હોર્મુઝમાં નવું સંકટ: ઈરાને બિછાવેલી દરિયાઈ સુરંગો બની માથાનો દુખાવો, જહાજો ડૂબવાનો ખતરો

અમેરિકા (USA) અને ઈરાન (Iran) વચ્ચે ચાલી રહેલી શાંતિ વાર્તા દરમિયાન હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ને લઈને એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાન ઈચ્છવા છતાં પણ હાલમાં હોર્મુઝના દરિયાઈ માર્ગને સંપૂર્ણપણે ખોલી શકે તેમ નથી. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ યુદ્ધ દરમિયાન બિછાવવામાં આવેલી દરિયાઈ સુરંગો (Sea Mines) છે.

શા માટે સર્જાયું છે આ ટેકનિકલ સંકટ? ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સ (New York Times) ના રિપોર્ટ મુજબ, ઈરાને ગત મહિને અસ્તવ્યસ્ત રીતે માઈન્સ (Mines) બિછાવી હતી. આ પ્રક્રિયા વ્યવસ્થિત ન હોવાથી ઘણી માઈન્સનું ચોક્કસ લોકેશન (Location) ખુદ ઈરાન પાસે પણ નથી. દરિયાઈ પ્રવાહોને કારણે આ સુરંગો પોતાની જગ્યાએથી વહી ગઈ છે, જે હવે ગમે ત્યારે મોટા જહાજો સાથે અથડાઈને અકસ્માત સર્જી શકે છે.

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર ઈરાન પાસે આ માઈન્સ શોધવાની ટેકનિકલ ક્ષમતા મર્યાદિત છે, જોકે બ્રિટન (Britain) આ બાબતે મદદ કરી શકે છે. હોર્મુઝનો આ માર્ગ દુનિયાના 20% તેલ અને LNG પુરવઠા માટે જવાબદાર છે. આ અનિશ્ચિતતાને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવ (Oil Prices) અને શિપિંગ (Shipping) પર મોટી અસર જોવા મળી રહી છે.