અમેરિકા (USA) અને ઈરાન (Iran) વચ્ચેનો તણાવ હવે ગંભીર સ્તરે પહોંચી ગયો છે. પાકિસ્તાન (Pakistan) માં શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ ગયા બાદ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) ઈરાની બંદરોની સૈન્ય નાકાબંધી (Military Blockade) કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ પગલાના જવાબમાં ઈરાને ‘ઓઈલ વોર્નિંગ’ (Oil Warning) આપી છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવવાની શક્યતા છે.
‘પેટ્રોલના ભાવની મજા માણી લો’ ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાકેર ગલીબાફે સોશિયલ મીડિયા (Social Media) પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર અમેરિકન ગ્રાહકોને ગંભીર ચેતવણી આપી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, “અત્યારે મળી રહેલા પેટ્રોલના (Petrol) ભાવનો આનંદ માણી લો. આ નાકાબંધીને કારણે ટૂંક સમયમાં તમને 4-5 ડોલર (Dollar) માં મળતા પેટ્રોલની યાદ આવશે.” તેમનો ઈશારો સ્પષ્ટ છે કે જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માં અવરોધ ઊભો થશે, તો ઇંધણના ભાવમાં ભારે વધારો થશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) અને વૈશ્વિક સંકટ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા (Global Oil Supply) માટે ‘લાઇફલાઇન’ સમાન છે. વિશ્વના કુલ તેલ વપરાશનો 20% હિસ્સો આ દરિયાઈ માર્ગે પસાર થાય છે. જો ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે આ રૂટ પ્રભાવિત થશે, તો વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસનું સંકટ ઊભું થશે અને મોંઘવારી (Inflation) વધશે.
ઈરાન સાથે ચીન (China) પર પણ નિશાન રિપોર્ટ્સ મુજબ, ટ્રમ્પનું આ ઓપરેશન માત્ર ઈરાન પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ ચીન પણ તેનું મુખ્ય લક્ષ્ય છે. ઘણા તેલ જહાજો અમેરિકન પ્રતિબંધોથી બચવા માટે ચીની કરન્સી ‘યુઆન’ (Yuan) નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જે દાયકાઓ જૂની ‘પેટ્રોડોલર’ (Petrodollar) સિસ્ટમ માટે પડકાર છે. અમેરિકા આ નાકાબંધી દ્વારા ઈરાન અને ચીનની આર્થિક ગતિવિધિઓ પર અંકુશ મેળવવા માંગે છે.