E100 Ethanol Fuel : કેન્દ્રીય રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રી નીતિન ગડકરીએ (Nitin Gadkari) ભારતમાં 100% ઇથેનોલ ઇંધણ (E100) ના કાયદેસર ઉપયોગને મંજૂરી આપતા નિયમો પર સહી કરી દીધી છે. નાગપુરમાં (Nagpur) એક કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમણે જણાવ્યું કે, “લોકો પહેલા મારા આ સ્વપ્ન પર હસતા હતા, પરંતુ હવે ઇથેનોલ એ પેટ્રોલનો એક સક્ષમ અને સસ્તો વિકલ્પ બની ગયો છે.” આ નિયમો સેન્ટ્રલ મોટર વહીકલ્સ રૂલ્સ, 1989 (Central Motor Vehicles Rules, 1989) માં સુધારો કરીને E85 (85% ઇથેનોલ) અને E100 ના વ્યાપક ઉપયોગનો માર્ગ મોકળો કરશે.
વાહન ઉત્પાદક કંપનીઓની તૈયારીઓ:
- કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી (Hardeep Singh Puri) અને નીતિન ગડકરીએ તાજેતરમાં મારુતિ સુઝુકીની (Maruti Suzuki) સૌથી વધુ વેચાતી કાર વેગનઆર (WagonR) નું 100% ઇથેનોલ વર્ઝન લોન્ચ કર્યું છે.
- હીરો મોટોકોર્પે (Hero MotoCorp) પણ તેની લોકપ્રિય બાઇક સ્પ્લેન્ડર પ્લસ (Splendor+) અને એચએફ ડીલક્સ (HF Deluxe) ના ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ (flex-fuel) વેરિઅન્ટ લોન્ચ કર્યા છે જે E85 ઇંધણ પર ચાલી શકે છે.
- આગામી દોઢ મહિનાની અંદર ટોયોટા (Toyota), સુઝુકી (Suzuki), હુંડઇ (Hyundai) અને એમજી (MG) જેવી મોટી કંપનીઓ માર્કેટમાં 100% ઇથેનોલથી ચાલતા વાહનો ઉતારશે.
ટેક્સ અને પડકારો: હાલમાં E20 ઇંધણ પર 5% જીએસટી (GST) લાગે છે, પરંતુ E20 થી ઉપરના ઇંધણ પર 18% જીએસટી છે. ગડકરીએ આ ટેક્સ ઘટાડવા માટે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સાથે ચર્ચા કરી છે, જેઓ જીએસટી કાઉન્સિલ (GST Council) માં આ મુદ્દે રાજ્યો સાથે વાત કરશે.
સરકારનો લક્ષ્યાંક છે કે સપ્લાય વર્ષ 2026-27 માં જો માત્ર 1% પણ E85 ઇંધણ અપનાવવામાં આવે, તો 4 કરોડ લીટર ઇથેનોલની માંગ ઊભી થશે.
જોકે, ઇથેનોલ સામે કેટલાક પડકારો પણ છે; જેમ કે સામાન્ય પેટ્રોલ એન્જિનની સરખામણીએ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ એન્જિનમાં ખાસ કેલિબ્રેશન અને અલગ પાઇપલાઇનની જરૂર પડે છે.
આ ઇંધણમાં માઇલેજ થોડી ઓછી આવે છે અને હાલમાં પેટ્રોલ પંપો પર તેનો પુરવઠો ઉપલબ્ધ કરાવવો એક મોટો પડકાર છે. આ સિવાય ગડકરીએ નાગપુરમાં ટૂંક સમયમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજન (Green Hydrogen) થી ચાલતી 2 બસોનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવાની પણ જાહેરાત કરી છે.