Darbhanga Maharaj History and Wealth | બિહારમાં એક કહેવત ખૂબ પ્રચલિત છે, “દરભંગા મહારાજ છે કે શું?” આ કહેવત તે રાજવી પરિવારની અકૂથ સંપત્તિ અને દાનવીરતાનો પરિચય આપે છે. તાજેતરમાં દરભંગા રાજના છેલ્લા મહારાણી કામસુંદરી દેવીનું 94 વર્ષની વયે નિધન થયું છે, જેની સાથે જ આ ઐતિહાસિક રાજવી યુગનો એક મહત્વપૂર્ણ અધ્યાય સમાપ્ત થયો છે.
ભારત-ચીન યુદ્ધમાં 600 કિલો સોનાનું દાન (Historic Donation)
વર્ષ 1962માં જ્યારે ભારત અને ચીન વચ્ચે યુદ્ધ (Indo-China War) છેડાયું હતું, ત્યારે દેશને આર્થિક મદદની જરૂર હતી. તે સમયે દરભંગાના મહારાજા કામેશ્વર સિંહે રાષ્ટ્રભક્તિનું અનોખું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું હતું. તેમણે 15 મણ એટલે કે અંદાજે 600 કિલો સોનું સરકારને દાનમાં આપ્યું હતું. એટલું જ નહીં, યુદ્ધ માટે તેમણે પોતાના 3 ખાનગી વિમાન (Aircraft) અને 90 એકર જમીન પણ આપી દીધી હતી, જ્યાં આજે દરભંગા એરપોર્ટ (Darbhanga Airport) આવેલું છે.
BHU અને AMU જેવી સંસ્થાઓમાં મોટું યોગદાન
શિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ આ પરિવારનું યોગદાન અવિસ્મરણીય છે. બનારસ હિંદુ યુનિવર્સિટી (BHU), અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટી (AMU) અને પટના યુનિવર્સિટી જેવી મોટી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના નિર્માણમાં આ પરિવારે પ્રચુર અનુદાન (Grant) આપ્યું હતું.
હાલમાં કેટલી સંપત્તિ અને કોણ છે વારસદાર? (Inheritance Dispute)
છેલ્લા રાજા કામેશ્વર સિંહ નિઃસંતાન હતા. તેમના નિધન બાદ ત્રીજી પત્ની કામસુંદરી દેવીએ પોતાની દીકરીના પુત્ર કુમાર કપિલેશ્વરને રાજના ટ્રસ્ટી બનાવ્યા હતા. હાલમાં કપિલેશ્વર સિંહ દરભંગા રાજના જાહેર કરાયેલા વારસદાર (Successor) છે.
સંપત્તિની વાત કરીએ તો:
- 1962માં સંપત્તિ: અંદાજે 2,000 કરોડ રૂપિયા.
- વર્તમાન બજાર મૂલ્ય (Market Value): અંદાજે 4 લાખ કરોડ રૂપિયા થી વધુ.
- મિલકત: 14 મોટી કંપનીઓ, દેશ-વિદેશમાં બંગલા, અબજોના ઘરેણાં અને શેર બજારમાં મોટું રોકાણ (Investment).
જોકે, કપિલેશ્વર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રસ્ટીઓના વિવાદ અને લૂંટને કારણે હવે મૂળ સંપત્તિના 2 ટકા ભાગ પણ બચ્યો નથી. હાલમાં આ અબજોની મિલકત પર કાયદાકીય વિવાદો (Legal Disputes) ચાલી રહ્યા છે.