Business

સાણંદની સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે હેટ્રિક

સાણંદની સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે હેટ્રિક : વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ₹૭,૬૦૦ કરોડના અત્યાધુનિક સીજી સેમિકોનના કમર્શિયલ ઉત્પાદનના OSAT પ્લાન્ટનો શુભારંભ કરાવ્યો

 


**
ભારતની સેમિકન્ડક્ટર યાત્રા માટે આ એક ઐતિહાસિક દિવસ છે; સાણંદમાં CG SEMI OSAT સુવિધા ચિપ ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરશે, તકનીકી આત્મનિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન આપશે અને વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર વેલ્યુ ચેઇનમાં ભારતનું સ્થાન મજબૂત કરશે: વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી
*
સેમિકોન ઇન્ડિયા પ્રોગ્રામ ઝડપી ગતિ પકડી રહ્યો છે; સ્ટેપ બાય સ્ટેપ, બ્રિક બાય બ્રિક, ચિપ બાય ચિપ: વડાપ્રધાનશ્રી
**
ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગનો વિસ્તાર રાતોરાત થયો નથી; આ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્રાંતિનું આગામી પગલું છે જે છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતમાં થઈ છે: વડાપ્રધાનશ્રી
*
પહેલા પ્રોડક્ટ્સ, પછી કમ્પોનન્ટ્સ અને હવે સેમિકન્ડક્ટર્સ; ભારત સમગ્ર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વેલ્યુ ચેઇનનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે, આ વિકસિત ભારતનો રોડમેપ છે, આ મેક ઇન ઇન્ડિયાનો આગામી તબક્કો છે: વડાપ્રધાનશ્રી
*
અમારો ધ્યેય ચિપ ડિઝાઇનથી લઈને ફેબ્રિકેશન અને પેકેજિંગ સુધી ભારતમાં સંપૂર્ણ સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે: વડાપ્રધાન
*
ભારતના યુવાનો મેડ ઇન ઇન્ડિયા ચિપ્સ સાથે AI, રોબોટિક્સ અને નેક્સ્ટ-જનન ટેક ક્રાંતિને ઊર્જા આપશે: વડાપ્રધાન
*
વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર મેપ પર ચમકશે ગુજરાત: દૈનિક ૧.૫ કરોડ ચિપ્સની ક્ષમતા સાથે આગામી ૫ વર્ષમાં ૫,૦૦૦થી વધુ રોજગારીની તકોનું સર્જન થશે
**
વડાપ્રધાનશ્રીના હસ્તે પ્રથમ ચિપ શીપમેન્ટ ગ્લોબલ જાયન્ટ રેનેસાસને સુપ્રત કરાયું
*
વડાપ્રધાનશ્રીના વિઝનરી નેતૃત્વમાં આ દાયકો ભારત માટે સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટર્સનો ‘ટેકએડ’ : મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ
**
આપણી સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ માત્ર ભારતમાં જ નહીં વપરાય, પરંતુ જાપાન, અમેરિકા અને યુરોપમાં પણ તેની નિકાસ થશે : શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ

 

 


