Gujarat Skill Development ITI | ગુજરાતમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં યુવાઓને ઉદ્યોગોની જરૂરિયાત મુજબ કુશળ બનાવવા માટે કૌશલ્ય વિકાસ (Skill Development) ના અભિયાનને નવી ઊંચાઈએ પહોંચાડવામાં આવ્યું છે. રાજ્યની સરકારી ITI માં છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં હાથ ધરાયેલા પ્રયાસોને પરિણામે રોજગારીના ક્ષેત્રે મોટા પરિવર્તનો જોવા મળ્યા છે.
તાલીમ અને રોજગારીના પ્રભાવશાળી આંકડા
રાજ્યમાં કાર્યરત 288 સરકારી ઔદ્યોગિક તાલીમ સંસ્થાઓ (ITI) દ્વારા છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં નોંધપાત્ર સફળતા મળી છે:
કુલ તાલીમાર્થીઓ: 2 લાખથી વધુ યુવાઓએ વિવિધ ટ્રેડમાં તાલીમ મેળવી.
રોજગારી: અંદાજે 1 લાખથી વધુ યુવાઓ નોકરી અને સ્વરોજગારી (Self-employment) મેળવી આત્મનિર્ભર બન્યા છે.
મહિલા સશક્તિકરણ: રોજગારી મેળવનારાઓમાં 15 હજારથી વધુ યુવતીઓનો સમાવેશ થાય છે.
અદ્યતન અભ્યાસક્રમો અને ટેકનોલોજી (New Trades & Technology)
વર્ષ 2025-26 માં ઉદ્યોગોની બદલાતી જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને નવા અભ્યાસક્રમો અમલી બનાવવામાં આવ્યા છે:
NCVT પેટર્ન: 75 રાષ્ટ્રીય કક્ષાના વ્યવસાયલક્ષી અભ્યાસક્રમો.
GCVT/SCVT પેટર્ન: 29 રાજ્યકક્ષાના અભ્યાસક્રમો.
નવીનતમ ટ્રેડ્સ: ઓટોમોબાઈલ, ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT), રિન્યુએબલ એનર્જી, સોલાર અને આઈ.ટી. (IT) જેવા ક્ષેત્રોમાં બેઠકો વધારવામાં આવી છે.
ઉદ્યોગો સાથે વ્યૂહાત્મક જોડાણ (Strategic MoUs)
ગુણવત્તાયુક્ત તાલીમ આપવા માટે રાજ્ય સરકારે પ્રતિષ્ઠિત ઉદ્યોગો સાથે રૂ. 10 કરોડના રોકાણ સાથે MoU કર્યા છે. આ અંતર્ગત ITI ખાતે અદ્યતન મશીનરી સાથેની લેબ વિકસાવવામાં આવી છે. તેમજ ઇન્સ્ટ્રક્ટરોને L&T, Tata IIS અને iACE જેવી સંસ્થાઓમાં ‘Training of Trainers’ (ToT) અંતર્ગત તાલીમ આપવામાં આવી છે.
મહિલાઓ માટે STEM ક્ષેત્રે વિશેષ પહેલ
મહિલા તાલીમાર્થીઓ માટે STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics) ક્ષેત્રે રોજગારી વધારવા માટે ‘United Nations Women’ સાથે કરાર કરવામાં આવ્યા છે. આ અંતર્ગત અમદાવાદ, સુરત, ભરૂચ, નવસારી અને વલસાડની ITI માં ખાસ 77 કલાકનો કોર્સ ચલાવવામાં આવશે.
સિદ્ધિ: ITI બીલીમોરા બની ટોપ પર્ફોર્મર
ગુજરાતની ITI બીલીમોરા ને ભારત સરકાર દ્વારા વેસ્ટર્ન ઝોનની ‘Top Performing ITI’ તરીકે પુરસ્કૃત કરવામાં આવી છે. મજબૂત પ્લેસમેન્ટ અને ઉદ્યોગો સાથેના જોડાણને કારણે આ સિદ્ધિ મળી છે.
નિષ્કર્ષ: ઔદ્યોગિકરણના વધતા વ્યાપ વચ્ચે ‘કારીગર તાલીમ યોજના’ (CTS) દ્વારા ગુજરાતના યુવાનોને કુશળ માનવબળ (Skilled Manpower) તરીકે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે વિકસિત ગુજરાતના નિર્માણમાં મહત્વનું યોગદાન આપશે.
