Temporary Ban On Telegram | નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સીએ (NTA) સોમવારે (Monday) ભારતમાં (India) ટેલિગ્રામ (Telegram) પ્લેટફોર્મ પર કામચલાઉ નિયંત્રણો લાદવાના કેન્દ્ર સરકારના (Centre) નિર્ણયને આવકાર્યો છે.
એજન્સીએ આ પગલાંને 21 જૂને યોજાનારી NEET-UG 2026 પુનઃપરીક્ષા પહેલાં પરીક્ષા સંબંધિત છેતરપિંડી અને ખોટી માહિતીના ફેલાવાને રોકવા માટેનું એક અનિવાર્ય પગલું ગણાવ્યું છે.
એક સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલયે (MeitY) એજન્સીની ભલામણો પર સખત કાર્યવાહી કરીને 22 જૂન સુધી ભારતમાં ટેલિગ્રામ એપ્લિકેશનના વપરાશ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ (restriction) મૂકવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
આ ઉપરાંત, સરકારે આ પ્લેટફોર્મને 30 જૂન સુધી ભારતમાં તેનું મેસેજ-એડિટિંગ ફીચર (message-editing feature) પણ નિષ્ક્રિય કરવા સૂચના આપી છે.
NTA ના જણાવ્યા અનુસાર, આ કડક પગલાંનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સંગઠિત ચીટિંગ નેટવર્ક (cheating networks) દ્વારા પ્રશ્નપત્ર લીક (paper leak) થવાના ખોટા દાવાઓ ફેલાવીને તબીબી પ્રવેશ પરીક્ષામાં બેસતા વિદ્યાર્થીઓ સાથે છેતરપિંડી (fraud) આચરતા રોકવાનો છે.
ટેલિગ્રામનું મેસેજ-એડિટિંગ ફીચર હાલમાં ભારે તપાસના દાયરામાં છે, કારણ કે તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું છે કે આ સુવિધાનો ઉપયોગ પરીક્ષા પૂરી થયા પછી પેપર લીકના ખોટા પુરાવા ઊભા કરવા માટે કરવામાં આવતો હતો.
ચેનલ એડમિનિસ્ટ્રેટર્સ (channel administrators) પરીક્ષા પૂર્ણ થયા પછી જૂની પોસ્ટ્સને એડિટ કરીને ઓરિજિનલ ટાઇમસ્ટેમ્પ (timestamp) જાળવી રાખીને તેની સાથે અટેચમેન્ટ તરીકે પ્રશ્નપત્રો બદલી નાખતા હતા.
ત્યારબાદ આ સુધારેલી પોસ્ટ્સ સોશિયલ મીડિયા પર એવા પુરાવા તરીકે ફરતી કરવામાં આવતી હતી કે પરીક્ષાનું પેપર અગાઉથી જ લીક થઈ ગયું હતું.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ ફીચરને અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવાથી પરીક્ષા પછીના સમયગાળામાં આવા મનઘડત અને નકલી પુરાવાઓ ઊભા થતા અટકાવી શકાશે.
આ છેતરપિંડી કરનારા નેટવર્ક્સ (networks) સામે ચાલી રહેલી કાર્યવાહીમાં NTA એ ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટરનો (I4C) આભાર માન્યો છે.
નકલી પ્રશ્નપત્રો આપવાના વાયદા કરતી અનેક ટેલિગ્રામ ચેનલો, ગ્રૂપો અને બોટ્સને (bots) ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા છે.
બિહાર પોલીસે (Bihar Police) પણ એક જાહેર એડવાઇઝરી (advisory) બહાર પાડીને વિદ્યાર્થીઓને આવી ગેંગથી સાવધ રહેવા જણાવ્યું છે.
બીજી તરફ, અમદાવાદ સિટી સાયબર ક્રાઇમ બ્રાન્ચે (Ahmedabad City Cyber Crime Branch) ટેલિગ્રામ ચેનલો ચલાવતી એક આંતરરાજ્ય સાયબર ફ્રોડ ગેંગના સભ્યોની ધરપકડ કરી છે, જેમણે માત્ર એક જ મહિનામાં 1000થી વધુ મોબાઇલ નંબરોનો સંપર્ક કરીને આશરે 1.5 કરોડ રૂપિયાના નાણાકીય વ્યવહારો કર્યા હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
NTA એ વિદ્યાર્થીઓને (candidates) ખાતરી આપી છે કે સુરક્ષિત પરીક્ષા પ્રક્રિયાની બહાર કોઈ NEET પ્રશ્નપત્ર અસ્તિત્વમાં નથી. ટેલિગ્રામ પર પુનઃપરીક્ષાના પેપરના નામે હજારોથી લઈને લાખો રૂપિયાની માંગણી કરનારા તમામ તત્વો સંપૂર્ણપણે નકલી છે.
સામાન્ય વપરાશકર્તાઓને થનારી અસુવિધા અંગે એજન્સીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પ્રતિબંધ માત્ર પરીક્ષાના સમય પૂરતો જ મર્યાદિત છે અને 22 જૂને સમાપ્ત થશે, તેમજ મેસેજ-એડિટિંગ ફીચર બંધ થવાથી સામાન્ય મેસેજ મોકલવા કે મેળવવામાં કોઈ તકલીફ નહીં પડે. પરીક્ષા 21 જૂને તેના નિર્ધારિત સમયે જ લેવાશે અને વિદ્યાર્થીઓએ માત્ર સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જ ભરોસો રાખવો.