00000000000000000000

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે ગુજરાતના સાણંદમાં સીજી સેમી આઉટસોર્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી એન્ડ ટેસ્ટ (OSAT) ફેસિલિટીનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, પ્રધાનમંત્રીએ આ લોન્ચિંગને દેશના તેના લક્ષ્યો પ્રત્યેના અતૂટ સંકલ્પના પુરાવા તરીકે ગણાવ્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દેશ કોઈપણ ખચકાટ વિના તેના મજબૂત સંકલ્પોને વાસ્તવિકતામાં રૂપાંતરિત કરે છે. શ્રી મોદીએ મક્કમતાપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આજનો આ કાર્યક્રમ પુરાવો છે કે ભારત જે પણ કરવાનો સંકલ્પ કરે છે, તેને દ્રઢતાપૂર્વક પૂર્ણ કરે છે.”
અડધા દાયકા પહેલા શરૂ કરાયેલા વ્યૂહાત્મક વિઝનને યાદ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ દેશને અદ્યતન ટેક્નોલોજી માટે વૈશ્વિક હબમાં પરિવર્તિત કરવાના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. સ્થાનિક ડિઝાઇન અને સ્થાનિક ઉત્પાદનની વ્યાપક વ્યૂહરચનાઓ પ્રેરિત, તેમણે આ ત્રીજી મોટી ફેસિલિટીમાં વ્યાપારી ચિપ પેકેજિંગની સત્તાવાર શરૂઆતની ઉજવણી કરી હતી. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “અમે ‘ડિઝાઇન ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ ના પાયાના મંત્ર સાથે સફળતાપૂર્વક આગળ વધ્યા છીએ.”
આ પ્રોજેક્ટના ઝડપી વિકાસના સમયરેખા પર વિચાર કરતા પ્રધાનમંત્રીએ વર્ષ 2024 માં શિલાન્યાસ કરવાની બાબતને યાદ કરી હતી અને ઓગસ્ટ 2025 સુધીમાં ચિપ ટેસ્ટિંગની ઝડપી શરૂઆતની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે આયોજનથી લઈને સંપૂર્ણ પાયાના ઉત્પાદન સુધીની આ અતિ ઝડપી સફરનો શ્રેય અસંખ્ય પ્રોજેક્ટ સહયોગીઓના અવિરત સમર્પણ અને ધ્યાન પર આપ્યો હતો. શ્રી મોદીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “શિલાન્યાસથી લઈને ઉત્પાદન સુધીની આ અસાધારણ સફર ચોક્કસપણે ઘણા સાથીદારોની સખત મહેનતનું પરિણામ છે.”
જનમેદનીને સંબોધતા પહેલા પોતાની વ્યક્તિગત મુલાકાતોને યાદ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ ફેસિલિટી ખાતે તૈનાત સમર્પિત કર્મચારીઓ સાથે વાતચીતના પોતાના અનુભવો શેર કર્યા હતા. પ્રદર્શનની મુલાકાત દરમિયાન અસંખ્ય યુવા વ્યાવસાયિકો સાથે સીધો સંવાદ સાધ્યા પછી, તેમણે તેમની અદભુત ઊર્જા, આશાવાદ અને સકારાત્મક દ્રષ્ટિકોણની પ્રશંસા કરી હતી. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, “આજે મેં જે પણ યુવા સાથીઓ સાથે વાતચીત કરી, તે દરેક આત્મવિશ્વાસથી સંપૂર્ણપણે સભર છે.”
નવનિર્મિત ફેસિલિટીને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગના પ્રતીક તરીકે ગણાવતા પ્રધાનમંત્રીએ સ્થાનિક, જાપાનીઝ અને થાઈ ઉદ્યોગ ભાગીદારોના સંયુક્ત પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે આ સાહસને માત્ર એક સાધારણ વ્યાપારી સાહસ કરતાં ઘણું વધારે ગણાવ્યું હતું અને તેને તકનીકી વિશ્વાસ અને સરહદ પારની ભાગીદારીના મજબૂત મોડેલ તરીકે રેખાંકિત કર્યું હતું. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આ સંકલિત ભાગીદારી ભારતની સેમિકન્ડક્ટર યાત્રાને સંપૂર્ણપણે નવી ગતિ આપવા જઈ રહી છે.”
છેલ્લા સવા બે વર્ષમાં હાંસલ કરાયેલા પ્રચંડ સ્કેલની પ્રશંસા કરતા પ્રધાનમંત્રીએ વાર્ષિક 20 કરોડ યુનિટ સપ્લાય કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા સક્રિય વ્યાપારી ઉત્પાદનમાં પ્રવેશવાની પ્રશંસા કરી હતી. વાર્ષિક 500 કરોડ યુનિટ સુધી પહોંચવાના ટીમના મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા તેમણે આ ઝડપી પ્રગતિનો શ્રેય દેશવ્યાપી ટેક્નોલોજી પ્રોગ્રામની વેગ પકડતી ગતિને આપ્યો હતો. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “હું આખી ટીમને, રાજ્ય સરકારને અને સમગ્ર દેશને આ વ્યવસ્થા સ્ટેપ બાય સ્ટેપ, બ્રિક બાય બ્રિક અને ચિપ બાય ચિપ બનાવવા બદલ અભિનંદન આપું છું.”

