Sanjay Mehrotra Micron | સેમિકન્ડક્ટર (Semiconductor) ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપની માઇક્રોન ટેકનોલોજી (Micron Technology) એ સત્તાવાર રીતે 1 ટ્રિલિયન ડોલરની માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન (Market Capitalization) વટાવી દીધી છે.
આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિની સાથે જ કંપનીના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO) સંજય મેહરોત્રા વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચામાં આવ્યા છે. આજે અબજો ડોલરનું સામ્રાજ્ય સંભાળતા મેહરોત્રાની સફળતાની સફર પાંચ દાયકા પહેલાં યુએસ (US) એમ્બેસીમાં મળેલા સતત વિઝા રિજેક્શન (Visa Rejections) સાથે શરૂ થઈ હતી.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence) ના ગ્લોબલ બૂમને કારણે માઇક્રોન કંપનીનું મૂલ્યાંકન આસમાને પહોંચ્યું છે. પરંતુ ‘કોમ્પ્યુટર હિસ્ટ્રી મ્યુઝિયમ’ (Computer History Museum) ને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં મેહરોત્રાએ ખુલાસો કર્યો હતો કે તેમનો સિલિકોન વેલી (Silicon Valley) પહોંચવાનો રસ્તો શરૂ થાય તે પહેલાં જ લગભગ બંધ થઈ ગયો હતો.
વર્ષ 1976 ના ઉનાળામાં કાનપુરના એક કિશોર એન્જિનિયરિંગ સ્ટુડન્ટ નવી દિલ્હીમાં યુએસ એમ્બેસી (US Embassy) ની અંદર ઉભા હતા. યુનિવર્સિટી ઓફ કેલિફોર્નિયા, બર્કલે (University of California, Berkeley) માં અભ્યાસ કરવાનું તેમનું સપનું હતું, પરંતુ સતત 3 જી વખત તેમના યુએસ સ્ટુડન્ટ વિઝા નકારવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે સંજય મેહરોત્રા આ નિર્ણયને સ્વીકારીને પાછા ફરવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમના પિતાએ હાર માનવાનો ઇનકાર કર્યો અને એમ્બેસીની લોબી છોડવાની ના પાડી દીધી.
ત્યાંથી પસાર થઈ રહેલા યુએસ કોન્સલ (US Consul) ને જોઈને તેમના પિતા સીધા તેમની ખાનગી ઓફિસમાં પહોંચી ગયા. લગભગ 20 મિનિટ સુધી ચાલેલી આ મુલાકાતમાં તેમના પિતાએ સંજયની શૈક્ષણિક ક્ષમતા અને વિદેશમાં અભ્યાસ કરવાની જરૂરિયાત અંગે જોરદાર દલીલો કરી.
અંતે અધિકારીએ નરમ થઈને વિઝા મંજૂર કર્યા. આ વિઝા મળવાને કારણે તેઓ બર્કલે ગયા અને ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ એન્ડ કોમ્પ્યુટર સાયન્સ (Electrical Engineering and Computer Sciences) માં બેચલર્સ અને માસ્ટર્સની ડિગ્રી મેળવી. બાદમાં તેમણે સેન્ડિસ્ક (SanDisk) ની સ્થાપના કરી.
કાનપુરથી કેલિફોર્નિયાની સફર : સંજય મેહરોત્રાનો જન્મ 1958 માં કાનપુરમાં થયો હતો. અમેરિકા જતા પહેલાં તેમણે બિટ્સ પિલાની (BITS Pilani) માં અભ્યાસ કર્યો હતો. મધ્યમ વર્ગીય ભારતીય પરિવારમાંથી વૈશ્વિક ટેકનોલોજી ઉદ્યોગના શિખર સુધીની તેમની આ સફર સેમિકન્ડક્ટર બિઝનેસમાં સૌથી પ્રેરણાદાયી માનવામાં આવે છે.
સેન્ડિસ્કની સ્થાપના : વર્ષ 1988 માં તેમણે એલી હરારી અને જેક યુઆન સાથે મળીને સેન્ડિસ્ક (SanDisk) ની સ્થાપના કરી, જે ફ્લેશ મેમરી સ્ટોરેજ ટેકનોલોજી (Flash Memory Storage Technology) માં અગ્રેસર બની. વર્ષ 2016 માં વેસ્ટર્ન ડિજિટલ (Western Digital) એ આ કંપનીને 16 બિલિયન ડોલરમાં ખરીદી લીધી હતી.
માઇક્રોન ની કમાન સંભાળી : ફોર્બ્સ (Forbes) ના અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2017 માં તેમને માઇક્રોન ટેકનોલોજી ((Micron Technology)ના CEO તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે માઇક્રોનનો શેર માત્ર 30 ડોલરની આસપાસ ટ્રેડ થતો હતો.
સંજય મેહરોત્રાના નેતૃત્વ હેઠળ કંપનીએ ડેટા સેન્ટર્સ (Data Centres) અને AI સર્વર્સ માટે હાઇ-પરફોર્મન્સ મેમરી ચિપ્સ (Memory Chips) ની વધતી માંગનો લાભ ઉઠાવ્યો. રોકાણકારોના ભારે ઉત્સાહને કારણે માઇક્રોનના શેરમાં તીવ્ર ઉછાળો આવ્યો અને કંપની 1 ટ્રિલિયન ડોલરની ક્લબમાં સામેલ થઈ ગઈ.
આ તેજીને કારણે 67 વર્ષીય સંજય મેહરોત્રાની વ્યક્તિગત સંપત્તિ પણ વધીને આશરે 1.2 બિલિયન ડોલર થઈ ગઈ છે. દિલ્હીની એમ્બેસીમાં જે વિઝા રિજેક્શન એક સમયે મોટો ઝટકો લાગતા હતા, તે પિતાની મક્કમતા અને સંજયની સખત મહેનતને કારણે વિશ્વની સૌથી મોટી સફળતાની કહાની બની ગઈ છે.