Iran Peace Deal | અમેરિકા (US) ના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) ધ ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ (The New York Times)ને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં દાવો કર્યો છે કે ઇઝરાયેલના (Israel) વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ (Benjamin Netanyahu) લેબનોનની રાજધાની બેરૂત (Beirut) પર એરસ્ટ્રાઈક કરીને ઈરાન શાંતિ કરારને લગભગ પાટા પરથી ઉતારી દીધો હતો.
ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને એક ‘ખૂબ જ અઘરા માણસ’ ગણાવ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર (nuclear weapon) બનાવતા રોકવા માટે અમેરિકા જે શાંતિ કરાર કરી રહ્યું છે, તેના માટે ઇઝરાયેલે અમેરિકાનો આભાર માનવો જોઈએ.
શાંતિ કરારની વિગતો:
- અમેરિકા અને ઈરાન ૧૯ જૂનના રોજ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં (Switzerland) આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવા જઈ રહ્યા છે. આ ડીલ અંતર્ગત લેબનોન સહિતના તમામ મોરચે લશ્કરી કાર્યવાહીનો ‘તાત્કાલિક અને કાયમી’ અંત લાવવા સંમતિ સધાઈ છે.
- આ કરારથી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) નો વ્યાપારી માર્ગ કાયમ માટે ‘ટોલ-ફ્રી’ (toll-free) થઈ જશે. જોકે, ઇઝરાયેલને આ વાટાઘાટોમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી.
મિડલ ઈસ્ટના ગાર્ડિયન (Middle East Guardian): ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો ઈરાન નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં અંતિમ પરમાણુ કરાર કરવામાં નિષ્ફળ જશે, તો અમેરિકી સૈન્ય ફરીથી હુમલા શરૂ કરશે. અથવા તો અમેરિકા મિડલ ઈસ્ટના દેશોની કમાણીનો 20% હિસ્સો લઈને આખા પ્રદેશનું ‘પેઇડ ગાર્ડિયન’ કે પોલીસ ફોર્સ (paid police force) બની જશે.
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું સાઉદી અરેબિયા (Saudi Arabia) અને યુએઈ (UAE) જેવા દેશો આ માટે સંમત છે, તો ટ્રમ્પે સીધો જવાબ આપવાનું ટાળ્યું હતું અને કહ્યું કે આ અંગે હજુ ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
આ ઉપરાંત, ટ્રમ્પે ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા આયતોલ્લા મોહતબા ખામેની (Ayatollah Mojtaba Khamenei) સહિતના વર્તમાન નેતૃત્વને વ્યવહારુ (pragmatists) ગણાવ્યા છે.