Russia MiG-41 Fighter | મોસ્કો (Moscow) માંથી આવેલા અહેવાલો મુજબ, રશિયાના સરકારી મીડિયાએ ફરી એકવાર એવા સંકેતો આપ્યા છે કે દેશ ગુપ્ત રીતે ‘MiG-41’ નામના સાચા છઠ્ઠી પેઢી (6th Generation) ના લડાયક વિમાનના નિર્માણ પર કામ કરી રહ્યું છે.
જો કે આ અંગે ક્રેમલિન (Kremlin) દ્વારા સત્તાવાર રીતે કંઈ કહેવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ આ વિષય પર વૈશ્વિક સંરક્ષણ નિષ્ણાતોનું ધ્યાન ત્યારે આકર્ષિત થયું છે જ્યારે અમેરિકા, ચીન (China) અને બ્રિટન (UK) ના નેતૃત્વ હેઠળનો ‘ગ્લોબલ કોમ્બેટ એર પ્રોગ્રામ’ (GCAP) પોતાની આગામી પેઢીના ફાઇટર જેટ્સ વિકસાવવા માટે રાત-દિવસ એક કરી રહ્યા છે.
અમેરિકા (USA) હાલમાં ‘F-47’ નામના છઠ્ઠી પેઢીના ફાઇટર જેટ પર કામ કરી રહ્યું છે, જેની જાહેરાત ગયા વર્ષે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) કરી હતી. આ રેસમાં ચીન પણ પોતાનું આગામી પેઢીનું ગુપ્ત વિમાન તૈયાર કરી રહ્યું છે.
જો કે ‘MiG-41’ પ્રોજેક્ટ અંગે રશિયા (Russia) તરફથી વર્ષ 2023 ની આસપાસથી કોઈ સત્તાવાર સિક્રેટ શેર કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ તાજેતરમાં રશિયન આર્મીના અધિકારીઓ અને સરકાર સમર્થિત મીડિયાની ટિપ્પણીઓથી ફરી એકવાર એ સાબિત થઈ રહ્યું છે કે આ મિશન રહસ્યમય રીતે ચાલુ છે.
યુક્રેનના ન્યૂઝ આઉટલેટ ‘ડિફેન્સ એક્સપ્રેસ’ (Defense Express) ના અહેવાલ મુજબ, આ તાજેતરના દાવા રશિયન ટેલિવિઝન (Russian Television) ની કોમેન્ટ્રી અને રિપોર્ટિંગમાં સામે આવ્યા છે. રશિયન સંરક્ષણ વિશ્લેષકોએ ફરી એકવાર ‘MiG-41 ઇન્ટરસેપ્ટર પ્રોજેક્ટ’ પર ચર્ચા શરૂ કરી છે, જેને સત્તાવાર રીતે ‘PAK-DP’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ હાઇ-ટેક પ્રોજેક્ટની મૂળ પરિકલ્પના રશિયાના જૂના થઈ ગયેલા ‘MiG-31 Foxhound’ ઇન્ટરસેપ્ટર બેડાને બદલવા માટે કરવામાં આવી હતી.
આ નવી વૈશ્વિક ચર્ચા મુખ્યત્વે રશિયન સેનાના નિવૃત્ત મેજર જનરલ વ્લાદિમીર પોપોવ (Vladimir Popov) ની ટિપ્પણીઓથી શરૂ થઈ હોવાનું જણાય છે. પોપોવ રશિયન એરફોર્સ (Russian Air Force) ના પૂર્વ પાયલોટ છે અને હવે ઘણીવાર ટીવી પર ડિફેન્સ કોમેન્ટેટર (Defense Commentator) તરીકે દેખાય છે.
તેમણે જ સંકેત આપ્યો છે કે આ એડવાન્સ વિમાનનું ડેવલપમેન્ટ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, રશિયાએ સૌપ્રથમ વર્ષ 2013 માં ‘PAK-DP’ પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો હતો, જેનો અર્થ ‘લાંબા અંતરના ઇન્ટરસેપ્શન માટે સંભવિત એર કોમ્પ્લેક્સ’ થાય છે. સામાન્ય રીતે આ વિમાનને અનૌપચારિક રીતે ‘MiG-41’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ વિમાનને એક લાંબા અંતરનું અતિ ઝડપી ઇન્ટરસેપ્ટર (Interceptor) માનવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ રશિયાના વિશાળ હવાઈ ક્ષેત્રની રક્ષા કરવાનો અને દુશ્મનના વ્યૂહાત્મક બોમ્બર વિમાનો, હાઈપરસોનિક હથિયારો (Hypersonic Weapons), સેટેલાઇટ્સ અને સ્ટેલ્થ વિમાનોને હવામાં જ તોડી પાડવાનો છે.
અલગ-અલગ સમયે રશિયન સૂત્રોએ દાવો કર્યો છે કે ‘MiG-41’ વિમાન ‘Mach 4’ (અવાજની ગતિ કરતાં 4 ગણી વધુ) થી પણ વધુ ઝડપ પ્રાપ્ત કરી શકે છે, જે તેને વિશ્વના કોઈપણ વર્તમાન ફાઇટર જેટ કરતાં ઘણું ઝડપી બનાવે છે. જો કે, તેની ઉડાનની ઊંચાઈ (Altitude) ને લઈને અલગ-અલગ અહેવાલો છે, જેમાં કેટલાક દાવાઓ અનુસાર તે 50,000 મીટરની ઊંચાઈ સુધી જઈ શકે છે.
