National Startup Day | વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વર્ષ 2016માં ‘સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા મિશન’ (Startup India Mission) ની શરૂઆત કરી હતી, જેના ભાગરૂપે દર વર્ષે 16 જાન્યુઆરી ના રોજ દેશભરમાં ‘રાષ્ટ્રીય સ્ટાર્ટઅપ દિવસ’ (National Startup Day) ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ માત્ર ઉજવણી પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે ભારતના આર્થિક વિકાસ (Economic Growth) માં નવીન વિચારોના મહત્વને દર્શાવે છે.
ગુજરાતમાં સ્ટાર્ટઅપ ક્રાંતિ (Startup Revolution in Gujarat)
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને ઉદ્યોગ મંત્રી હર્ષ સંઘવીના નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાત આજે દેશનું અગ્રણી સ્ટાર્ટઅપ હબ (Startup Hub) બની ચૂક્યું છે. રાજ્યમાં હાલ 16,000 થી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સ કાર્યરત છે. ગુજરાતની આ મજબૂત ઇકોસિસ્ટમ (Ecosystem) માં નીચે મુજબની વિશેષતાઓ જોવા મળે છે:
- વૈવિધ્યતા: ડીપ-ટેક (Deep-Tech), કૃષિ (Agriculture), હેલ્થકેર, ક્લીનટેક અને ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી (Electric Mobility) જેવા ક્ષેત્રોમાં યુવાનો નવા સાહસો કરી રહ્યા છે.
- મહિલા નેતૃત્વ: રાજ્યમાં 850 થી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સ મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો (Women Entrepreneurs) દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.
- ભૌગોલિક વ્યાપ: શહેરોની સાથે સાથે 350 થી વધુ પાયાના સ્ટાર્ટઅપ્સ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ કાર્યરત છે.
સરકારી સહાય અને પ્રોત્સાહન (Financial Support & Policy)
ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ-2020 (Gujarat Industrial Policy 2020) અંતર્ગત રાજ્ય સરકારે સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મહત્વના પગલાં ભર્યા છે:
- નાણાકીય સહાય: અત્યાર સુધીમાં 430 થી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સને અંદાજે ₹65 કરોડની નાણાકીય સહાય (Financial Assistance) આપવામાં આવી છે.
- ઇન્ક્યુબેટર્સ: રાજ્યમાં 200 થી વધુ ઇન્ક્યુબેટર્સ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સ્ટાર્ટઅપ્સને માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે.
- વેન્ચર ફંડ: ગુજરાત વેન્ચર ફાઇનાન્સ લિમિટેડ (GVFL) મારફતે સમર્પિત ફંડની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.
વૈશ્વિક મંચ પર ગુજરાતના સ્ટાર્ટઅપ્સની સફળતા
ગુજરાતના અનેક સ્ટાર્ટઅપ્સ આજે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નામના મેળવી રહ્યા છે.
- NEERX: એગ્રીટેક (Agri-tech) ક્ષેત્રના આ સ્ટાર્ટઅપને ‘ફોર્બ્સ ઇન્ડિયા 30 અન્ડર 30’ માં સ્થાન મળ્યું છે.
- Torch-IT: દિવ્યાંગો માટે ટેકનોલોજીકલ સોલ્યુશન્સ બનાવનાર આ એકમને રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો છે.
- WeHear Innovations: હેલ્થ-ટેક (Health-tech) ક્ષેત્રમાં શ્રવણ શક્તિને લગતી સમસ્યાઓ માટે વૈશ્વિક સ્તરે જાણીતું બન્યું છે.
તાજેતરમાં મહેસાણા અને રાજકોટ ખાતે યોજાયેલી વાયબ્રન્ટ ગુજરાત રીજનલ સમિટ (Vibrant Gujarat Regional Summit) માં પણ સ્ટાર્ટઅપ્સને મફત પ્રદર્શન સ્ટોલ્સ ફાળવીને રોકાણકારો સાથે નેટવર્કિંગ (Networking) ની તક આપવામાં આવી હતી. આ સમિટમાં ત્રણ સ્ટાર્ટઅપ્સે મળીને ₹43 કરોડનું ફંડ મેળવવામાં સફળતા મેળવી છે.
આમ, ગુજરાત સરકાર “વિકસિત ભારત @2047” ના લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે નવીનતા (Innovation) અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને સતત વેગ આપી રહી છે.