Indian-origin US judge Amit Mehta blocks Trump's green card freeze
Green Card Ban | અમેરિકા (USA) ના વોશિંગ્ટન ડીસી (Washington D.C.) સ્થિત ફેડરલ કોર્ટ (Federal Court) દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપવામાં આવ્યો છે. ભારતીય મૂળના અમેરિકન જજ અમિત મેહતા (Judge Amit Mehta) એ ટ્રમ્પ પ્રશાસન (Trump Administration) દ્વારા 75 દેશોના નાગરિકો માટે ઈમિગ્રન્ટ વિઝા (Immigrant Visa) અને ગ્રીન કાર્ડ (Green Card) રોકવાના નિર્ણયને ગેરકાયદેસર (Unlawful) ગણાવ્યો છે. યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટ (US District Court) ના આ ચુકાદાથી હજારો ઈમિગ્રન્ટ્સ (Immigrants) ને મોટી રાહત મળવાની આશા જાગી છે.
અહેવાલો મુજબ, જાન્યુઆરી 2026 માં સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ (State Department) દ્વારા ‘પબ્લિક ચાર્જ પોલિસી’ (Public Charge Policy) હેઠળ એક આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો. આ પોલિસી હેઠળ 75 દેશોના નાગરિકો પર ગ્રીન કાર્ડ અને વિઝા મેળવવા માટે કામચલાઉ રોક લગાવી દેવામાં આવી હતી. ટ્રમ્પ પ્રશાસનનો તર્ક હતો કે આ દેશોના નાગરિકો અમેરિકા આવીને સરકારી કલ્યાણકારી યોજનાઓ (Welfare Schemes) પર બોજ બની શકે છે.
જોકે, બ્રાઝિલ (Brazil) ના એક નાગરિક ન્યુટન ડી મોરા ગોમ્સ (Newton De Moura Gomes) એ આ નીતિ સામે કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. તેઓ EB-5 ઇન્વેસ્ટર વિઝા (EB-5 Investor Visa) શ્રેણી હેઠળ વિઝા અરજી કરી રહ્યા હતા પરંતુ નવી નીતિના કારણે તેમની અરજી અટકાવી દેવામાં આવી હતી.
આ કેસની સુનાવણી કરતી વખતે યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ અમિત પી. મેહતા (Judge Amit P. Mehta) એ સ્પષ્ટ કર્યું કે સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ (Secretary of State) પાસે કાયદાકીય રીતે એવો કોઈ અધિકાર નથી કે તેઓ ઈમિગ્રેશન એન્ડ નેશનાલિટી એક્ટ (Immigration and Nationality Act – INA) ના નિયમોને ઓવરરાઈડ (Override) કરી શકે.
કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે કોંગ્રેસ (US Congress) એ વિઝા અરજીઓનું વ્યક્તિગત ધોરણે મૂલ્યાંકન કરવાનો અધિકાર કન્સ્યુલર અધિકારીઓ (Consular Officers) ને આપ્યો છે. પરંતુ આ પોલિસી દ્વારા દરેક કેસની અલગ-અલગ તપાસ કર્યા વિના સીધો જ ઇનકાર કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો, જે કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે.
ચુકાદામાં જજ મેહતાએ નોંધ્યું કે આ પોલિસી કન્સ્યુલર અધિકારીઓની વિવેકબુદ્ધિ (Discretionary Authority) ને છીનવી લે છે. તેથી કોઈપણ નાગરિકતાની યાદીના આધારે સીધો અસ્વીકાર કરવો એ કાયદાકીય માળખાની વિરુદ્ધ છે.
આ ચુકાદા બાદ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી (Department of Homeland Security – DHS) અને સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ (State Department) ની પ્રતિક્રિયા પણ સામે આવી છે. DHS ના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન વિઝા અરજદારોની સ્ક્રીનિંગ (Screening) અને વેટિંગ (Vetting) માટે ઉચ્ચતમ ધોરણો (Highest Standards) નું પાલન કરી રહ્યું છે જેથી અમેરિકન નાગરિકોના હિતોનું રક્ષણ કરી શકાય.
જોકે, કાયદાકીય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણય ચોક્કસ અરજદાર માટે સીધો લાગુ પડે છે અને તે સમગ્ર 75 દેશો માટે તાત્કાલિક નેશનવાઈડ અમલ ધરાવતો નથી. પરંતુ આ ચુકાદાથી ન્યૂ યોર્ક (New York) અને ડીસી (D.C.) ની અન્ય કોર્ટોમાં ચાલી રહેલા સમાન કેસોને ભારે મજબૂતી મળશે.
હાલમાં સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટ આ નિર્ણય સામે અપીલ કરી શકે છે. તેમ છતાં, ભારતીય-અમેરિકન જજ અમિત મેહતાનો આ ચુકાદો ઈમિગ્રેશન ક્ષેત્રે કાયદાના શાસનની એક મહત્વપૂર્ણ જીત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.