FPI 2025: ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારોએ રેકોર્ડ 1.58 લાખ કરોડ પાછા ખેંચ્યા, 2026માં થશે વાપસી?

FPI | ભારતીય શેરબજાર (Indian Share Market) માટે વર્ષ 2025 ઉતાર-ચઢાવવાળું રહ્યું છે. વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ (FPI) આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં કુલ 1.58 લાખ કરોડ રૂપિયાની નિકાસ (Outflow) કરી છે. ભારતીય બજારના ઇતિહાસમાં આ અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી વેચવાલી માનવામાં આવે છે.

વેચવાલી પાછળના મુખ્ય કારણો

બજારના નિષ્ણાતોના મતે, આ જંગી નિકાસ પાછળ કેટલાક વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર છે:

• ચલણમાં અસ્થિરતા (Currency Volatility)

• વૈશ્વિક વ્યાપાર તણાવ (Global Trade Tensions)

• યુએસ ટેરિફ (US Tariffs) અંગેની અનિશ્ચિતતા

• ભારતીય શેરબજારનું ઊંચું મૂલ્યાંકન (High Valuation)

જોકે, નિષ્ણાતો આશાવાદી છે કે વર્ષ 2026માં FPI રોકાણ ફરીથી હકારાત્મક (Positive) બની શકે છે.

આંકડાકીય વિશ્લેષણ (Data Analysis)

નેશનલ સિક્યોરિટીઝ ડિપોઝિટરી લિમિટેડ (NSDL) ના ડેટા મુજબ, 26 ડિસેમ્બર સુધીમાં FPI એ ઈક્વિટી માર્કેટમાંથી ₹1,58,409 કરોડ પાછા ખેંચ્યા છે. તેની સામે, ડેટ (Debt) અથવા બોન્ડ માર્કેટમાં ₹59,390 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે.

વર્ષ 2025ની આ નિકાસે 2022ના રેકોર્ડ (₹1.21 લાખ કરોડ) ને પણ પાછળ છોડી દીધો છે. વર્ષના 12 મહિનામાંથી 8 મહિનામાં વિદેશી રોકાણકારો નેટ સેલર્સ (Net Sellers) રહ્યા હતા. જોકે, આ વેચવાલી સામે ઘરેલું સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) દ્વારા કરવામાં આવેલી ખરીદીએ બજારને મોટો ટેકો આપ્યો છે.

સેક્ટર મુજબ રોકાણની સ્થિતિ

વિદેશી રોકાણકારોએ આ વર્ષે ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ અને IT સેક્ટરમાં સૌથી વધુ વેચવાલી કરી છે. બીજી તરફ, હેલ્થકેર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રમાં વિદેશી રોકાણ આકર્ષાયું છે.

નિષ્ણાતોનો મત

ઓમ્નીસાઇન્સ કેપિટલના CEO વિકાસ ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, “ભારતીય કંપનીઓની કમાણીમાં વૃદ્ધિ (Earnings Growth) અને સરકારી નીતિઓમાં સાતત્ય આગામી સમયમાં રોકાણકારોને આકર્ષી શકે છે.”

મોર્નિંગસ્ટાર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિસર્ચના રિસર્ચ મેનેજર હિમાંશુ શ્રીવાસ્તવે ઉમેર્યું કે, “2026માં FPI ની ગતિવિધિઓ વૈશ્વિક વ્યાજ દરો (Interest Rates) અને યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ (US Bond Yield) પર નિર્ભર રહેશે. જો ડૉલર નબળો પડશે તો ભારતમાં ફરી રોકાણ વધી શકે છે.”

2025 માં માસિક FPI રોકાણની વિગત

મહિનો	FPI રોકાણ (₹ કરોડમાં)
જાન્યુઆરી	-78,027
ફેબ્રુઆરી	-34,574
માર્ચ	-3,973
એપ્રિલ	4,223
મે	19,860
જૂન	14,590
જુલાઈ	-17,741
ઓગસ્ટ	-34,993
સપ્ટેમ્બર	-23,885
ઓક્ટોબર	14,610
નવેમ્બર	-3,765
ડિસેમ્બર*	-14,734

(નોંધ: ડિસેમ્બરના ચોથા અઠવાડિયામાં વેચવાલીનું પ્રમાણ વધ્યું છે.)