 


ઉપસ્થિત ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો અને યુવાનોને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ વૈશ્વિક ઔદ્યોગિક ઇતિહાસમાંથી મહત્વના પાઠ ટાંક્યા હતા અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સાચી ઉત્પાદન શક્તિ માત્ર અલગ-અલગ ફેક્ટરીઓ સ્થાપવાથી આવતી નથી. સિલિકોન વેલી, હસિંચુ સાયન્સ પાર્ક અને સુકુબા સાયન્સ સિટી જેવા સુપ્રસિદ્ધ ટેક હબનો ઉલ્લેખ કરીને તેમણે વ્યાપક, સંકલિત ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવાની અત્યંત આવશ્યકતા પર ભાર મૂક્યો હતો. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું હતું કે, “આજે સાણંદ આવા શક્તિશાળી ક્લસ્ટરો સ્થાપવા માટે તે જ દિશામાં દ્રઢતાપૂર્વક પોતાના કદમ આગળ વધારી રહ્યું છે.”
સ્થાનિક સ્તરે મજબૂત ઇકોસિસ્ટમના ઝડપી ઉદભવની વિગતો આપતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે કેવી રીતે માઇક્રોન, કેઇન્સ અને સીજી સેમી જેવી અગ્રણી કંપનીઓએ માત્ર થોડા મહિનામાં આ પ્રદેશમાં એકસાથે ઉત્પાદન શરૂ કર્યું છે. આગામી સમયમાં વિશિષ્ટ કેમિકલ ઉત્પાદકો, ટેસ્ટિંગ લેબ્સ, ડિઝાઇન સેન્ટર્સ અને ગતિશીલ નવા સ્ટાર્ટઅપ્સના આગમનની કલ્પના કરતા તેમણે વિગતવાર સમજાવ્યું કે કેવી રીતે સ્થાનિક ઉદ્યોગો વ્યાપક આર્થિક અને રોજગારીની તકોમાં અનેકગણો વધારો કરે છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આ ક્લસ્ટરની સાચી શક્તિ છે, જ્યાં એક ઉદ્યોગ અન્ય દસ ઉદ્યોગોને જન્મ આપે છે અને આખરે સમગ્ર પ્રદેશની અર્થવ્યવસ્થાને બદલી નાખે છે.”
આ ક્ષેત્રમાં આવેલા ઉછાળા અંગે દેશવ્યાપી અને વૈશ્વિક સ્તરે જોવા મળતા ભારે ઉત્સાહને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ એ ગેરસમજને સુધારી હતી કે આ ઝડપી વૃદ્ધિ કોઈ અલગ ઘટના છે. તેમણે સમજાવ્યું હતું કે વર્તમાન વિસ્તરણ વાસ્તવમાં પાછલા 10 વર્ષોમાં ઘડવામાં આવેલી લાંબાગાળાની તકનીકી નીતિઓમાંથી ઉદ્ભવેલી એક સુઆયોજિત પ્રગતિ છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “આ પાછલા એક દાયકામાં ભારતમાં આવેલી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્રાંતિનું સ્વાભાવિક આગામી પગલું છે.”
સ્થાનિક ઉત્પાદનની આ સફળતાના મૂળ વિશે વાત કરતા પ્રધાનમંત્રીએ ભૂતકાળમાં આયાતી સ્માર્ટફોન પરની નિર્ભરતાની સરખામણી વર્તમાન ઉત્પાદન ઉછાળા સાથે કરી હતી. આઉટપુટમાં આશ્ચર્યજનક 33 ગણો વધારો નોંધતા તેમણે ગર્વભેર મોબાઈલ ક્ષેત્રે વિશ્વના બીજા સૌથી મોટા ઉત્પાદક અને નિકાસકાર તરીકે દેશના નવા દરજ્જાને સ્વીકાર્યો હતો. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “અમે આખરે આ અદ્ભુત સીમાચિહ્નો હાંસલ કરવા માટે જાણીજોઈને મોબાઈલ ફોન ઉત્પાદનથી અમારી સફર શરૂ કરી હતી.”
તાજેતરના વર્ષોમાં સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમની વ્યાપક સફળતાનો અંદાજ આપતા પ્રધાનમંત્રીએ સમગ્ર ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિના આંકડા શેર કર્યા હતા. તેમણે ખુલાસો કર્યો હતો કે કુલ ઉત્પાદન વર્ષ 2014 ના સ્તરની સરખામણીમાં લગભગ 7 ગણું વધ્યું છે, સાથે જ એકંદર નિકાસમાં 11 ગણો પ્રચંડ ઉછાળો આવ્યો છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “અમે સમગ્ર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને સફળતાપૂર્વક અને વ્યાપકપણે મજબૂત બનાવી છે.”
સરકારના વ્યૂહાત્મક રોડમેપ વિશે વધુ જણાવતા પ્રધાનમંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે અંતિમ ધ્યેય માત્ર અંતિમ ગ્રાહક ઉત્પાદનોમાં આત્મનિર્ભરતા મેળવવાથી ઘણો આગળ છે અને તેમાં તેના પાયાના ઘટકો (કમ્પોનન્ટ્સ)નો પણ સમાવેશ થાય છે. વૈશ્વિક ટેક્નોલોજીને શક્તિ આપતી ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરવાની પ્રતિબદ્ધતા સાથે તેમણે સંપૂર્ણ, એન્ડ-ટુ-એન્ડ સ્થાનિક વેલ્યુ ચેઇનની રૂપરેખા આપી હતી. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “પહેલા પ્રોડક્ટ, પછી કમ્પોનન્ટ્સ અને હવે સેમિકન્ડક્ટર; આ મેક ઇન ઇન્ડિયાનો નિર્ણાયક આગામી તબક્કો છે.”


