US Army AI Robots: ભવિષ્યનું યુદ્ધ (Future Warfare) હવે એવું નથી રહેવાનું જેવું અત્યાર સુધી જોવા મળ્યું છે. સરહદો પર હવે માત્ર માણસો અને બંદૂકો જ નહીં, પણ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence) અને રોબોટ્સ (Robots) પણ મોરચો સંભાળતા જોવા મળશે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધે દુનિયાને એક કડવું સત્ય બતાવી દીધું છે કે જેવા GPS સિગ્નલ જામ થાય છે, સૌથી એડવાન્સ હથિયારો પણ લાચાર બની જાય છે. આ નબળાઈને દૂર કરવા માટે હવે અમેરિકાએ તેની રણનીતિમાં મોટો ફેરફાર શરૂ કર્યો છે.
પર્ડ્યુ યુનિવર્સિટી સાથે હાઈ-ટેક રિસર્ચ
અમેરિકન સેના (US Army) એ આ દિશામાં એક હાઈ-ટેક રિસર્ચ પ્રોજેક્ટ (Research Project) શરૂ કર્યો છે. આ પ્રોજેક્ટમાં અમેરિકાની પ્રખ્યાત પર્ડ્યુ યુનિવર્સિટી (Purdue University) પણ સામેલ છે. જેનો મુખ્ય હેતુ એવા સ્માર્ટ રોબોટ્સ તૈયાર કરવાનો છે, જે ગીચ જંગલો, પહાડો અથવા એવા વિસ્તારોમાં પણ કામ કરી શકે જ્યાં સેટેલાઇટ અને GPS સંપૂર્ણપણે કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે.
ભારતીય પ્રોફેસરના હાથમાં કમાન (Indian Professor leading the Project)
આ મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટનું નેતૃત્વ ભારતીય મૂળના વૈજ્ઞાનિક અનિકેત બેરા (Aniket Bera) કરી રહ્યા છે. તેઓ પર્ડ્યુ યુનિવર્સિટીમાં કમ્પ્યુટર સાયન્સના એસોસિયેટ પ્રોફેસર છે. યુએસ આર્મીએ તેમની રિસર્ચ લેબને આશરે 1.5 મિલિયન ડોલર (લગભગ 12 કરોડ રૂપિયા) નું ફંડિંગ આપ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ આગામી પાંચ વર્ષ સુધી ચાલશે.
કેવી રીતે કામ કરશે આ ‘AI રોબોટ ટીમ’?
પ્રોફેસર અનિકેત બેરાની ટીમ એવા રોબોટ્સ વિકસાવી રહી છે, જેમાં લાર્જ લેંગ્વેજ મોડલ્સ (LLMs) જેવી આધુનિક AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ રોબોટ્સને પરિસ્થિતિ સમજવા અને સ્થળ પર જ નિર્ણય લેવાની તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે.
તેમની કાર્યશૈલી કંઈક આવી હશે:
- ડ્રોન (Drones): હવામાં ઉડતા ડ્રોન ઉપરથી નજર રાખશે અને ખતરાની ઓળખ કરશે.
- ગ્રાઉન્ડ રોબોટ્સ (Ground Robots): જમીન પર ચાલતા રોબોટિક વાહનો ડ્રોન પાસેથી મળેલી માહિતીના આધારે નક્કી કરશે કે આગળ કેવી રીતે વધવું.
- સ્વતંત્રતા (Autonomy): આ આખી પ્રક્રિયામાં માણસ કે GPS સિગ્નલની જરૂર નહીં પડે. મશીનો અંદરોઅંદર તાલમેલ સાધીને જાતે નિર્ણય લેશે.
ચીન સાથે ટેકનોલોજીની સ્પર્ધા (US vs China Tech War)
રક્ષા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ચીન (China) પણ મિલિટરી રોબોટિક્સના ક્ષેત્રમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, ચીન રોબોટિક ડોગ્સ (Robotic Dogs) અને માનવરહિત વાહનોનું પરીક્ષણ કરી રહ્યું છે. અમેરિકા કોઈપણ પ્રકારનું જોખમ લેવા માંગતું નથી, તેથી તે પોતાની ટેકનોલોજીને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.
આ પ્રોજેક્ટની સફળતા યુદ્ધના મેદાનમાં સૈનિકોના જીવનું જોખમ ઘટાડશે અને ભવિષ્યના યુદ્ધોમાં AI ની સમજદારી નિર્ણાયક સાબિત થશે.