8th Pay Commission | દેશના લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મું પગાર પંચ (8th Pay Commission) હાલમાં સૌથી ચર્ચિત વિષય છે. જેમ જેમ કમિશનની પ્રક્રિયા આગળ વધી રહી છે, તેમ તેમ કર્મચારી સંગઠનોની આશાઓ અને સરકારની નાણાકીય મર્યાદાઓ વચ્ચેનો સંઘર્ષ સપાટી પર આવી રહ્યો છે.
આ કડીમાં, આગામી 22 અને 23 જૂનના રોજ લખનૌ (Lucknow) ખાતે એક અત્યંત મહત્વની બેઠક યોજાવા જઈ રહી છે, જ્યાં પગાર પંચના સભ્યો ઉત્તર પ્રદેશના વિવિધ સરકારી સંગઠનો અને કર્મચારી યુનિયનો સાથે સીધો સંવાદ કરશે. જોકે, આ દરમિયાન એવા સંકેતો મળી રહ્યા છે કે સરકાર કર્મચારીઓની કેટલીક મુખ્ય માંગણીઓ પર ‘કાતર’ ફેરવી શકે છે.
લખનૌમાં યોજાનારી આ બે દિવસીય બેઠક 8મા પગાર પંચની કાર્યવાહીમાં એક મહત્વનો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે. આ બેઠકમાં રેલવે (Railway), ટપાલ વિભાગ અને અન્ય કેન્દ્રીય સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ કમિશન સમક્ષ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરશે.
યુનિયનોની કોશિશ રહેશે કે તેઓ સરકારને પગારમાં મોટા ઉછાળા માટે રાજી કરે, પરંતુ ઇન્ડિયા ટુડે (India Today) ના અહેવાલ મુજબ, વરિષ્ઠ યુનિયન નેતાઓ ખાનગીમાં સ્વીકારી રહ્યા છે કે પ્રવર્તમાન નાણાકીય દબાણને જોતા સરકાર બધી માંગણીઓ સ્વીકારે તેવી શક્યતા ઓછી છે.
કર્મચારી સંગઠનોની સૌથી મોટી માંગ 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (Fitment Factor) લાગુ કરવાની છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ આંકડો છે જે કર્મચારીના મૂળ પગારને નક્કી કરે છે. જો આ માંગ સ્વીકારાય, તો લઘુત્તમ પગારમાં જંગી વધારો થશે.
જોકે, સરકારની મૂંઝવણ માત્ર કેન્દ્રીય તિજોરી પૂરતી મર્યાદિત નથી. જો કેન્દ્ર સરકાર ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં મોટો વધારો કરે, તો રાજ્ય સરકારો પર પણ પોતાના કર્મચારીઓના પગાર વધારવાનું દબાણ આવશે.
આનાથી સમગ્ર દેશના અર્થતંત્ર પર રાજકોષીય ખાધ (Fiscal Deficit) નો બોજ વધી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે સરકાર 3.83ના બદલે કોઈ એવા મધ્યમ આંકડા પર સહમતિ સાધશે જે તિજોરી પર અસહ્ય ભાર ન નાખે.
બીજી તરફ, જૂની પેન્શન યોજના (Old Pension Scheme – OPS) ને પુનઃસ્થાપિત કરવી એ આ વખતના પગાર પંચનો સૌથી સંવેદનશીલ મુદ્દો છે. વર્ષોથી નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (National Pension System – NPS) માં સરકાર અને કર્મચારીઓ દ્વારા જે યોગદાન અપાયું છે, તેને કારણે હવે ફરી OPS લાગુ કરવી અત્યંત જટિલ છે.
સરકારે યુનિફાઇડ પેન્શન સ્કીમ (Unified Pension Scheme – UPS) હેઠળ પોતાનું યોગદાન 18.5% સુધી વધારવાની તૈયારી બતાવી છે. આ ઉપરાંત, યુનિયનોએ લઘુત્તમ વેતનની ગણતરી માટે ‘સ્ટાન્ડર્ડ ફેમિલી યુનિટ’માં સભ્યોની સંખ્યા 3થી વધારીને 5 કરવાની નવી દલીલ રજૂ કરી છે, કારણ કે કર્મચારીઓ પર વૃદ્ધ માતાપિતાની જવાબદારી પણ હોય છે.
અર્થશાસ્ત્રીઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો પગાર અને પેન્શનમાં વધુ પડતો વધારો કરવામાં આવશે, તો બજારમાં નાણાંનો પ્રવાહ વધશે જે અંતે ફુગાવા (Inflation) ને વેગ આપી શકે છે, જેથી સરકાર ‘મધ્યમ માર્ગ’ અપનાવે તે નક્કી જણાય છે.