Madhubala Birth Anniversary | ભારતીય સિનેમાના ઇતિહાસમાં જો ‘સૌંદર્ય’ (Beauty) શબ્દનો કોઈ ચહેરો હોય, તો તે ચોક્કસપણે મધુબાલા (Madhubala) છે. સંયોગ જુઓ કે જે અભિનેત્રીએ લાખો દિલોમાં પ્રેમની જ્યોત જલાવી, તેમનો જન્મ પણ 14 ફેબ્રુઆરી એટલે કે વેલેન્ટાઈન્સ ડે (Valentine’s Day) ના રોજ થયો હતો. તેમનું અસલી નામ મુમતાઝ જહાં બેગમ દેહલવી હતું. 14 ફેબ્રુઆરી 1933 ના રોજ જન્મેલી આ અભિનેત્રીએ માત્ર 36 વર્ષની વયે દુનિયા છોડી દીધી, પરંતુ તેમની અને દિલીપ કુમાર (Dilip Kumar) ની પ્રેમ કહાની આજે પણ બોલિવૂડના ગલિયારાઓમાં જીવંત છે.
તરાનાના સેટ પર શરૂ થયેલો પ્રેમ (The Beginning of Love)
મધુબાલા અને દિલીપ કુમારની મુલાકાત 1951 માં ફિલ્મ ‘તરાના’ (Tarana) ના સેટ પર થઈ હતી. દિલીપ કુમારની ગંભીર આંખો અને મધુબાલાનું સ્મિત એકબીજાના પૂરક બની ગયા હતા. તે સમયે મધુબાલા સૌથી મોંઘી અને સફળ અભિનેત્રી (Highest Paid Actress) હતી. બંને વચ્ચેનો પ્રેમ એટલો ગાઢ હતો કે તેમણે સગાઈ (Engagement) પણ કરી લીધી હતી. જોકે, આ સુંદર સફરમાં એક એવો વળાંક આવ્યો જેણે બધું જ વિખેરી નાખ્યું.
‘નયા દૌર’ વિવાદ અને પિતાની જીદ (Naya Daur Controversy)
આ પ્રેમ કહાની તૂટવાનું મુખ્ય કારણ 1957 ની ફિલ્મ ‘નયા દૌર’ (Naya Daur) બની. આ ફિલ્મના ડિરેક્ટર બી.આર. ચોપરા (B.R. Chopra) આઉટડોર શૂટિંગ માટે યુનિટને મધ્યપ્રદેશ લઈ જવા માંગતા હતા. મધુબાલાના પિતા અતાઉલ્લા ખાન (Ataullah Khan) આ માટે તૈયાર નહોતા. તેમને ડર હતો કે બહાર જવાથી દિલીપ અને મધુબાલા વચ્ચેની નિકટતા વધી જશે. પરિણામે, ચોપરાએ મધુબાલાને ફિલ્મમાંથી હટાવી વૈજયંતી માલાને કાસ્ટ કરી. આ વાતથી નારાજ થઈને મધુબાલાના પિતાએ કોર્ટમાં કેસ (Lawsuit) કર્યો.
મધુબાલા અને દિલીપ કુમાર: એક પ્રેમ કહાની જે કોર્ટના પગથિયે દમ તોડી ગઈ
જ્યારે આ મામલો કોર્ટમાં પહોંચ્યો, ત્યારે આખી દુનિયા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. દિલીપ કુમારે કોર્ટમાં મધુબાલા અને તેમના પિતાની વિરુદ્ધમાં અને બી.આર. ચોપરાના પક્ષમાં ગવાહી આપી. દિલીપ કુમારે અતાઉલ્લા ખાનને ‘સરમુખત્યાર’ (Dictator) કહ્યા હતા. આ ઘટનાએ મધુબાલાના હૃદયને ઊંડો આઘાત પહોંચાડ્યો. મધુબાલાની બહેન મધુર ભૂષણના જણાવ્યા મુજબ, મધુબાલાએ દિલીપ કુમારને કહ્યું હતું કે, “તમે બસ એકવાર અબ્બાની માફી માંગી લો, બધું ઠીક થઈ જશે,” પરંતુ દિલીપ કુમાર પોતાની જીદ પર અડગ રહ્યા.
મુગલ-એ-આઝમ: મૌન રહીને થયેલું શૂટિંગ
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે જ્યારે ભારતીય સિનેમાની સૌથી મોટી ફિલ્મ ‘મુગલ-એ-આઝમ’ (Mughal-e-Azam) નું શૂટિંગ ચાલી રહ્યું હતું, ત્યારે દિલીપ કુમાર અને મધુબાલા વચ્ચે વાતચીત બંધ હતી. ફિલ્મમાં સલીમ અને અનારકલીના જે રોમેન્ટિક દ્રશ્યો (Romantic Scenes) તમે જુઓ છો, તે સમયે વાસ્તવિક જીવનમાં બંને એકબીજા સાથે બોલતા પણ નહોતા. પ્રોફેશનલ કમિટમેન્ટ (Professional Commitment) ને કારણે તેમણે શૂટિંગ પૂર્ણ કર્યું, પરંતુ અંગત જીવનમાં અંતર વધી ગયું હતું.
પિતાની મહત્વાકાંક્ષા કે દિલીપ કુમારની જીદ?
દિલીપ કુમારે પોતાની આત્મકથા (Autobiography) માં લખ્યું છે કે મધુબાલાના પિતા આ સંબંધને માત્ર એક બિઝનેસ ડીલ (Business Deal) તરીકે જોતા હતા. તેઓ ઈચ્છતા હતા કે દિલીપ કુમાર માત્ર તેમના પ્રોડક્શન હાઉસની ફિલ્મોમાં જ કામ કરે. બીજી તરફ, મધુબાલાની બહેનનું કહેવું છે કે પિતાને માત્ર લોકેશનની સુરક્ષા બાબતે ચિંતા હતી. કારણ ગમે તે હોય, પરંતુ આ કાયદાકીય લડાઈએ (Legal Battle) નવ વર્ષ જૂના સંબંધોનો કરુણ અંત લાવ્યો.
અંતિમ દિવસો અને અધૂરી ઈચ્છા
મધુબાલાના હૃદયમાં કાણું (Hole in Heart) હતું, જેના કારણે તેમની તબિયત સતત લથડતી રહી. તેમણે પાછળથી કિશોર કુમાર સાથે લગ્ન કર્યા, પરંતુ દિલીપ કુમાર માટેનો તેમનો પ્રેમ ક્યારેય ઓછો થયો નહીં. 23 ફેબ્રુઆરી 1969 ના રોજ માત્ર 36 વર્ષની ઉંમરે સિનેમાની આ ‘વીનસ’ (Venus of Indian Cinema) એ ફાની દુનિયા છોડી દીધી. આજે પણ જ્યારે જ્યારે બોલિવૂડની શ્રેષ્ઠ પ્રેમ કથાઓની ચર્ચા થાય છે, ત્યારે મધુબાલા અને દિલીપ કુમારનું નામ પ્રથમ આવે છે.