NRI Parenting Advice | એક માતા-પિતા તરીકે તમે તમારા બાળકને દુનિયાની તમામ ખુશીઓ અને સુવિધાઓ આપી શકો છો. શ્રેષ્ઠ સ્કૂલ્સ (Schools), યુનિવર્સિટીનું શિક્ષણ, વિઝા પેપરવર્ક (Visa Paperwork), ઘર ખરીદવા માટે ડાઉન પેમેન્ટ (Down Payment) અને ત્રણ ટાઈમ ઝોન (Time Zones) દૂર રહેતા ‘સારા પરિવારો’ સાથે મુલાકાત પણ કરાવી શકો છો.
પરંતુ આ બધું જ કર્યા પછી પણ એક એવી દીવાલ આવે છે જેને માત્ર મહેનતથી પાર નથી કરી શકાતી. તમે તમારા બાળકને બધી સુવિધાઓ આપી શકો, પણ એક સફળ લગ્નજીવન (Marriage) તૈયાર કરીને હાથમાં આપી શકતા નથી.
તમે લગ્ન માટેની દરેક અનુકૂળ પરિસ્થિતિનું નિર્માણ કરી શકો છો, છતાં પણ એક ચોક્કસ સમયે તમારે પાછળ હટવું પડે છે – બરાબર એ જ ક્ષણે જ્યારે તમારો અંતરાત્મા વધુ દબાણ કરવા માટે કહી રહ્યો હોય.
સાઉથ એશિયન સિંગલ્સ (South Asian Singles) અને તેમના પરિવારો માટે માનવ-ચકાસણી આધારિત મેચમેકિંગ સર્વિસ ‘વિવાહરેડી’ (VivaahReady) ના સ્થાપક લક્ષ્મી નાગસમુદ્ર જણાવે છે કે, તેઓ દર અઠવાડિયે આવા પરિવારો સાથે સંવાદ કરે છે. આ ચર્ચાઓમાં સામાન્ય રીતે એક તરફ ચિંતિત માતા-પિતા હોય છે અને બીજી તરફ 30 વર્ષની આસપાસની ઉંમરના યુવક-યુવતીઓ હોય છે.
બંને એકબીજાને ખૂબ પ્રેમ કરે છે, છતાં અંદરથી શાંતિપૂર્વક ગુસ્સામાં હોય છે. માતા-પિતાને ખાતરી હોય છે કે તેમનું બાળક લગ્નની બાબતમાં અશક્ય હદ સુધી પસંદગીયુક્ત (Picky) બની ગયું છે.
બીજી તરફ, બાળકને ખાતરી હોય છે કે તેના માતા-પિતા લગ્નને કોઈ ટેક્સ ડેડલાઈન (Tax Deadline) ની જેમ જોઈ રહ્યા છે. અહીં બંને પક્ષો પોતાની જગ્યાએ થોડા સાચા છે, અને આ જ કારણે આ વિવાદ વધુ પીડાદાયક બને છે.
બાયોડેટા (Biodata) વિરુદ્ધ સાચું ચારિત્ર્ય (Character) મેચમેકિંગના લાંબા અનુભવ દરમિયાન એવું જોવા મળ્યું છે કે જે લગ્નો લાંબા સમય સુધી ટકી રહે છે, તે ક્યારેય સૌથી પ્રભાવશાળી બાયોડેટાવાળા હોતા નથી.
ડૉક્ટર (Doctor) ની ડિગ્રી, ગ્રીન કાર્ડ (Green Card) કે બે દેશોમાં પ્રોપર્ટી ધરાવતો પરિવાર – આમાંથી એક પણ બાબત એ ભવિષ્યવાણી નથી કરી શકતી કે એક મુશ્કેલ વર્ષ ગાળ્યા પછી રાત્રે 11 વાગ્યે બે વ્યક્તિઓ એકબીજા પ્રત્યે કેટલી દયાળુ અને પ્રેમાળ રહેશે.
આપણે આ બધું જાણીએ છીએ અને દરેક લગ્નમાં આ વાતો કહીએ છીએ, છતાં ફરીથી આપણે માત્ર પ્રોફાઇલ અને રિઝ્યૂમે (Resume) ના આધારે જ સગાઈઓ નક્કી કરવા તરફ દોડી જઈએ છીએ.
માતા-પિતા તરીકે જો તમે તમારા પુખ્ત વયના બાળકને યોગ્ય જીવનસાથી પસંદ કરવામાં મદદ કરવા માંગો છો, તો કેટલીક બાબતોને સ્પષ્ટપણે સમજવી જરૂરી છે:
નિર્ણય લેવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપો: બાળકોને મદદ કરવાની સૌથી શ્રેષ્ઠ પણ ઓછી સંતોષકારક રીત એ છે કે નિર્ણય લેવાની સત્તા તેમને સોંપી દો. એવું ન કહો કે “પસંદ કર, પણ માત્ર આ લિસ્ટ (List) માંથી જ.” જ્યારે કોઈ પુખ્ત બાળકને સાચે જ કહેવામાં આવે છે કે આખરી નિર્ણય તેનો છે, ત્યારે તે આ બાબતને ખૂબ ગંભીરતાથી લે છે કારણ કે હવે જવાબદારી તેના પોતાના ખભા પર હોય છે. જે બાળકને એવું લાગે કે નિર્ણય તેના વતી લેવાઈ રહ્યો છે, તે કાં તો બળવો કરશે અથવા પરાણે હા પાડશે. આ બંને પરિસ્થિતિઓ સારા જીવનસાથી બનવા માટે યોગ્ય નથી.
