પશ્ચિમ રેલ્વેનો ૭૬મો સ્થાપના દિવસ

पश्चिम रेલ્વે ૫ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ તેનો ૭૬મો સ્થાપના દિવસ ઉજવી રહી છે

पश्चिम रेલ્વે ૫ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ના રોજ તેનો ૭૬મો સ્થાપના દિવસ ઉજવી રહી છે, જે રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની સમર્પિત સેવાની ગૌરવશાળી યાત્રામાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. આ ઐતિહાસિક અવસર પર પશ્ચિમ રેલ્વેના ગૌરવશાળી ઇતિહાસ અને વારસાને પ્રદર્શિત કરવા માટે ખાર રેલ્વે સ્ટેશનના એલિવેટેડ ડેક પર એક પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવશે. આ પ્રદર્શન ૫ થી ૭ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધી દરરોજ સવારે ૯:૦૦ વાગ્યાથી સાંજે ૧૯:૦૦ વાગ્યા સુધી યોજાશે.

પશ્ચિમ રેલ્વેના મુખ્ય જનસંપર્ક અધિકારી શ્રી વિનીત અભિષેક દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી એક પ્રેસ વિજ્ઞપ્તિ અનુસાર, પશ્ચિમ રેલ્વે તેના વર્તમાન સ્વરૂપમાં ૫ નવેમ્બર, ૧૯૫૧ના રોજ તત્કાલીન બીબી એન્ડ સીઆઈ રેલ્વેનું સૌરાષ્ટ્ર, રાજપૂતાના અને જયપુર સહિત અન્ય સ્ટેટ રેલ્વે સાથે વિલીનીકરણ થયા બાદ અસ્તિત્વમાં આવી હતી. વર્તમાનમાં તેના અધિકારક્ષેત્રમાં છ મંડળો સામેલ છે, જેમાં મુંબઈ સેન્ટ્રલ, વડોદરા, અહમદાબાદ, રાજકોટ, ભાવનગર અને રતલામનો સમાવેશ થાય છે.

બોમ્બે, બરોડા એન્ડ સેન્ટ્રલ ઇન્ડિયા રેલ્વે (બીબી એન્ડ સીઆઈ) ની સ્થાપના વર્ષ ૧૮૫૫માં થઈ હતી. તેની શરૂઆત ગુજરાતમાં અંકલેશ્વરથી ઉતરાણ સુધીની ૨૯ માઇલ લાંબી બ્રોડગેજ રેલ લાઇનના નિર્માણથી થઈ હતી અને તેનું મુખ્યાલય સુરતમાં હતું. ગુજરાતથી મુંબઈ તરફ રેલ્વે નેટવર્કનો વિસ્તાર થયો અને ઉતરાણથી ગ્રાન્ટ રોડ સુધીની રેલ લાઇન ૨૮ નવેમ્બર, ૧૮૬૪ના રોજ સત્તાવાર રીતે વાહનવ્યવહાર માટે ખુલ્લી મૂકવામાં આવી હતી, જે વર્તમાન પશ્ચિમ રેલ્વેના વિકાસની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હતી.

છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં પશ્ચિમ રેલ્વેએ અનેક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિઓ હાસલ કરી છે અને ભારતીય રેલ્વેના અગ્રણી ઝોનમાં પોતાનું સ્થાન બનાવ્યું છે. સબર્બન વિસ્તારોમાંથી શહેર તરફ વધતા મુસાફરોના ટ્રાફિકને ધ્યાનમાં રાખીને વર્ષ ૧૯૬૧માં ૯ કોચવાળી સબર્બન ટ્રેનો શરૂ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે વર્ષ ૧૯૭૨માં પ્રતિષ્ઠિત મુંબઈ–નવી દિલ્હી રાજધાની એક્સપ્રેસ સેવા શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેણે પશ્ચિમ રેલ્વેની સિદ્ધિઓમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રકરણ ઉમેર્યું હતું.

વર્ષો દરમિયાન પશ્ચિમ રેલ્વેની અન્ય મુખ્ય સિદ્ધિઓમાં વિશ્વની પ્રથમ મહિલા સ્પેશિયલ સબર્બન ટ્રેન, ભારતની પ્રથમ ૧૫ કોચવાળી સબર્બન ટ્રેન તથા પ્રથમ સંપૂર્ણ વાતાનુકૂલિત (AC) સબર્બન ટ્રેનની શરૂઆત સામેલ છે. પશ્ચિમ રેલ્વેએ વંદે ભારત એક્સપ્રેસ, અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ અને નમો ભારત રેપિડ રેલ જેવી આધુનિક મુસાફર સેવાઓ પણ શરૂ કરી છે.

ટેકનોલોજીને અપનાવીને પોતાના કામકાજના આધુનિકીકરણની દિશામાં સતત પ્રયાસો કરતા પશ્ચિમ રેલ્વે નવીનતા, સુરક્ષા, ડિજિટાઇઝેશન અને સતત કાર્યપ્રણાલીઓને અપનાવવામાં અગ્રણી રહી છે. બહેતર પેસેન્જર સુવિધાઓ તથા ટ્રેન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ, ઓટોમેટિક ટિકિટ વેન્ડિંગ મશીન, મોબાઈલ ટિકિટિંગ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ જેવી ડિજિટલ પહેલોએ રેલ મુસાફરીને વધુ સુવિધાજનક અને પારદર્શક બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે.

ભારતના ઇતિહાસની વિવિધ મહત્વપૂર્ણ યાત્રાઓ દરમિયાન પશ્ચિમ રેલ્વેએ વારંવાર પોતાની ક્ષમતા અને સિદ્ધિઓ સાબિત કરી છે. માત્ર ૨૯ માઇલથી શરૂ થયેલું પશ્ચિમ રેલ્વેનું નેટવર્ક આજે મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં ૬,૦૦૦ થી વધુ રૂટ કિલોમીટર સુધી વિસ્તરી ચૂક્યું છે. પોતાના ૭૬મા સ્થાપના દિવસના અવસર પર પશ્ચિમ રેલ્વે તેના વર્તમાન અને પૂર્વ અધિકારીઓ તથા કર્મચારીઓના યોગદાન અને સમર્પણને નમન કરે છે, જેમના પ્રયાસોએ તેની ગૌરવશાળી વિરાસતને આકાર આપ્યો છે અને નિરંતર પ્રગતિની દિશામાં આગળ વધવાની પ્રેરણા આપી છે.