Canada US Sovereignty Dispute | કેનેડાના વડાપ્રધાન (Canada PM) માર્ક કાર્ની (Mark Carney) એ અલ્બર્ટાના અલગતાવાદીઓ અને અમેરિકી અધિકારીઓ વચ્ચેની ગુપ્ત બેઠકોના અહેવાલો પર રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને (Donald Trump) આકરી ચેતવણી આપી છે. ‘ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સ’ના અહેવાલ મુજબ, અલ્બર્ટા પ્રોસ્પરિટી પ્રોજેક્ટ (APP) ના નેતાઓએ વોશિંગ્ટનમાં અમેરિકી વિદેશ વિભાગના અધિકારીઓ સાથે એપ્રિલ 2025થી અત્યાર સુધીમાં ત્રણ વખત ગુપ્ત મુલાકાત કરી છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ છેલ્લા કેટલાક સમયથી કેનેડા સામે આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યા છે. અગાઉ તેમણે કેનેડાને અમેરિકાનું ’51મું રાજ્ય’ બનાવવાની વાત કરી હતી. હવે, કેનેડાના તેલ-સમૃદ્ધ પ્રાંત અલ્બર્ટાને અલગ કરવાની માંગ કરતા જૂથો સાથે અમેરિકી અધિકારીઓની મુલાકાતે આ વિવાદને વધુ વળ ચડાવ્યો છે.
માર્ક કાર્નીની કડક પ્રતિક્રિયા
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ આ બાબતે અત્યંત કડક વલણ અપનાવતા જણાવ્યું છે કે:
સાર્વભૌમત્વનું સન્માન: “હું અપેક્ષા રાખું છું કે અમેરિકી પ્રશાસન કેનેડાના સાર્વભૌમત્વ (Sovereignty) નું સન્માન કરશે.”
સીધો સંદેશ: કાર્નીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સાથેની દરેક વાતચીતમાં આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા રાખે છે અને કેનેડાની એકતા સાથે કોઈ બાંધછોડ કરવામાં આવશે નહીં.
શું છે અલ્બર્ટા પ્રોસ્પરિટી પ્રોજેક્ટ (APP)?
અલ્બર્ટા પ્રોસ્પરિટી પ્રોજેક્ટ એ કેનેડાનો એક અલગતાવાદી સમૂહ છે, જે અલ્બર્ટા પ્રાંતને કેનેડાથી અલગ કરી સ્વતંત્રતા અપાવવાની વકીલાત કરે છે. આ જૂથના નેતાઓ એપ્રિલ મહિનાથી અમેરિકી અધિકારીઓના સંપર્કમાં હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
ડેનિયલ સ્મિથનું વલણ
અલ્બર્ટાના પ્રીમિયર ડેનિયલ સ્મિથ (Danielle Smith) એ પણ પીએમ કાર્ની સાથે પત્રકારોને સંબોધતા જણાવ્યું હતું કે, તેઓ વોશિંગ્ટન સમક્ષ આ હસ્તક્ષેપનો મુદ્દો ઉઠાવશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ એક અખંડ કેનેડાની અંદર સાર્વભૌમ અલ્બર્ટાના સમર્થનમાં છે, પરંતુ વિદેશી હસ્તક્ષેપ સ્વીકાર્ય નથી.
દેશદ્રોહનો આરોપ
બ્રિટિશ કોલંબિયાના પ્રીમિયર ડેવિડ ઇબીએ આ બેઠકોને ‘દેશદ્રોહ’ (Treason) ગણાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે વિદેશી શક્તિ પાસે જઈને દેશના ટુકડા કરવાની મદદ માંગવી એ ગંભીર અપરાધ છે. અહેવાલો મુજબ, અલગતાવાદી જૂથ APP એ અમેરિકા પાસે $500 બિલિયનની ક્રેડિટ લાઇનની માંગ કરી છે જેથી જો અલ્બર્ટા સ્વતંત્ર થાય તો તેને આર્થિક મદદ મળી શકે.
અમેરિકાનો બચાવ
બીજી તરફ, અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલયે આ બેઠકોને ‘રૂટિન’ ગણાવી છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે તેઓ નાગરિક સમાજના વિવિધ જૂથો સાથે મળતા રહે છે અને આ બેઠકમાં કોઈ પણ પ્રકારની પ્રતિબદ્ધતા કે મદદનું આશ્વાસન આપવામાં આવ્યું નથી.