RBI Repo Rate | ભારતીય રિઝર્વ બેંક (Reserve Bank of India – RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (Monetary Policy Committee – MPC) ની મહત્વપૂર્ણ બેઠક શુક્રવારે પૂર્ણ થઈ છે. આ બેઠક પૂરી થતાંની સાથે જ કેન્દ્રીય બેંકે વ્યાજ દરો અંગે મોટો નિર્ણય જાહેર કર્યો છે.
વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકા, ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિને કારણે વિશ્વભરમાં આર્થિક અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરાયેલા છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય પડકારો અને સ્થાનિક મોંઘવારી (Inflation) ને ધ્યાનમાં રાખીને RBI એ રેપો રેટ (Repo Rate) માં કોઈ ફેરફાર ન કરવાનો સુરક્ષિત નિર્ણય લીધો છે.
આરબીઆઈ (RBI) ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ સત્તાવાર જાહેરાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ સર્વસંમતિથી મુખ્ય નીતિગત દર એટલે કે રેપો રેટને 5.25% પર સ્થિર રાખવાનો મત આપ્યો છે.
આ નિર્ણયની સાથે જ મધ્યસ્થ બેંકે બજારની વર્તમાન સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાનો ‘ન્યુટ્રલ’ (Neutral) એટલે કે તટસ્થ અભિગમ જાળવી રાખ્યો છે.
જોકે, વ્યાજ દરો ઘટવાની આશા રાખીને બેઠેલા સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય પરિવારો અને લોનધારકોને આ નિર્ણયથી આંચકો લાગ્યો છે, કારણ કે હવે તેમના હોમ લોન (Home Loan) કે કાર લોન (Car Loan) ના ઈએમઆઈ (EMI) માં કોઈ ઘટાડો જોવા મળશે નહીં.
છેલ્લે ક્યારે થયો હતો ફેરફાર?
ભારતીય રિઝર્વ બેંકનો હાલનો મુખ્ય નીતિગત દર 5.25% છે. આ પહેલાં રેપો રેટમાં છેલ્લો ફેરફાર 5 ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે એમપીસી (MPC) દ્વારા વ્યાજ દરમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ (Basis Points) એટલે કે 0.25% નો ઘટાડો કરીને તેને 5.50% થી ઘટાડીને 5.25% કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદથી કેન્દ્રીય બેંક વૈશ્વિક આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે ‘રૂકો અને જુઓ’ (Wait and Watch) ની નીતિ અપનાવી રહી છે. કાચા તેલની વધતી કિંમતો, ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન (Supply Chain) ના અવરોધો અને ભૂ-રાજકીય તણાવના કારણે મોંઘવારી પર પડનારી અસર પર આરબીઆઈ બારીકાઈથી નજર રાખી રહી છે.
તાજેતરમાં 22 થી 29 મે દરમિયાન જાહેર થયેલા રોયટર્સ પોલ (Reuters Poll) માં સામેલ લગભગ 80% અર્થશાસ્ત્રીઓએ અગાઉથી જ અનુમાન લગાવ્યું હતું કે 5 જૂનની બેઠકમાં રેપો રેટ 5.25% પર જ જાળવી રાખવામાં આવશે. પોલમાં સામેલ 56 માંથી 44 નિષ્ણાતોએ દરોમાં કોઈ ફેરફાર ન થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી હતી, જ્યારે 11 લોકોએ 25 બેસિસ પોઈન્ટ અને 1 વ્યક્તિએ 50 બેસિસ પોઈન્ટના વધારાની આશંકા દર્શાવી હતી.
રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર માટે સંજીવની સમાન નિર્ણય
ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે આરબીઆઈના આ પગલાને રિયલ એસ્ટેટ (Real Estate) માર્કેટના નિષ્ણાતો અને ડેવલપર્સ દ્વારા આવકારવામાં આવ્યો છે. એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે વ્યાજ દરો સ્થિર રહેવાથી બજારમાં સકારાત્મક માહોલ બનશે અને આગામી સમયમાં ઘરોનું વેચાણ (Housing Sales) વધશે.