રશિયા ભૂતકાળમાં અત્યંત ઝડપી વિમાનો બનાવવામાં મહારત સાબિત કરી ચૂક્યું છે અને દુનિયાના ટોચના 10 સૌથી ઝડપી લડાયક વિમાનોમાં મોટાભાગના રશિયન ડિઝાઇનના છે. પરંતુ આટલી અસાધારણ ઝડપ મેળવવા માટે એન્જિનિયરિંગની ઘણી મર્યાદાઓ નડે છે. ‘Mach 4’ ની ઝડપ કોઈપણ વિમાનને ફાઇટર જેટની શ્રેણીમાંથી બહાર કાઢીને સ્પેસ પ્લેન (Space Plane) ની કેટેગરીમાં લાવી દે છે.
બદલાતા સમય સાથે ‘MiG-41’ ફાઇટર જેટ કેટલું એડવાન્સ હોઈ શકે છે તેના કેટલાક મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:
અવકાશની સરહદ પર ઉડાન: એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ વિમાન પૃથ્વીના વાતાવરણના ઉપરના સ્તરો એટલે કે લગભગ 40 થી 45 કિલોમીટરની ઊંચાઈ પર ઉડવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યાં સામાન્ય ફાઇટર જેટ્સ (Fighter Jets) જઈ શકતા નથી.
અકલ્પનીય સ્પીડ: દાવો છે કે તેની સ્પીડ અવાજની ગતિ કરતા 4 થી 5 ગણી ઝડપી એટલે કે લગભગ 4,900 થી 6,100 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની હશે, જે તેને વિશ્વનું સૌથી ફાસ્ટેસ્ટ જેટ બનાવશે.
એન્ટી-સેટેલાઇટ હથિયારો: આ વિમાન દુશ્મનની હાઇપરસોનિક મિસાઇલોને હવામાં જ તોડી પાડવા અને પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષા (Low-Earth Orbit) માં હાજર સેટેલાઇટ્સનો નાશ કરવા સક્ષમ આધુનિક હથિયારો વહન કરી શકશે.
ડાયરેક્ટેડ એનર્જી વેપન: રશિયા આ વિમાનમાં એક ખાસ ‘લેઝર અથવા એનર્જી વેપન’ (Energy Weapon) લગાવવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે, જે દુશ્મનના વિમાનોના ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને રડાર સિસ્ટમને હવામાં જ બ્લાઇન્ડ અથવા ઠપ કરી શકે છે.
જો કે, દુનિયાભરના સંરક્ષણ વિશ્લેષકો (Defense Analysts) આ વૈજ્ઞાનિક દાવાઓ પર ભારે શંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે યુક્રેન યુદ્ધ (Ukraine War) પછી રશિયા પર લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક અને તકનીકી પ્રતિબંધોના કારણે આટલા મોંઘા પ્રોજેક્ટ માટે બજેટ અને માઇક્રોચિપ્સ/સેન્સર્સ (Sensors) એકત્રિત કરવા ખૂબ મુશ્કેલ છે.
આ ઉપરાંત, ‘Mach 4’ ની સ્પીડ પર હવાના ઘર્ષણને કારણે વિમાનની બોડી પર એટલી ભયાનક ગરમી પેદા થાય છે કે તેના માટે બિલકુલ નવી કમ્પોઝિટ મટીરિયલ્સ અને ખાસ સ્ટેલ્થ કોટિંગ (Stealth Coating) ની જરૂર પડે, જે ટેકનોલોજી હાલ કોઈ દેશ પાસે નથી.
રશિયા હજુ સુધી પોતાના 5th Generation ના ફાઇટર જેટ ‘Su-57’ માટે પણ અસલી એન્જિન (AL-51F1) સંપૂર્ણપણે વિકસાવી શક્યું નથી, તેથી ‘MiG-41’ નું એન્જિન બનાવવું એક મોટો પડકાર છે.
હાલમાં અમેરિકા પોતાના ‘F-47’ 6th-Generation ફાઇટર જેટનું એક પ્રોટોટાઇપ મોડેલ વર્ષ 2028 સુધીમાં હવામાં ઉડાડવા પર કામ કરી રહ્યું છે, જ્યારે ચીનનું ટેલ-લેસ (Tail-less) ડેમોન્સ્ટ્રેટર વિમાન પહેલેથી જ ઉડાન ભરી રહ્યું છે.
બ્રિટનનું ‘Tempest/GCAP’ પ્રોજેક્ટ પણ વર્ષ 2035 સુધીમાં સેનામાં સામેલ થવાનું છે. આ સ્થિતિમાં, રશિયાનો આ પ્રોજેક્ટ વાસ્તવિકતા છે કે માત્ર એક સાયકોલોજિકલ વોરફેર (Psychological Warfare) નો ભાગ છે, તે તો આવનારો સમય જ બતાવશે.