નેશનલ એલિજિબિલિટી કમ એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ (NEET-UG) પરીક્ષામાં પેપર લીક (Paper Leak) અને ગડબડીની ઘટનાઓ સામે સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court) એ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) માં કામચલાઉ કે તદર્થ (Ad-hoc) સુધારાથી હવે કામ નહીં ચાલે.
દેશના કરોડો વિદ્યાર્થીઓ (Students) ના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલી આ પરીક્ષામાં કાયમી સંસ્થાકીય સુધારા (Institutional Reforms) કરવા જરૂરી છે. આ માટે સુપ્રીમ કોર્ટ પોતે સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન સરકાર અને NTA દ્વારા લેવાતા પગલાંનું ચુસ્ત નિરીક્ષણ (Monitoring) કરશે.
જસ્ટિસ પી. એસ. નરસિંહા (Justice P. S. Narasimha) અને જસ્ટિસ આલોક અરાધે (Justice Alok Aradhe) ની બેન્ચે (Bench) આ મામલે વિવિધ અરજીઓ પર સુનાવણી કરતા કેન્દ્ર સરકાર (Central Government) અને NTAને એક વિગતવાર સોગંદનામું (Comprehensive Affidavit) દાખલ કરવા આદેશ આપ્યો છે. આ સોગંદનામામાં પરીક્ષા સુધારા અંગે કરવામાં આવેલી પ્રોગ્રેસ (Progress Report) ની તમામ માહિતી આપવાની રહેશે.
“તદર્થતા (Ad-hocism) એ જ વર્ષોથી મુશ્કેલી ઊભી કરી છે”
સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું હતું. બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે જ્યારે પણ પેપર લીક જેવી કોઈ ઘટના બને છે ત્યારે સરકાર અને એજન્સીઓ તાત્કાલિક કે અસ્થાયી ઉપાયો (Ad-hoc Measures) યોજે છે.
અદાલતે ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે પેપર લીક થયા બાદ પ્રશ્નપત્રોના સુરક્ષિત ટ્રાન્સપોર્ટેશન (Transportation) માટે ઈન્ડિયન એરફોર્સ (Indian Air Force) ની મદદ લેવી પડી હતી, પરંતુ આ માત્ર એક અસ્થાયી કે ઇમરજન્સી (Emergency) વ્યવસ્થા છે, કાયમી ઉકેલ નથી. અદાલતે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, “વર્ષોથી ચાલતી આવેલી આ તદર્થતા (Ad-hocism) જ ખરી સમસ્યા છે. અમારો ઉદ્દેશ્ય એવી કાયમી સિસ્ટમ (Permanent System) બનાવવાનો છે જેથી ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ફરી ક્યારેય ન બને.”
કેન્દ્ર સરકારનો દાવો: “અમે 10 એક્સ્ટ્રા માઈલ ચાલી રહ્યા છીએ”
કેન્દ્ર સરકાર વતી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ (Solicitor General) તુષાર મહેતાએ (Tushar Mehta) સર્વોચ્ચ અદાલતને ખાતરી આપી હતી કે સરકાર આ બાબતને અત્યંત ગંભીરતાથી લઈ રહી છે. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું કે, “વિદ્યાર્થીઓની સમસ્યાઓનો ઉકેલ લાવવો એ અમારી સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. અમે માત્ર રાધાકૃષ્ણન કમિટી (Radhakrishnan Committee) ની ભલામણો અમલમાં મૂકવા સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તેનાથી પણ 10 એક્સ્ટ્રા માઈલ (10 Extra Miles) આગળ વધીને કામ કરી રહ્યા છીએ.”
તુષાર મહેતાએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO) અને ઉચ્ચ એક્ઝિક્યુટિવ સ્તરે (Highest Executive Level) થી આ તમામ સુધારાઓનું સીધું સુપરવિઝન (Supervision) કરવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારે NTA માં કાયમી સુધારા લાવવા માટે આઈઆઈટી મોડલ (IIT Model) અપનાવવાની દિશામાં પણ પગલાં ભર્યા છે.