જિંદલ રિયલ્ટીના સીઈઓ અને પ્રેસિડેન્ટ અભય મિશ્રાએ જણાવ્યું કે, “લોનની દરો સ્ટેબલ રહેવાથી પ્રોપર્ટી ખરીદનારાઓનો ભરોસો વધશે, જેનાથી માર્કેટમાં મંદી નહીં આવે અને ડેવલપર્સ માટે પણ લોન્ગ ટર્મ પ્લાનિંગ કરવું સરળ બનશે.” તે જ રીતે, વ્હાઇટલેન્ડ કોર્પોરેશનના ડિરેક્ટર સુદીપ ભટ્ટ અને રોયલ ગ્રીન રિયલ્ટીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર યશાંક વાસને પણ ઉમેર્યું કે સ્થિર વ્યાજ દરો ખરીદદારોની એફોર્ડેબિલિટી (Affordability) જાળવી રાખશે અને બિલ્ડરો માટે લિક્વિડિટી મેનેજમેન્ટ (Liquidity Management) સરળ બનાવશે.
શાલીમાર કોર્પના ખાલિદ મસૂદ અને ભૂતાની ઇન્ફ્રાના આશિષ ભૂતાનીએ જણાવ્યું કે, વ્યાજ દરો ઘટવા જેટલું જ તેમનું સ્થિર રહેવું જરૂરી છે, જેથી ગ્રાહકો ડર વગર મિડ-સેગમેન્ટ અને પ્રીમિયમ કેટેગરીના ઘરોમાં રોકાણ કરી શકે. બીપીટીપી (BPTP) ના માનિક મલિકે આ નિર્ણયને આર્થિક સ્થિરતા માટે અત્યંત સંતુલિત પગલું ગણાવ્યું છે.
મોંઘવારી અને જીડીપી ગ્રોથના આંકડા
ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ સ્થાનિક અર્થતંત્ર (Domestic Economy) અંગે આશાવાદ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, વૈશ્વિક આંચકાઓ છતાં ભારતમાં સીપીઆઈ (CPI) આધારિત મોંઘવારી દર હાલમાં નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક કરતાં નીચે રહ્યો છે. ફેબ્રુઆરી 2026માં મોંઘવારી દર 3.2% હતો, જે માર્ચમાં 3.4% અને એપ્રિલમાં 3.5% નોંધાયો હતો, જે આરબીઆઈના 4% ના ટાર્ગેટ કરતાં ઓછો છે. જોકે, આગામી દિવસોમાં તેલ અને ગેસની કિંમતો વધવાને કારણે નાણાકીય વર્ષ 2027માં સરેરાશ મોંઘવારી દર 5.1% રહેવાનો અંદાજ છે.
આગામી ત્રિમાસિક ગાળા માટે મોંઘવારી દર (Inflation Rate) નો અંદાજ:
- જૂન 2026 ત્રિમાસિક: 4.2%
- સપ્ટેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 5.1%
- ડિસેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 5.9%
- માર્ચ 2027 ત્રિમાસિક: 5.4%
બીજી તરફ, કેન્દ્રીય બેંકે વૈશ્વિક આર્થિક પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે દેશના રિયલ જીડીપી ગ્રોથ (Real GDP Growth) નો અંદાજ 6.9% થી સહેજ ઘટાડીને 6.6% કર્યો છે.
નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ત્રિમાસિક જીડીપી (GDP) ગ્રોથનો અંદાજ:
- જૂન 2026 ત્રિમાસિક: 6.6%
- સપ્ટેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 6.3%
- ડિસેમ્બર 2026 ત્રિમાસિક: 6.5%
- માર્ચ 2027 ત્રિમાસિક: 6.8%
એકંદરે, આરબીઆઈએ આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપવા અને ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે એક સંતુલિત અને સુરક્ષિત વલણ અપનાવ્યું છે.