Shrey Parikh Spelling Bee | અમેરિકામાં વસતા ભારતીય મૂળના લોકો વૈશ્વિક મંચ પર પોતાની અસાધારણ બુદ્ધિપ્રતિભાનો ડંકો વગાડતા રહ્યા છે. આ ભવ્ય શ્રેણીમાં હવે કેલિફોર્નિયા (California) ના સેન બર્નાર્ડિનો (San Bernardino) માં રહેતા 14 વર્ષીય ભારતીય મૂળના વિદ્યાર્થી શ્રેય પરીખ (Shrey Parikh) નું નામ પણ સુવર્ણ અક્ષરે જોડાઈ ગયું છે.
શ્રેય પરીખે વર્ષ 2026 ની પ્રતિષ્ઠિત ‘સ્ક્રિપ્સ નેશનલ સ્પેલિંગ બી’ (Scripps National Spelling Bee) સ્પર્ધા જીતીને એક નવો ઈતિહાસ રચી દીધો છે. વોશિંગ્ટન ડીસી (Washington, D.C.) ના ડીએઆર કોન્સ્ટિટ્યુશન હોલ (DAR Constitution Hall) ખાતે યોજાયેલી આ રોમાંચક ફાઇનલમાં (Final) સ્પર્ધાના ઈતિહાસનો ત્રીજો ‘સ્પેલ-ઓફ’ (Spell-off) એટલે કે શૂટઆઉટ રાઉન્ડ (Shootout round) ખેલાયો હતો, જેમાં શ્રેય વિજેતા જાહેર થયો હતો. છેલ્લા 15 વર્ષમાં આ પ્રથમ વખત બન્યું છે જ્યારે આ પ્રતિષ્ઠિત સ્પર્ધા દેશની રાજધાનીમાં યોજાઈ હોય.
પોતાની 6 વર્ષની લાંબી અને કપરી સ્પેલિંગ કારકિર્દીના અંતિમ પડાવમાં શ્રેયે અસાધારણ પ્રદર્શન કર્યું હતું. તેણે ટાઈ-બ્રેકર (Tie-breaker) રાઉન્ડમાં માત્ર 90 સેકન્ડની અંદર 32 શબ્દોના બિલકુલ સાચા સ્પેલિંગ બોલીને નવો વર્લ્ડ રેકોર્ડ (World record) સ્થાપિત કર્યો છે.
વર્ષ 2022 માં આ શૂટઆઉટ (Shootout) શૈલીની શરૂઆત થયા બાદ આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો અને સર્વકાલીન સ્કોર (Score) છે. આ રોમાંચક મુકાબલામાં શ્રેય માટે વિજયી બનેલો છેલ્લો શબ્દ ‘bromocriptine’ (બ્રોમોક્રિપ્ટિન – એક પ્રકારનું રસાયણ જે ડોપામાઇનની પ્રવૃત્તિની નકલ કરે છે) હતો.
આ ભવ્ય વિજય બદલ શ્રેય પરીખને ઓહાયો (Ohio) ની પ્રખ્યાત રૂકવૂડ પોટરી (Rookwood Pottery) દ્વારા સિરામિકમાંથી બનાવવામાં આવેલી આઈકોનિક ટ્રોફી (Iconic trophy) એનાયત કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત તેને 52,500 યુએસ ડોલર (US Dollars) રોકડા અને અન્ય આકર્ષક ઈનામો આપવામાં આવ્યા હતા.
શ્રેય પરીખની આ ઐતિહાસિક જીત સાથે તે સ્પર્ધાના છેલ્લા 37 ચેમ્પિયનો (Champions) માંથી 31 મો એવો વિજેતા બન્યો છે જે ભારતીય મૂળનો (Indian-origin) હોય. સ્પેલિંગ બી સ્પર્ધામાં ભારતીય વંશના બાળકોના અવિરત વર્ચસ્વનો આ સિલસિલો વર્ષ 1999 માં નૂપુર લાલા (Nupur Lala) ની જીત સાથે શરૂ થયો હતો, જે આજે 2026 માં પણ સતત ચાલુ રહ્યો છે.
આ વર્ષની ફાઇનલમાં (Final) કુલ 9 સ્પર્ધકો ક્વોલિફાય થયા હતા, જેમાંથી આખરી અને સૌથી રોમાંચક મુકાબલો ન્યૂ જર્સી (New Jersey) ના 12 વર્ષીય ઈશાન ગુપ્તા (Ishaan Gupta) અને શ્રેય પરીખ વચ્ચે થયો હતો. બંને સ્પર્ધકોએ પોતપોતાના 8 શબ્દોના સાચા સ્પેલિંગ આપ્યા બાદ જજે સ્ટેજ પર બઝર (Buzzer) સાથેનું પોડિયમ મંગાવ્યું હતું, જેનાથી હોલમાં હાજર જનમેદની આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ હતી.
