India Reduces US Treasury Holdings | અમેરિકાના ટેરિફ દબાણ અને બદલાતી વૈશ્વિક સ્થિતિ વચ્ચે ભારતે મોટો વળતો પ્રહાર કર્યો છે. ભારતે યુએસ ટ્રેઝરી (US Treasury) માં રહેલું પોતાનું રોકાણ એક જ વર્ષમાં 21% ઘટાડી નાખ્યું છે, જેનાથી અમેરિકન અર્થતંત્રને અંદાજે ₹4.5 લાખ કરોડ ($50 Billion) નું નુકસાન થયું હોવાના અહેવાલ છે.
રોકાણમાં રેકોર્ડબ્રેક ઘટાડો (Major Divestment)
બ્લૂમબર્ગ (Bloomberg) ના રિપોર્ટ અનુસાર, ઑક્ટોબર 2024 થી ઑક્ટોબર 2025 દરમિયાન ભારતની યુએસ ટ્રેઝરી હોલ્ડિંગ $241.4 અબજથી ઘટીને $190.7 અબજ થઈ ગઈ છે. છેલ્લા ચાર વર્ષમાં આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે ભારતે આટલા મોટા પાયે અમેરિકન બજારમાંથી નાણાં પાછા ખેંચ્યા હોય.
ભારત શા માટે ડોલરથી દૂર થઈ રહ્યું છે?
સામાન્ય રીતે યુએસ ટ્રેઝરી પર અત્યારે 4.8% જેટલું સારું રિટર્ન (Return) મળી રહ્યું છે, છતાં ભારત નીચેના કારણોસર રોકાણ ઘટાડી રહ્યું છે:
-
ડી-ડોલરાઈઝેશન (De-dollarization): ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને ભારતીય અર્થતંત્રને સુરક્ષિત બનાવવું.
-
પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફિકેશન (Portfolio Diversification): માત્ર એક જ ચલણ પર આધાર રાખવાને બદલે અન્ય સુરક્ષિત સંપત્તિઓમાં રોકાણ કરવું.
-
સોનામાં રોકાણ (Investment in Gold): ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) હવે સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોના અને બિન-ડોલર એસેટ્સ પર વધુ ભાર મૂકી રહી છે.
અમેરિકન અર્થતંત્ર પર અસર (Impact on US Economy)
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ નીતિ અને ટેરિફ યુદ્ધ વચ્ચે ભારતનો આ વ્યૂહાત્મક નિર્ણય અમેરિકા માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. ફેડરલ રિઝર્વ (Federal Reserve) ની નીતિઓ અને નબળા શ્રમ બજારને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ડોલરનું આકર્ષણ ઘટી રહ્યું છે, જેનો સીધો લાભ ભારત પોતાની આર્થિક સ્વાયત્તતા મજબૂત કરવામાં લઈ રહ્યું છે.