શું અમેરિકા ધ્વસ્ત કરી શકશે ઈરાનનું 100 મીટર ઊંડું ‘પિકએક્સ માઉન્ટેન’ પરમાણુ કેન્દ્ર?

Iran Nuclear Facility | અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સૈન્ય તણાવની વચ્ચે એક ચોંકાવનારો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) ઈરાનના અત્યંત સુરક્ષિત ગણાતા ‘પિકએક્સ માઉન્ટેન’ (Pickaxe Mountain) પરમાણુ કેન્દ્ર પર હુમલો કરવાની ખુલ્લી ધમકી આપી છે.

સ્થાનિક ભાષામાં ‘કુહ-એ-કોલંગ ગજ લા’ તરીકે ઓળખાતો આ પહાડ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Program) માટેનો સૌથી અભેદ્ય ગઢ માનવામાં આવે છે. ઈસ્ફાહાન (Isfahan) પ્રાંતમાં આવેલો આ વિશાળ ગ્રેનાઈટ (Granite) પહાડ નતાન્જ પરમાણુ સંકુલ (Natanz Nuclear Complex) ની ખૂબ જ નજીક આવેલો છે.

પશ્ચિમી ગુપ્તચર એજન્સીઓ (Intelligence Agencies) ના મતે, ઈરાને પોતાના પરમાણુ મિશનને પશ્ચિમી દેશોના હુમલા અને સબોટાજ (Sabotage – તોડફોડ) થી બચાવવા માટે ૨૦૨૦ થી આ અંડરગ્રાઉન્ડ (Underground) સુવિધાનો સતત વિસ્તાર કર્યો છે.

નિષ્ણાતોનો અંદાજ છે કે આ પહાડની અંદર ૧૬૦૮ મીટરની ઉંચાઈ નીચે લગભગ ૮૦ થી ૧૦૦ મીટરની ઊંડાઈએ સેન્ટ્રીફ્યુજ એસેમ્બલી પ્લાન્ટ (Centrifuge Assembly Plant) અથવા ગુપ્ત યુરેનિયમ સંવર્ધન કેન્દ્ર (Uranium Enrichment Facility) બનાવવામાં આવ્યું છે, જે ઈરાનના અન્ય પરમાણુ કેન્દ્ર ‘ફોર્દો’ (Fordow) કરતા પણ ઘણું ઊંડું છે.

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં એક ઈન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે, આ પિકએક્સ માઉન્ટેન સીધો તેમના નિશાના પર છે. તેમણે આ કેન્દ્રના મુખ્ય દરવાજા પર સીધો હુમલો કરવાની ચેતવણી આપી છે.

આ ધમકી એવા સમયે આવી છે જ્યારે અમેરિકી દળોએ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં ઈરાનના રડાર, મિસાઈલ સાઈટ્સ અને સ્પીડબોટ્સ પર ભીષણ હુમલાઓ શરૂ કરી દીધા છે.

ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા ખામેનેઈ (Khamenei) ના મૃત્યુ બાદ ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (Iranian Revolutionary Guard – IRGC) માં બદલાની ભાવના પ્રબળ છે, તેથી જો અમેરિકા આ પહાડ પર હુમલો કરશે તો પ્રાદેશિક યુદ્ધ વધુ ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.

જો કે, ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય દ્રષ્ટિએ 100 મીટર ઊંડા મજબૂત ગ્રેનાઈટ પહાડને તોડવો અમેરિકાના જીબીયુ-૫૭ (GBU-57) જેવા શક્તિશાળી બંકર બસ્ટર બોમ્બ (Bunker Buster Bomb) માટે પણ મુશ્કેલ છે, કારણ કે તે માત્ર 60 મીટર સુધી જ પ્રવેશી શકે છે. તેમ છતાં, પહાડના વેન્ટિલેશન શાફ્ટ (Ventilation Shaft) અને પાવર લાઈનો (Power Lines) જેવી કડીઓ ઈરાનની નબળાઈ સાબિત થઈ શકે છે.