજ્યમાં અકુશળ શ્રમિકો માટે ન્યૂનતમ માસિક વેતન ₹12,012 છે, જ્યારે દિલ્હીમાં તે ₹18,460 છે.
-
કરોડપતિ ધારાસભ્યો: વર્તમાન 147 ધારાસભ્યોમાંથી 73% એટલે કે 107 ધારાસભ્યો કરોડપતિ છે, જે ઓડિશા વિધાનસભાના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ સંખ્યા છે.