Gujarat Police Launch NARIT AI Tool
Gujarat Police Launch NARIT AI Tool: રાજ્યમાં નાર્કોટિક્સ (Narcotics) સંબંધિત ગુનાઓ સામે ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ની નીતિને મજબૂત કરવા માટે ગુજરાત પોલીસે એક ઐતિહાસિક કદમ ઉઠાવ્યું છે. પોલીસે દેશનું પ્રથમ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence) આધારિત ટૂલ ‘NARIT AI’ (Narcotics Analysis & RAG-based Investigation Tool) લોન્ચ કર્યું છે. આ ટેક્નોલોજીનો મુખ્ય હેતુ ડ્રગ્સ કેસની તપાસને વધુ સચોટ બનાવી ગુનેગારોને કડક સજા અપાવવાનો છે.
શું છે NARIT AI અને તેની કાર્યપદ્ધતિ? NARIT AI એ Retrieval Augmented Generation (RAG) ટેક્નોલોજી પર આધારિત એક અત્યાધુનિક સિસ્ટમ છે. તે NDPS એક્ટ (NDPS Act) હેઠળના જટિલ કેસોમાં તપાસ અધિકારીઓને રિયલ-ટાઇમ (Real-time) વિશ્લેષણ અને કાનૂની સલાહ પૂરી પાડે છે. આ ભારતનું પ્રથમ એવું AI ટૂલ છે જે પોલીસ એજન્સી દ્વારા તપાસ માટે વાપરવામાં આવશે. તેને વેસ્ટર્ન રેલ્વે પોલીસ (Western Railway Police), વડોદરા અને મુંબઈના એક AI સ્ટાર્ટઅપ (AI Startup) દ્વારા સંયુક્ત રીતે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
તપાસની ગુણવત્તા અને કન્વિક્શન રેટ (Conviction Rate) વધશે ઘણીવાર પુરાવા હોવા છતાં પ્રક્રિયાત્મક ખામીઓને કારણે આરોપીઓ છૂટી જતા હોય છે. આ એપ્લિકેશન FIR અપલોડ કરતાની સાથે જ તેનું વિશ્લેષણ કરે છે અને હાઈકોર્ટ (High Court) તથા સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court) ના ઐતિહાસિક ચુકાદાઓના આધારે માર્ગદર્શન આપે છે. આ ટૂલ ‘ફોર્સ મલ્ટિપ્લાયર’ (Force Multiplier) તરીકે કામ કરશે, જેનાથી માનવીય ભૂલો ઘટશે અને કેસમાં દોષિત ઠરાવવાનો દર એટલે કે કન્વિક્શન રેટ સુધરશે.
સુરક્ષિત અને સચોટ ટેક્નોલોજી આ AI ટૂલ ઓપન ઇન્ટરનેટને બદલે માત્ર નિર્ધારિત કાયદાકીય ડેટાબેઝ પર કામ કરતું હોવાથી તેમાં ‘હેલ્યુસિનેશન’ (Hallucination) એટલે કે ખોટી માહિતીની શક્યતા નહિવત છે. તે સંપૂર્ણપણે ખાનગી (Private AI System) છે અને માત્ર ગુજરાત પોલીસ (Gujarat Police) ના ઉપયોગ માટે જ બનાવવામાં આવ્યું છે. આ સિસ્ટમ કોર્ટમાં થનારી બચાવ પક્ષની દલીલોનું પૂર્વાનુમાન લગાવી તેનો વળતો જવાબ તૈયાર કરવામાં પણ પોલીસને મદદ કરશે.