‘SIR હાથ ધરવું એ ચૂંટણી પંચનો અધિકાર’, સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ અરજી ફગાવી

Supreme Court SIR | મતદાતા યાદીના વિશેષ અને ગહન પુનરીક્ષણ કાર્ય (Special Intensive Revision – SIR) ને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court) આજે એક મોટો અને મહત્ત્વનો ચુકાદો સંભળાવ્યો છે.

દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત સરકારના ચૂંટણી પંચ (Election Commission of India – ECI) પાસે SIR પ્રક્રિયા હાથ ધરવાનો સંપૂર્ણ કાનૂની અધિકાર છે. કોર્ટે આ પ્રક્રિયાને પડકારતી તમામ અરજીઓ (Petitions) પર સુનાવણી પૂર્ણ કરતા ચૂંટણી પંચના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો છે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Chief Justice of India – CJI) સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે (Bench) આ મામલે 3 મુખ્ય પાસાઓ પર વિસ્તૃત વિશ્લેષણ (Analysis) કર્યું હતું. કોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું છે કે, એવું બિલકુલ ન કહી શકાય કે ચૂંટણી પંચે પોતાના કાનૂની અધિકારોની બહાર જઈને કામ કર્યું છે.

આ પ્રક્રિયા ભલે સામાન્ય સુધારા પ્રક્રિયા કરતાં અલગ હોય, પરંતુ તેને ‘અલ્ટ્રા વાયર્સ’ (Ultra Vires – કાયદાની વિરુદ્ધ અથવા સત્તા બહારનું) ગણી શકાય નહીં.

સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે કાયદો પોતે જ ચૂંટણી પંચને જનપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ 1950 (Representation of the People Act 1950) હેઠળ વિશેષ સુધારો કરવાની મંજૂરી આપે છે, ત્યારે આ પ્રક્રિયાને માત્ર એટલા માટે અમાન્ય ઠેરવી શકાય નહીં કે તે નિયમિત સુધારાની સામાન્ય પ્રક્રિયા સાથે સંપૂર્ણ મેળ ખાતી નથી. અદાલતે બંધારણીય સત્તાને બહાલ રાખી અરજીઓ ફગાવી દીધી છે.