CBT એક્ઝામ મોડલ અને સાયબર સિક્યુરિટી પર વિશેષ ભાર
સુપ્રીમ કોર્ટે NTA ને ભવિષ્યમાં કમ્પ્યુટર બેઝ્ડ ટેસ્ટ (Computer-Based Testing – CBT) મોડલ પર શિફ્ટ થવાની શક્યતાઓ તપાસવા જણાવ્યું છે.
કોર્ટે અવલોકન કર્યું હતું કે ફિઝિકલ વેન્યુ સિક્યુરિટી (Physical Venue Security) કરતાં પ્રશ્નપત્રોનું ડિજિટલ એન્ક્રિપ્શન (Digital Encryption) અને ડેટા પ્રોટેક્શન (Data Protection) વધારે મહત્વપૂર્ણ છે.
અદાલતે કેન્દ્ર સરકાર પાસે જવાબ માંગ્યો છે કે જો NEET-UG પરીક્ષાને કમ્પ્યુટર મોડ (Computer Mode) માં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે અથવા મલ્ટિપલ સેશન્સ (Multiple Sessions) માં લેવામાં આવે, તો ઉમેદવારોના ડેટાની સુરક્ષા (Data Security) અને ક્વેશ્ચન પેપરના એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન (End-to-End Encryption) માટે કયા સાયબર સિક્યુરિટી (Cybersecurity) પ્રોટોકોલ અપનાવવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત ફેક કેન્ડીડેટ્સને રોકવા માટે ડિજીયાત્રા (DigiYatra) જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાની યોજનાઓ અંગે પણ વિગતો માંગી છે.
રાધાકૃષ્ણન કમિટી અને 10 મહત્વપૂર્ણ વર્ટિકલ્સ (10 Verticals)
અદાલતે ઇસરો (ISRO) ના ભૂતપૂર્વ વડા ડો. કે. રાધાકૃષ્ણન (Dr. K. Radhakrishnan)ની અધ્યક્ષતાવાળી હાઇ-પાવર્ડ કમિટી (High-Powered Committee) ની ભલામણોના અમલીકરણ અંગે પણ સમીક્ષા કરી હતી. NTA ની કાર્યપ્રણાલીને સુધારવા માટે 10 કાયમી વર્ટિકલ્સ (10 Verticals) બનાવવાની સૂચના આપવામાં આવી છે, જેમાં:
-
ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Digital Infrastructure)
-
ટેસ્ટિંગ પ્રોસેસ (Testing Process)
-
રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (Research & Development)
-
ટ્રાન્સપેરન્સી (Transparency)
-
સિક્યુરિટી (Security)
-
મોનિટરિંગ અને વિજિલન્સ (Monitoring & Vigilance)
-
એડમિનિસ્ટ્રેશન અને એચઆર (Administration & HR)
-
ફાઇનાન્સ (Finance)
-
લીગલ સેલ (Legal Cell)
-
સ્ટેકહોલ્ડર કોઓર્ડિનેશન (Stakeholder Coordination)
સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને આ તમામ 10 વર્ટિકલ્સ (Verticals) માં નવી નિમણૂકો, એડિશનલ ડાયરેક્ટર જનરલ્સ (Additional Director Generals) ની ભૂમિકા અને તેના અમલીકરણની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે સ્પષ્ટતા કરવા કહ્યું છે.
ભવિષ્યની રૂપરેખા અને કોર્ટનું વલણ
આ કેસમાં આગામી સુનાવણી આવતા અઠવાડિયે હાથ ધરવામાં આવશે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે તે માત્ર કાગળ પરના અહેવાલોથી સંતોષ નહીં માણે. દરેક પરીક્ષા સાયકલ (Exam Cycle) ના ત્રણ તબક્કા – પ્રી-એક્ઝામ (Pre-Exam), ડ્યુરિંગ એક્ઝામ (During Exam) અને પોસ્ટ-એક્ઝામ (Post-Exam) માં NTA કેવી રીતે પોતાની ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ મેમરી (Institutional Memory) જાળવી રાખશે તેનો સ્પષ્ટ બ્લૂપ્રિન્ટ (Blueprint) રજૂ કરવો પડશે.