Wedding Insurance | ભારતમાં હવે લગ્ન એ માત્ર પારિવારિક પ્રસંગ નથી રહ્યો, પરંતુ એક ભવ્ય ઇવેન્ટ (Event) બની ગયો છે. લક્ઝરી વેન્યુ, થીમ ડેકોરેશન, ડેસ્ટિનેશન વેડિંગ (Destination Wedding) અને સેંકડો મહેમાનોના ભવ્ય આયોજનને કારણે લગ્નનો ખર્ચ આસમાને પહોંચ્યો છે. જેમ જેમ લગ્નો ભવ્ય બની રહ્યા છે, તેમ તેની સાથે જોડાયેલું આર્થિક જોખમ (Financial Risk) પણ વધી રહ્યું છે. આ સ્થિતિમાં હવે ‘વેડિંગ ઇન્શ્યોરન્સ’ (Wedding Insurance) નામનો વિકલ્પ ચર્ચામાં આવ્યો છે.
લગ્નનો સરેરાશ ખર્ચ 40 લાખની નજીક
વેડમીગુડ (WedMeGood) ના એન્યુઅલ વેડિંગ રિપોર્ટ 2025 મુજબ, ભારતમાં એક લગ્નનો સરેરાશ ખર્ચ હવે આશરે 39.5 લાખ રૂપિયા થઈ ગયો છે. ડેસ્ટિનેશન વેડિંગનો ખર્ચ તો સરેરાશ 58 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચે છે. જયપુરમાં આ બજેટ સૌથી વધુ 73 લાખ રૂપિયા, જ્યારે દિલ્હીમાં 38 લાખ અને મુંબઈમાં 35 લાખ રૂપિયાની આસપાસ રહે છે. વર્ષ 2025માં લગ્ન ખર્ચમાં વાર્ષિક 8% નો વધારો જોવા મળ્યો છે.
નાની ભૂલ, મોટું આર્થિક નુકસાન
આટલું મોટું બજેટ હોવા છતાં, મોટાભાગના લગ્નો કોઈપણ નાણાકીય સુરક્ષા (Financial Security) વગર પ્લાન કરવામાં આવે છે. અચાનક મેડિકલ ઇમરજન્સી (Medical Emergency), ખરાબ હવામાન, વેન્યુમાં સમસ્યા અથવા છેલ્લી ઘડીએ વેન્ડર (Vendor) ના પાડી દે જેવી ઘટનાઓ લાખો રૂપિયાના નુકસાનનું કારણ બની શકે છે.
Taxology India એ વ્યક્ત કરી ચિંતા
ટેક્સ એડવાઇઝરી પ્લેટફોર્મ Taxology India ના જણાવ્યા અનુસાર, આજની મોંઘી અને જટિલ શાદીઓમાં ઇન્શ્યોરન્સ એક સુરક્ષા કવચ (Safety Net) બની શકે છે. જોકે, હજુ પણ વેડિંગ ઇન્શ્યોરન્સ અંગે જાગૃતિનો અભાવ છે. પોલિસી લેતા પહેલા તેના નિયમો અને શરતો (Terms and Conditions) બરાબર સમજવી જરૂરી છે.
લોન લઈને લગ્ન કરવાનો વધતો ટ્રેન્ડ
રિપોર્ટ અનુસાર, આશરે 15.2% પરિવારો લગ્ન માટે લોન (Wedding Loan) લઈ રહ્યા છે, જેની સરેરાશ રકમ 15.5 લાખ રૂપિયા છે. આ રકમ મુખ્યત્વે જ્વેલરી, ડેકોરેશન અને કેટરિંગ પાછળ ખર્ચાય છે. આટલું દેવું કરીને આયોજન કરવામાં આવ્યું હોય ત્યારે ઇન્શ્યોરન્સની જરૂરિયાત વધુ જણાય છે.
વેડિંગ ઇન્શ્યોરન્સમાં શું કવર થાય છે? (Coverage Detail)
વેડિંગ ઇન્શ્યોરન્સ વિવિધ જોખમો સામે રક્ષણ આપે છે:
-
પ્રીમિયમ: 10 લાખના કવર માટે આશરે ₹7,000 થી શરૂઆત થાય છે, જ્યારે 1 કરોડના કવર માટે ₹55,000 સુધી જઈ શકે છે.
-
કવરેજ: લગ્ન રદ થવા અથવા પાછા ઠેલાવા (Cancellation/Postponement), મિલકતને નુકસાન (Property Damage), પર્સનલ એક્સિડન્ટ અને થર્ડ પાર્ટી લાયબિલિટી (Third Party Liability) વગેરે.
-
કેટલીક પોલિસીઓ લગ્નના કપડાં, જ્વેલરી અને ગિફ્ટ્સની સુરક્ષા પણ પૂરી પાડે છે.
ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો
વેડિંગ ઇન્શ્યોરન્સમાં કેટલીક મર્યાદાઓ પણ હોય છે. જો જ્વેલરીની સંભાળમાં બેદરકારી રાખવામાં આવી હોય, અનરજિસ્ટર્ડ વેન્ડર (Unregistered Vendor) સાથે કામ કર્યું હોય અથવા પોતાની મરજીથી લગ્ન રદ કરવામાં આવ્યા હોય, તો ક્લેમ રિજેક્ટ (Claim Reject) થઈ શકે છે.
નિષ્કર્ષ: બાળકોના લગ્ન જીવનની સૌથી મહત્વની ક્ષણો હોય છે. વધતા જતા ખર્ચના યુગમાં, યોગ્ય તપાસ કરીને વેડિંગ ઇન્શ્યોરન્સ લેવો એ એક સમજદારીભર્યું પગલું સાબિત થઈ શકે છે.