હિન્દુ ધર્મમાં વસંત પંચમી (Vasant Panchami) ના પર્વનું વિશેષ મહત્વ છે. દર વર્ષે મહા મહિનાની શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિએ આ તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ જ્ઞાન, કલા અને સંગીતની દેવી માં સરસ્વતીને સમર્પિત છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે દેવી સરસ્વતીનું પ્રાગટ્ય થયું હતું, તેથી તેને સરસ્વતી જન્મોત્સવ (Saraswati Jayanti) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
વસંત પંચમી 2026: તારીખ અને મુહૂર્ત (Vasant Pancham Date & Muhurat)
પંચાંગ (Panchang) અનુસાર, વર્ષ 2026 માં વસંત પંચમી (Vasant Pancham) ની તિથિને લઈને મૂંઝવણ હોઈ શકે છે, પરંતુ ઉદયા તિથિ મુજબ તેની ગણતરી નીચે મુજબ છે:
પંચમી તિથિનો પ્રારંભ: 23 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ મધ્યરાત્રિએ 02:28 કલાકે.
પંચમી તિથિની સમાપ્તિ: 24 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ મધ્યરાત્રિએ 01:46 કલાકે.
સરસ્વતી પૂજાનો શુભ સમય (Pujan Muhurat): 23 જાન્યુઆરીએ સવારે 07:15 થી બપોરે 12:50 સુધી.
પૂજન વિધિ (Pujan Vidhi)
વસંત પંચમી (Vasant Pancham)ના દિવસે પીળા રંગનું વિશેષ મહત્વ છે. સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કર્યા બાદ સ્વચ્છ પીળા વસ્ત્રો ધારણ કરવા જોઈએ.
- એક બાજઠ પર પીળું કપડું બિછાવી માં સરસ્વતીની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.
- દેવીને પીળા ફૂલ, હળદરનું તિલક અને પીળી મીઠાઈનો ભોગ (Offering) ચઢાવો.
- વિદ્યાર્થીઓએ આ દિવસે પોતાના પુસ્તકો અને પેન દેવીની સામે રાખી આશીર્વાદ લેવા જોઈએ.
- માં સરસ્વતીની આરતી અને મંત્રોચ્ચાર સાથે પૂજા પૂર્ણ કરો.
મહત્વ (Significance)
વસંત પંચમીને અણઝણ્યું મુહૂર્ત (Abujh Muhurat) માનવામાં આવે છે. આ દિવસે લગ્ન, મુંડન, ગૃહ પ્રવેશ કે નવા વ્યાપારની શરૂઆત જેવા શુભ કાર્યો (Auspicious Tasks) કોઈપણ જ્યોતિષીય સલાહ વગર કરી શકાય છે. આ દિવસથી વસંત ઋતુનું આગમન પણ થાય છે, જે પ્રકૃતિમાં નવી ચેતના લાવે છે.