મિડલ ઈસ્ટમાં અમેરિકાની પીછેહઠ: ઈરાન સાથેના 40 દિવસના યુદ્ધે દાયકાઓની સૈન્ય પકડ નબળી પાડી

Iran Missile Attack on US Bases: મિડલ ઈસ્ટ (Middle East) માં ચાલી રહેલા સંઘર્ષે વૈશ્વિક મહાસત્તા અમેરિકા માટે મોટું સંકટ ઊભું કર્યું છે. જે સૈન્ય મથકો (Military Bases) એક સમયે અમેરિકાની તાકાતનું પ્રતિક હતા, તે હવે ઈરાનના હુમલાઓને કારણે તેની સૌથી મોટી નબળાઈ બની ગયા છે. ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા વળતા હુમલાઓએ સાઉદી અરેબિયા (Saudi Arabia), યુએઈ (UAE), કતાર અને બહેરીન જેવા દેશોમાં અમેરિકાના સૈન્ય માળખાને વેરવિખેર કરી નાખ્યું છે.

સૈન્ય મથકોને થયેલું નુકસાન અને વર્તમાન સ્થિતિ: સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, અખાતી દેશોમાં આવેલા અમેરિકાના અંદાજે 12 (Twelve) જેટલા સૈન્ય ઠેકાણાઓ એટલી હદે ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે કે તેનો ઉપયોગ કરવો હવે જોખમી બની ગયો છે. ખાસ કરીને બહેરીનમાં આવેલું અમેરિકન નૌકાદળનું ‘ફિફ્થ ફ્લીટ’ (Fifth Fleet) હેડક્વાર્ટર, જે અમેરિકાની દરિયાઈ તાકાતનું કેન્દ્ર હતું, તેને ઈરાને નિશાન બનાવ્યું છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસન (Trump Administration) દ્વારા હજુ સુધી આ નુકસાનના સત્તાવાર આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી, પરંતુ જમીની હકીકત કંઈક અલગ જ ઈશારો કરી રહી છે.

બદલાતા ભૌગોલિક-રાજકીય સમીકરણો: વર્ષ 1990 (Nineteen Ninety) ના અખાતી યુદ્ધ બાદ અમેરિકાએ આ વિસ્તારમાં 19 (Nineteen) મોટા સૈન્ય મથકો સ્થાપી અંદાજે 50,000 (Fifty Thousand) સૈનિકો તહેનાત કર્યા હતા. આ વ્યૂહાત્મક પકડ દ્વારા અમેરિકા ઓઇલ (Oil) માર્કેટ અને સુરક્ષા પર નિયંત્રણ રાખતું હતું. પરંતુ હવે આ દેશોમાં સુરક્ષા પ્રત્યે અવિશ્વાસ વધ્યો છે. અખાતી દેશો હવે અમેરિકાની સુરક્ષા ગેરંટી (Security Guarantee) પર નિર્ભર રહેવાને બદલે પોતાની રક્ષા માટે નવા વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. ઈરાને માત્ર 40 (Forty) દિવસના ગાળામાં અમેરિકાની વર્ષોની મહેનત પર પાણી ફેરવી દીધું હોય તેવું લાગી રહ્યું છે.