Gujarat Rain Flood | સમગ્ર ગુજરાત રાજ્યમાં ચોમાસા (Monsoon) નો રૌદ્ર સ્વરૂપ જોવા મળી રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત પડી રહેલા મુસળધાર વરસાદ (Heavy Rainfall) ને કારણે રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં જળપ્રલય (Flood) જેવી વિકટ સ્થિતિ નિર્માણ પામી છે.
રાજ્યના 255 માંથી 253 તાલુકાઓમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ નોંધાયો છે, જેના પરિણામે હજારો લોકો બેઘર બન્યા છે અને કરોડો રૂપિયાનું આર્થિક નુકસાન થયું છે.
ઉત્તર ગુજરાત (North Gujarat) થી લઈને દક્ષિણ ગુજરાત (South Gujarat) સુધી સર્વત્ર પાણી જ પાણી જોવા મળી રહ્યું છે. વહીવટી તંત્ર અને આફત વ્યવસ્થાપન ટીમો (Disaster Management Teams) સતત રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં વ્યસ્ત છે.
પાટણ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં ભારે વિનાશ
ઉત્તર ગુજરાતમાં આકાશી આફતે ભારે તારાજી સર્જી છે. પાટણ (Patan) જિલ્લાના સાંતલપુર (Santalpur) તાલુકામાં સૌથી વધુ 12.25 ઈંચ અને રાધનપુર (Radhanpur)માં 9.50 ઈંચ વરસાદ ખાબકતા ચારેય તરફ જળબંબાકારની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. આ ઉપરાંત બનાસકાંઠા (Banaskantha) ના દિયોદરમાં 6.75 ઈંચ, દાંતીવાડા (Dantiwada) માં 7.00 ઈંચ અને સરહદી વિસ્તાર વાવ-થરાદ (Vav-Tharad) ના ભાભરમાં 7.15 ઈંચ વરસાદ ખાબક્યો છે.
સતત પડી રહેલા વરસાદને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારો (Low-lying areas) માં પાણી ભરાઈ જતાં રસ્તાઓ બેટમાં ફેરવાઈ ગયા છે. બનાસકાંઠાના ધાનેરા, રહ, અને ઓગડ ક્ષેત્રમાં પણ મેઘરાજાએ ધમાકેદાર બેટિંગ કરતા સામાન્ય જનજીવન સંપૂર્ણપણે અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે.
વાપીના ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્કમાં 15 ફૂટ પૂર: કરોડોનું નુકસાન
દક્ષિણ ગુજરાતના વલસાડ (Valsad) જિલ્લામાં પણ પૂરની સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ છે. ઉપરવાસમાં પડેલા ભારે વરસાદના કારણે મધુબન ડેમ (Madhuban Dam) માંથી મોટા પ્રમાણમાં પાણી છોડવામાં આવતા દમણગંગા નદી (Daman Ganga River) રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂકી છે.
વાપી (Vapi) નજીક આવેલા વલવાડા સ્થિત રોયલ હબ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્ક (Royal Hub Industrial Park) માં દમણગંગા નદીના પૂરના પાણી ઘૂસી ગયા છે. આ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રના અંદાજે 78 ગોડાઉન (Godowns) માં 10 થી 15 ફૂટ સુધી પાણી ભરાઈ જતાં નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગકારો (SME Businessmen) ને કરોડો રૂપિયાનું ભારે આર્થિક નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો છે.
ગોડાઉનમાં રાખવામાં આવેલો તૈયાર માલ (Finished Goods), કાચો માલ (Raw Material), મોંઘી મશીનરી (Machinery) અને ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો (Electrical Equipment) પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયા છે.
પ્રિન્ટિંગ (Printing), ટેક્સટાઇલ (Textile), પેકેજિંગ (Packaging) અને મેડિકલ ઇક્વિપમેન્ટ (Medical Equipment) બનાવતી ફેક્ટરીઓને સીધો ફટકો પડ્યો છે. પાણી ઓસર્યા બાદ સમગ્ર વિસ્તાર કાદવ-કીચડ (Mud) થી ભરાઈ ગયો છે, જેનાથી વાહનવ્યવહાર ઠપ થઈ ગયો છે.
31,000 થી વધુનું સ્થળાંતર અને આર્મી-એનડીઆરએફનું રેસ્ક્યુ
વરસાદી હોનારતને કારણે રાજ્યભરમાંથી છેલ્લા 24 કલાકમાં 30,736 થી વધુ લોકોનું સુરક્ષિત સ્થળે સ્થળાંતર (Evacuation) કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે 3,000 થી વધુ ફસાયેલા લોકોનું સફળ રેસ્ક્યુ (Rescue) કરવામાં આવ્યું છે.
વલસાડ જિલ્લામાંથી 14,083, નવસારી (Navsari) માંથી 12,367, સુરત (Surat) માંથી 2,810 અને અમદાવાદ (Ahmedabad) માંથી 417 લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડાયા છે.
