ઈરાન યુદ્ધે યુએઈ મોડલની હવા કાઢી: પૈસા છાપતી આ ઈન્ડસ્ટ્રી બીજા દેશોમાં થઈ રહી છે શિફ્ટ

Dubai Shipping Crisis | ઈરાન (Iran) અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધતા તણાવે માત્ર તેલ બજાર અથવા મિડલ ઈસ્ટની રાજનીતિને જ નથી હલાવી, પરંતુ દુબઈ (Dubai) જેવા ગ્લોબલ બિઝનેસ હબની બુનિયાદને પણ પ્રભાવિત કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

જે યુએઈ (UAE)ને છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિશ્વનું સૌથી મોટું લોજિસ્ટિક્સ અને ફાઇનાન્શિયલ સેન્ટર માનવામાં આવતું હતું, ત્યાં હવે શિપિંગ સેક્ટર (Shipping Sector) સાથે જોડાયેલા ઘણા વિદેશી પ્રોફેશનલ્સ બીજા દેશોમાં શિફ્ટ થવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે.

મિડલ ઈસ્ટ આઈ (Middle East Eye)ના અહેવાલ મુજબ, દુબઈમાં કામ કરતા ઘણા વેસ્ટર્ન એક્સપેટ્સ (Western Expats) હવે ગ્રીસ (Greece)ની રાજધાની એથેન્સ (Athens) અને સાયપ્રસ (Cyprus) જેવા દેશોને વિકલ્પ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz)માં ખતરો, જહાજોની અવરજવરમાં અવરોધ અને યુદ્ધ લાંબુ ખેંચાવાનો ડર સતત બનેલો છે.

વાસ્તવમાં, ફેબ્રુઆરીમાં ઈરાન યુદ્ધ (Iran War) શરૂ થયા પછી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લગભગ જામ જેવી સ્થિતિમાં પહોંચી ગયું છે. અમેરિકા અને ઈરાન બંને પોતાની રીતે દરિયાઈ નિયંત્રણ લાગુ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે અંદાજે 2000 જહાજો ખાડી ક્ષેત્રમાં ફસાઈ ગયા છે.

જો કે, આનાથી ગ્લોબલ શિપિંગ રેટ્સ (Shipping Rates)માં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે અને ઘણી ટેન્કર કંપનીઓ રેકોર્ડ નફો કમાઈ રહી છે, પરંતુ યુએઈની અર્થવ્યવસ્થા (Economy) પર આની વિપરીત અસર પડી રહી છે.

દુબઈનું જેબેલ અલી પોર્ટ (Jebel Ali Port) વિશ્વના સૌથી મોટા ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબમાં ગણાય છે, જ્યાં એક જહાજમાંથી સામાન બીજા જહાજમાં ટ્રાન્સફર થઈને દુનિયાના અલગ-અલગ ભાગોમાં જાય છે. પરંતુ યુદ્ધ અને બ્લોકેડના કારણે અહીં કારોબારની ગતિ ધીમી પડી ગઈ છે.

સમગ્ર ખાડીમાં આ પોર્ટ 60%થી વધુ કાર્ગો (Cargo) મેનેજ કરે છે. યુએઈની સૌથી મોટી નિકાસ એટલે કે ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) પણ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયું છે, કારણ કે હોર્મુઝ પર ઈરાનની પકડ મજબૂત થઈ રહી છે.

એક શિપ ઓનરે (Ship Owner) જણાવ્યું કે, સમસ્યા માત્ર બિઝનેસની નથી પરંતુ સુરક્ષાના ભરોસાની પણ છે. જો યુદ્ધ વધશે તો શું દુબઈથી પરિવારને લંડન કે પેરિસ મોકલવું સરળ રહેશે? આ ચિંતા લોકોને સતાવી રહી છે.

યુદ્ધની અસર હવે દુબઈના રિયલ એસ્ટેટ (Real Estate) સેક્ટર પર પણ દેખાઈ રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, આવનારા મહિનાઓમાં દુબઈની હજારો પ્રોપર્ટી એજન્સીઓ (Property Agencies) બંધ થઈ શકે છે. કોવિડ (Covid) પછી દુબઈએ ટેક્સ ફ્રી અને સરળ નિયમોથી રોકાણકારોને આકર્ષ્યા હતા, પરંતુ ઈરાન યુદ્ધે આ મોડલની નબળાઈને ઉજાગર કરી દીધી છે.