Cigarettes New Excise Duty: નવા વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં જ વ્યસનીઓ માટે માઠા સમાચાર આવ્યા છે. ભારત સરકારે સિગારેટ અને તમાકુ ઉત્પાદનો પર નવી એક્સાઇઝ ડ્યુટી (Excise Duty) લાગુ કરવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. નાણાં મંત્રાલયના (Ministry of Finance) આદેશ અનુસાર, આ નવા દરો 1 ફેબ્રુઆરી 2026 થી અમલમાં આવશે.
લંબાઈના આધારે વસૂલાશે ટેક્સ (Tax based on Length)
નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા મુજબ, સિગારેટની લંબાઈના આધારે એક્સાઇઝ ડ્યુટી નક્કી કરવામાં આવી છે.
-
પ્રતિ હજાર નંગ પર રૂપિયા 2,050 થી લઈને 8,500 સુધીની ડ્યુટી લાગશે.
-
મહત્વની વાત એ છે કે, આ ટેક્સ હાલના 40% GST (Goods and Services Tax) ઉપરાંત વધારાનો વસૂલવામાં આવશે.
WHO ના માનક મુજબ ટેક્સ વધારવાની તૈયારી
હાલમાં ભારતમાં સિગારેટ પર કુલ ટેક્સ અંદાજે 53% છે. જોકે, વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા નિર્ધારિત માપદંડ મુજબ તમાકુ ઉત્પાદનો પર 75% ટેક્સ હોવો જોઈએ. સરકારનું માનવું છે કે નવી એક્સાઇઝ ડ્યુટી લાગુ થવાથી ટેક્સનું સ્તર WHO ના સ્તરની નજીક પહોંચશે, જેનાથી તમાકુના સેવનથી થતા સ્વાસ્થ્ય નુકસાન સામે લડવામાં મદદ મળશે.
સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ સુધારા બિલ 2025 (Central Excise Amendment Bill 2025)
ડિસેમ્બર 2024માં સરકારે સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ સુધારા બિલને મંજૂરી આપી હતી. આ બિલ દ્વારા:
-
તમાકુ ઉત્પાદનો પરના અસ્થાયી (Temporary) ટેક્સને સમાપ્ત કરવામાં આવ્યો છે.
-
હવે તેના સ્થાને સ્થાયી (Permanent) ટેક્સ વ્યવસ્થા અમલી બનાવવામાં આવી છે.
-
આ કાયદાકીય ફેરફાર બાદ જ ડ્યુટીમાં વધારાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
ખિસ્સા પર કેવી અસર પડશે? (Impact on Consumers)
સરકારના આ નિર્ણયથી સિગારેટ, પાન મસાલા અને અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનોની કિંમતોમાં (Prices) મોટો ઉછાળો આવશે. સરકારનો મુખ્ય હેતુ ટેક્સ વધારીને લોકોમાં તમાકુનું સેવન (Tobacco Consumption) ઓછું કરવાનો અને જાહેર આરોગ્યમાં (Public Health) સુધારો લાવવાનો છે. આ નવી નીતિથી તમાકુ ઉદ્યોગના વેચાણમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા પણ નિષ્ણાંતો સેવી રહ્યા છે.