ટોચના 2 સ્પર્ધકોને બઝર પર એકલા રહીને 90 સેકન્ડમાં બને તેટલા વધુ શબ્દોના સાચા સ્પેલિંગ આપવાના હતા. ન્યૂ જર્સીના ઈશાન ગુપ્તાએ 25 સાચા શબ્દો કહ્યા, જ્યારે કેલિફોર્નિયાના શ્રેય પરીખે 32 શબ્દોના સાચા સ્પેલિંગ આપીને મેદાન મારી લીધું હતું.
શ્રેય પરીખે જણાવ્યું કે, “જ્યારે મને શબ્દ મળી જાય છે, ત્યારે હું નર્વસ (Nervous) નથી થતો, કારણ કે પછી બધું મારા નિયંત્રણમાં હોય છે.” વિજેતા બન્યા બાદ અત્યંત ભાવુક થયેલા શ્રેયે ઉમેર્યું હતું કે, ‘અત્યારે હું મારા જીવનમાં સૌથી વધુ ખુશ છું. મને ભારે રાહત અનુભવાઈ રહી છે. ગયા વર્ષે સ્કૂલ લેવલ (School level) ની સ્પર્ધામાં હારી જવાથી હું ખૂબ જ નિરાશ થયો હતો, પરંતુ મને આનંદ છે કે હું મજબૂતાઈથી વાપસી કરી શક્યો.’ શ્રેયના પિતા ગૌરવ પરીખે ગર્વથી કહ્યું કે, ‘જ્યારે પણ સ્પર્ધાની વાત આવે છે, ત્યારે તે જીતવા માટે પોતાનો જીવ રેડી દે છે.’
શ્રેય પરીખ આ અગાઉ વર્ષ 2022 માં 89 મા ક્રમે અને વર્ષ 2024 માં ત્રીજા ક્રમે રહ્યો હતો. આ વૈશ્વિક સ્પર્ધાની તૈયારી માટે તે દરરોજ 5 કલાક સુધી આકરી મહેનત કરતો હતો. તેનો મનપસંદ શબ્દ ‘muntjac’ (એક પ્રકારનું નાનું હરણ) છે. તે માત્ર સ્પેલિંગમાં જ નહીં, પરંતુ ભણવામાં અને સંગીતમાં પણ અત્યંત હોંશિયાર છે.
તે ડ્રમ (Drum) અને ટ્રાયેન્ગલ (Triangle) જેવા ઘણા વાદ્યો ખૂબ જ સુંદર રીતે વગાડે છે તેમજ આ વર્ષે તે કેલિફોર્નિયા સ્ટેટની ગણિત સ્પર્ધા મૅથકાઉન્ટ્સ (Mathcounts) માટે પણ ક્વોલિફાય (Qualify) થયો છે. હવે સ્પર્ધા જીત્યા બાદ તેને ઘણો મફત સમય મળશે, જેમાં તે ટેનિસ (Tennis) અને ગણિતની આગામી સ્પર્ધાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે.
આ વર્ષે ‘સ્પેલિંગ બી’ સ્પર્ધા તેના મૂળ સ્થાન એટલે કે વોશિંગ્ટન ડીસી (Washington, D.C.) માં પરત ફરી હતી. છેલ્લા 15 વર્ષથી આ સ્પર્ધા મેરીલેન્ડ (Maryland) અને ફ્લોરિડા (Florida) માં યોજાતી હતી. આ વર્ષે કુલ 247 સ્પર્ધકો અમેરિકાના તમામ 50 રાજ્યો અને ગુઆમ (Guam) જેવા વિસ્તારોમાંથી ભાગ લેવા આવ્યા હતા, જેમની ઉંમર 9 થી 15 વર્ષની વચ્ચે હતી.
આ સ્પર્ધામાં મેરિયમ-વેબસ્ટર અનએબ્રિજ્ડ ડિક્શનરી (Merriam-Webster Unabridged dictionary) માંથી અત્યંત અઘરા શબ્દો પૂછવામાં આવ્યા હતા. શ્રેયે તમામ પડકારોને પાર કરીને યુવા પેઢીને સંદેશ આપ્યો કે, “નિરંતર પ્રયત્ન કરવો એ સૌથી મહત્વની બાબત છે.”