PoKમાં લાગ્યા ‘પાકિસ્તાન ગો બેક’ના નારા, કેવી રીતે ચીનની દોસ્તી જ પાકિસ્તાન માટે બની ગઈ આફત?

પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) માં ફરી એકવાર ભારે હોબાળો મચ્યો છે અને ચારેતરફ પાકિસ્તાન વિરોધી નારા લગાવવામાં આવી રહ્યા છે. રાવલકોટ (Rawalakot) માં રવિવારે રાત્રે મોટા પાયે જનઆંદોલન જોવા મળ્યું હતું, જ્યાં વિસ્તારના અલગ-અલગ ભાગોમાંથી હજારો લોકો એકઠા થયા હતા.

આ પ્રદર્શનને PoK માં થયેલા સૌથી મોટા વિરોધ પ્રદર્શનોમાંનું એક માનવામાં આવી રહ્યું છે. પ્રદર્શનકારીઓએ સરકારી નીતિઓ અને સ્થાનિક મુદ્દાઓને લઈને ભારે ગુસ્સો અને નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. આ વિશાળ જનમેદની PoK માં વધી રહેલા રાજકીય તણાવ અને જનઅસંતોષને દર્શાવે છે.

પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે PoK માં પાકિસ્તાન વિરૂદ્ધ થતા આ પ્રદર્શનોનું એક મુખ્ય કારણ ચીન (China) પણ છે? અહીં ચીનને લઈને પણ અવારનવાર વિરોધ પ્રદર્શનો થાય છે અને ‘પાકિસ્તાન ગો બેક’ (Pakistan Go Back) જેવા નારા લાગે છે.

આર્થિક મુશ્કેલીઓ, મોંઘવારી (Inflation) અને રાજકીય અધિકારોની માંગ ઉપરાંત લોકો અહીં ચીન વિરૂદ્ધ પણ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. આનું મુખ્ય કારણ છે ‘ચીન-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર’ (China-Pakistan Economic Corridor – CPEC), જેને એક સમયે પાકિસ્તાને પોતાની અર્થવ્યવસ્થાની લાઇફલાઇન (Lifeline) ગણાવી હતી.

અબજો ડોલર (Dollars) ના આ પ્રોજેક્ટને પાકિસ્તાનના વિકાસનું એન્જિન માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે આ જ પ્રોજેક્ટ પાકિસ્તાન માટે રાજકીય અને વહીવટી માથાનો દુખાવો બની ગયો છે.

પાકિસ્તાનના કબજા હેઠળના ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન (Gilgit-Baltistan) અને PoK ના ઘણા ભાગોમાં સમયાંતરે CPEC ના કારણે વિરોધ પ્રદર્શનો થતા રહે છે.

સ્થાનિક વેપારીઓ અને સંગઠનોનો આરોપ છે કે ઇસ્લામાબાદ (Islamabad) ની નીતિઓના કારણે તેમને ભારે આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું છે. વિરોધ દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓ કારાકોરમ હાઇવે (Karakoram Highway) પણ બંધ કરી દે છે.

શું છે આ CPEC પ્રોજેક્ટ?

CPEC એ ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો એક વિશાળ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Infrastructure), ઊર્જા અને વ્યાપારિક પ્રોજેક્ટ છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચીનના શિનજિયાંગ (Xinjiang) ક્ષેત્રને પાકિસ્તાનના અરબ સાગરના કિનારે આવેલા ગ્વાદર પોર્ટ (Gwadar Port) સાથે જોડવાનો છે.

CPEC નો પાયો વર્ષ 2013 માં નંખાયો હતો અને સત્તાવાર રીતે 20 એપ્રિલ 2015 ના રોજ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ (Xi Jinping) અને પાકિસ્તાનના તત્કાલીન વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફ વચ્ચેના કરાર સાથે લોન્ચ (Launch) કરવામાં આવ્યો હતો.

આ પ્રોજેક્ટમાં હાઇવે, રેલવે નેટવર્ક, પાવર પ્રોજેક્ટ અને ફાઇબર ઓપ્ટિક નેટવર્ક (Fiber Optic Network) નો સમાવેશ થાય છે. આમાં સૌથી મહત્વનો કારાકોરમ હાઇવે છે, જે PoK માંથી પસાર થાય છે.

ભારત (India) આ CPEC નો વિરોધ કરે છે, કારણ કે આ માર્ગ તે વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે જેને ભારત જમ્મુ-કાશ્મીર (Jammu-Kashmir) નો અભિન્ન ભાગ માને છે.

PoK માં શા માટે થઈ રહ્યો છે વિરોધ?

PoK ના લોકોનો આરોપ છે કે CPEC પ્રોજેક્ટ્સ માટે તેમની જમીન અને સંસાધનોનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેનો આર્થિક લાભ સ્થાનિક લોકો સુધી નથી પહોંચી રહ્યો. ચીન સાથેના વ્યાપારિક સંચાલનને કારણે સ્થાનિક વેપારીઓને નુકસાન થઈ રહ્યું છે અને વિસ્તારમાં ચીનનો પ્રભાવ સતત વધી રહ્યો છે.

હાલમાં PoK માં CPEC સિવાય અન્ય મુદ્દાઓ પર પણ ઉગ્ર પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. તાજેતરમાં 7-8 જૂન 2026 ના રોજ રાવલકોટમાં થયેલી હિંસક અથડામણો બાદ માહોલ વધુ ગરમાયો છે, જ્યાં સુરક્ષા દળો અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચેના સંઘર્ષમાં કેટલાય લોકોના મોત થયા હતા. ત્યારથી પ્રદર્શનો સતત વધી રહ્યા છે અને લોકો “યે વતન હમારા હૈ” જેવા નારા લગાવી રહ્યા છે.