સશસ્ત્ર દળો (Armed Forces), એનડીઆરએફ (NDRF) અને એસડીઆરએફ (SDRF) ની ટીમો સતત રાહત કામગીરી કરી રહી છે. નવસારી અને સુરતમાં ઈમરજન્સી (Emergency) પરિસ્થિતિમાં ઇન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડ (Indian Coast Guard)ના હેલિકોપ્ટર (Helicopters) દ્વારા ફસાયેલા લોકોને એરલિફ્ટ (Airlift) કરવામાં આવ્યા છે તેમજ સગર્ભા મહિલાઓ અને દર્દીઓને સુરક્ષિત હોસ્પિટલ પહોંચાડવામાં આવ્યા છે.
5 મુખ્ય હાઈવે અને 1200 થી વધુ રસ્તાઓ બંધ
માર્ગ વ્યવહાર (Road Transportation) પર પૂરની સૌથી વ્યાપક અસર પડી છે. રાજ્યના અંદાજે 1,204 રસ્તાઓ વાહનવ્યવહાર માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આ બંધ રસ્તાઓમાં 30 સ્ટેટ હાઈવે (State Highways), 4 નેશનલ હાઈવે (National Highways), 3 એચએનએઆઈ (NHAI) માર્ગો અને 1,119 પંચાયત માર્ગોનો સમાવેશ થાય છે.
સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત માર્ગોમાં નીચેના 5 મુખ્ય હાઈવે બંધ કરાયા છે:
અમદાવાદ-રાજકોટ હાઈવે (Ahmedabad-Rajkot Highway)
અમદાવાદ-બગોદરા હાઈવે (Ahmedabad-Bagodra Highway)
અમદાવાદ-વિરમગામ હાઈવે (Ahmedabad-Viramgam Highway)
સનાથલ-બગોદરા હાઈવે (Sanathal-Bagodra Highway)
ધાનેરા-આગથળા માર્ગ (Dhanera-Agthala Road)
સાણંદ અને વિરમગામ વચ્ચેનો માર્ગ સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ગરકાવ થઈ જતાં ટ્રાફિકજામ સર્જાયો છે. વાહનચાલકોની સુરક્ષા માટે પોલીસ વિભાગ (Police Department) દ્વારા ડાયવર્ઝન જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. અમદાવાદથી સૌરાષ્ટ્ર (Saurashtra) તરફ જવા માટે વાહનચાલકોને નવા ધોલેરા એક્સપ્રેસ હાઈવે (Dholera Express Highway)નો ઉપયોગ કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
વીજ પુરવઠો ઠપ અને જળાશયોની સ્થિતિ
ભારે પવન અને વરસાદના કારણે રાજ્યના 4,095 ગામડાઓમાં વીજ પુરવઠો (Power Supply) ખોરવાઈ ગયો હતો. વીજ કંપનીઓની ઝડપી કામગીરીને કારણે 3,762 ગામડાઓમાં વીજળી પૂર્વવત કરવામાં આવી છે, પરંતુ હજુ પણ 333 ગામડાઓ અંધારપટમાં છે. પૂરના કારણે 8,207 ફીડર્સ (Feeders), 7,882 પોલ્સ (Poles) અને 409 ટ્રાન્સફોર્મર સેન્ટર્સ (Transformers) ને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે.
બીજી તરફ, વરસાદને કારણે રાજ્યના જળાશયો (Reservoirs) માં પાણીની આવક વિપુલ પ્રમાણમાં થઈ છે. ગુજરાતના 207 જળાશયોમાં હાલ સરેરાશ 52.72% જળસ્તર (Water Level) નોંધાયું છે. રાજ્યના 10 જળાશયો સંપૂર્ણ 100% ભરાઈ ગયા છે, જ્યારે 15 જળાશયોને હાઈ એલર્ટ (High Alert) હેઠળ મૂકવામાં આવ્યા છે. ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન સરદાર સરોવર ડેમ (Sardar Sarovar Dam) માં જળસ્તર વધીને 68.33% સુધી પહોંચી ગયું છે.
હવામાન વિભાગનું એલર્ટ અને આગામી આગાહી
હવામાન વિભાગ (Meteorological Department) દ્વારા આગામી 24 કલાક માટે રાજ્યના 7 જિલ્લાઓમાં રેડ એલર્ટ (Red Alert) અને 15 જિલ્લાઓમાં ઓરેન્જ એલર્ટ (Orange Alert) જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
રેડ એલર્ટ ધારણ કરતા જિલ્લાઓ: મહેસાણા (Mehsana), સાબરકાંઠા (Sabarkantha), ગાંધીનગર (Gandhinagar), અરવલ્લી (Aravalli), ખેડા (Kheda), મહીસાગર (Mahisagar), અને પાટણ (Patan).
ઓરેન્જ એલર્ટ ધારણ કરતા જિલ્લાઓ: બનાસકાંઠા, વાવ-થરાદ, અમદાવાદ, આણંદ, પંચમહાલ, દાહોદ, વડોદરા, છોટાઉદેપુર, ભરૂચ, રાજકોટ, અમરેલી, ભાવનગર, મોરબી અને બોટાદ.
વહીવટી તંત્રે નાગરિકોને બિનજરૂરી મુસાફરી ન કરવા અને નદી-નાળા કે પૂરના પાણીથી દૂર રહેવા ખાસ વિનંતી કરી છે. કંટ્રોલ રૂમ (Control Room) દ્વારા સ્થિતિ પર ચોવીસે કલાક નજર રાખવામાં આવી રહી છે.