પસંદગીના માપદંડ બદલો: તમે ઉમેદવારનું મૂલ્યાંકન કરવામાં ખૂબ કુશળ છો, પરંતુ આ કુશળતાનો ઉપયોગ સાચી બાબતો પર કરો. ડિગ્રીના બદલે એ જુઓ કે તે વ્યક્તિ હોટેલના વેઈટર (Waiter), નાની ઉંમરના પિતરાઈ ભાઈ-બહેનો અથવા નબળી પરિસ્થિતિવાળા લોકો સાથે કેવું વર્તન કરે છે? જ્યારે તેને કોઈ બાબતમાં ‘ના’ સાંભળવા મળે ત્યારે તેની પ્રતિક્રિયા કેવી હોય છે? શું તેની પાસે કોઈ એવી જૂની મિત્રતા છે જે ઝઘડા પછી પણ ટકી રહી હોય? આ બાબતો ડિગ્રી કરતાં લગ્નજીવન વિશે ઘણું બધું કહી જાય છે. બાયોડેટા માત્ર સિદ્ધિઓ દર્શાવે છે, જ્યારે ચારિત્ર્ય (Character) એ દર્શાવે છે કે તમારા બાળકના જીવનના સૌથી ખરાબ દિવસે સામેવાળી વ્યક્તિ કેવું વર્તન કરશે.
ઉંમરનું દબાણ (Calendar Pressure) અટકાવો: “30 વર્ષ પહેલાં સેટલ (Settle) થઈ જાવ” એ સલાહ જેવી લાગે છે પરંતુ તે એક ધમકી સમાન બની જાય છે. જ્યારે યુવાનો સમયને પોતાનો દુશ્મન માનવા લાગે છે, ત્યારે તેઓ એવી ભૂલ કરે છે જેને સુધારવી અશક્ય હોય છે; તેઓ યોગ્ય પાત્રની રાહ જોવાને બદલે સામે દેખાતા સૌથી સ્વીકાર્ય વિકલ્પ સાથે લગ્ન કરી લે છે. ઉતાવળમાં કરેલા “કાગળ પર પરફેક્ટ” દેખાતા સંબંધો તૂટી જતાં વાર નથી લાગતી. ઝડપ એ સુરક્ષાની ગેરંટી નથી, ક્યારેક તે નુકસાનકારક સાબિત થાય છે.
ગૌરવ અને પ્રાઇવસી (Privacy) નું રક્ષણ: જૂના જમાનામાં અપરિણીત દીકરીઓને એક એવી સમસ્યા તરીકે જોવામાં આવતી હતી જેને પડોશીઓ જુએ તે પહેલાં ઉકેલવી જરૂરી હતી. તેના ફોટા બધે ફરતા કરવામાં આવતા અને તેની ગેરહાજરીમાં તેની ઉંમરની ચર્ચાઓ થતી. આ જૂની પદ્ધતિ હવે બદલાઈ રહી છે. ડિજિટલ યુગમાં સોશિયલ મીડિયા અથવા અલ્ગોરિધમ (Algorithm) ની મદદથી અજાણ્યા લોકો વચ્ચે પ્રોફાઈલ ફેંકવાને બદલે હ્યુમન-વેરિફાઈડ સિસ્ટમ અને પ્રાઇવસી અત્યંત જરૂરી છે.
માતા-પિતાની બદલાતી ભૂમિકા આનો અર્થ એ નથી કે તમારે બાળકના જીવનમાંથી સંપૂર્ણપણે બહાર નીકળી જવાનું છે. તમે તેમને ઉછેર્યા છે, તમે તેમને ઓળખો છો અને લોકો વિશે તમારું મૂલ્યાંકન ઘણું મૂલ્યવાન છે. પરંતુ તમારી ભૂમિકા હવે ‘પસંદગી કરનાર’ માંથી બદલીને ‘માર્ગદર્શક અને રક્ષક’ ની થવી જોઈએ. તમે જે સંસ્કારો આપ્યા છે અને જે ધોરણો સ્થાપિત કર્યા છે, તેની સાથે એક ભરોસાપાત્ર હાજરી બનીને ઊભા રહો. જે માતા-પિતા સમજી જાય છે કે નિયંત્રણ (Control) અને પ્રેમ એ બંને એક સમાન નથી, તેમના બાળકો વધુ સફળ નિર્ણયો લે છે. તમે તમારા બાળકને સ્ટીયરિંગ વ્હીલ (Steering Wheel) સોંપીને પોતે પેસેન્જર સીટ (Passenger Seat) પર બેસો – જાગૃત, શાંત અને જરૂર પડે ત્યારે મદદ કરવા માટે તૈયાર.