‘કોહિનૂર’ ભારતને પાછો આપો: ઝોહરાન મમદાનીએ કિંગ ચાર્લ્સ પાસે હીરાની માંગ કરી

Kohinoor Diamond | ન્યૂયોર્ક (New York) સિટીના એસેમ્બલી મેમ્બર ઝોહરાન મમદાનીએ (Zohran Mamdani) સાબિત કરી દીધું છે કે, ભલે તેમનો ઉછેર અમેરિકા (America) માં થયો હોય, પરંતુ તેઓ પોતાની ભારતીય પરંપરાઓ અને વારસાને ભૂલ્યા નથી.

બ્રિટનના (Britain) રાજા કિંગ ચાર્લ્સ તૃતીય (King Charles III) હાલમાં અમેરિકાના પ્રવાસે છે, ત્યારે મમદાનીએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો હતો કે જો તેમની મુલાકાત રાજા સાથે થશે, તો તેઓ માત્ર ઔપચારિક વાતો નહીં કરે પરંતુ ભારતનો હક માંગશે.

એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ (Press Conference) દરમિયાન જ્યારે મમદાનીને પૂછવામાં આવ્યું કે, જો તેઓ કિંગ ચાર્લ્સને મળશે તો શું કહેશે? ત્યારે તેમણે મુત્સદ્દીગીરી છોડીને સીધો જ કોહિનૂર હીરાનો (Kohinoor Diamond) મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. મમદાનીએ કોઈપણ ખચકાટ વિના કહ્યું કે, “જો હું રાજા સાથે વાત કરું… તો હું કદાચ તેમને ભારતનો કોહિનૂર હીરો પરત કરવા માટે કહીશ.”

નોંધનીય છે કે, મમદાનીના માતા અને જાણીતા ફિલ્મ નિર્દેશક મીરા નાયર (Mira Nair) ભારતમાં જન્મ્યા હતા. ઝોહરાન મમદાનીના આ નિવેદને ફરી એકવાર બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના કાળા ભૂતકાળની ચર્ચાઓ જગાવી છે.

જ્યારે કિંગ ચાર્લ્સ અને ક્વીન કેમિલા (Queen Camilla) ન્યૂયોર્કના વન વર્લ્ડ ટ્રેડ સેન્ટર (One World Trade Center) ખાતે 11 સપ્ટેમ્બર (11 September)ના હુમલાની 25મી વરસીમાં હાજરી આપવા પહોંચ્યા, ત્યારે આ નિવેદન સોશિયલ મીડિયા (Social Media) પર વાયરલ (Viral) થયું હતું.

કોહિનૂરનો ઈતિહાસ: કોહિનૂર માત્ર એક કિંમતી પથ્થર નથી, પરંતુ તે ભારતના સાંસ્કૃતિક ગૌરવનું પ્રતીક છે. આ હીરો ભારતની પ્રસિદ્ધ કોલ્લૂર (Kollur) ખાણમાંથી મળી આવ્યો હતો. મૂળ સ્વરૂપે તે અંદાજે 186 કેરેટનો (Carat) હતો. વર્ષ 1849 માં બીજા એંગ્લો-શીખ યુદ્ધ (Anglo-Sikh War) બાદ બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીએ (East India Company) માત્ર 10 વર્ષના મહારાજા દલીપ સિંહ પાસે બળજબરીથી લાહોરની સંધિ (Treaty of Lahore) પર હસ્તાક્ષર કરાવી આ હીરો પડાવી લીધો હતો.

વર્તમાન સ્થિતિ : આજે આ 105.6 કેરેટનો હીરો બ્રિટિશ રાજવી પરિવારના તાજની શોભા વધારી રહ્યો છે અને તેને ‘ટાવર ઓફ લંડન’ (Tower of London) માં રાખવામાં આવ્યો છે. ભારત સરકાર અને અસંખ્ય ભારતીયો તેને લૂંટાયેલો ખજાનો માને છે. બ્રિટિશ સરકાર ભલે તેને કાયદેસરની ભેટ ગણાવતી હોય, પરંતુ ઈતિહાસકારોના મતે બાળક પાસેથી દબાણ હેઠળ લેવાયેલી વસ્તુ ક્યારેય કાયદેસર હોઈ શકે નહીં. મમદાનીના અવાજે ગ્રીસ (Greece) અને આફ્રિકા (Africa) જેવા દેશોની માંગને પણ બળ આપ્યું છે, જેઓ પોતાની ઐતિહાસિક વસ્તુઓ બ્રિટન પાસેથી પરત માંગી રહ્યા છે.