ઇકોસિસ્ટમના ભવિષ્યના તબક્કાઓનો નકશો રજૂ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનને સુરક્ષિત રાખવા માટે હાઇ-ટેક મટિરિયલ્સ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સમાં આત્મનિર્ભરતાની અત્યંત જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. ડિઝાઇનથી લઈને પેકેજિંગ સુધી વિસ્તરેલા સ્થાનિક નેટવર્કની કલ્પના કરતા તેમણે એઆઈ અને રોબોટિક્સમાં અદ્યતન ક્રાંતિ માટે આ સ્થાનિક ચિપ્સનો ઉપયોગ કરવા માટે યુવા પેઢી પર અપાર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આપણા યુવાનો માત્ર મેડ ઇન ઇન્ડિયા ચિપ્સનો ઉપયોગ કરીને આગામી પેઢીની ટેક ક્રાંતિને સક્રિયપણે વેગ આપશે.”
યુવા વર્ગને પોતાનો સંદેશ આપતા પ્રધાનમંત્રીએ ઐતિહાસિક ઉદાહરણો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે મોટા ઔદ્યોગિક પરિવર્તનો હંમેશા રોજગારીની અભૂતપૂર્વ તકો ઉભી કરે છે. અગાઉના આઇટી (IT) અને સ્માર્ટફોન ઉત્પાદનના ઉછાળા દ્વારા ખૂલેલી વિશાળ તકો સાથે સમાનતા દર્શાવતા તેમણે વર્તમાન તકનીકી લહેરથી સમાન વિશાળ ક્ષિતિજો ઉભરી આવવાની આગાહી કરી હતી. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “સેમિકન્ડક્ટર અને એઆઈ ક્રાંતિનો આ યુગ સંશોધન અને ડિઝાઇનથી લઈને સપ્લાય ચેઇન મેનેજમેન્ટ સુધીની અસંખ્ય તકો લાવી રહ્યો છે.”
ભવિષ્યના વર્કફોર્સને સતત અનુકૂલન સાધવા માટે પડકારતા પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આધુનિક સમયમાં પ્રાસંગિક રહેવું એ નવી કુશળતા પ્રાપ્ત કરવા અને નવીન વિચારો વિકસાવવા પર નિર્ભર છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા ખોલવામાં આવેલા વિશાળ નવા પરિમાણો તરફ ઈશારો કરીને તેમણે યુવા પેઢીને આ ઉભરતી તકોને અત્યંત ઉત્સાહ સાથે ઝડપી લેવા વિનંતી કરી હતી. શ્રી મોદીએ મક્કમતાપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “ભારતના યુવાનોએ કંઈક નવું શીખવાની અને અમલમાં મૂકવાની આ અદ્ભુત તક બિલકુલ ગુમાવવી જોઈએ નહીં.”
આ તકનીકી પ્રગતિની સર્વસમાવેશી સામાજિક અસરો દર્શાવતા પ્રધાનમંત્રીએ આ નવી ફેસિલિટીમાં સક્રિયપણે કામ કરી રહેલી આદિવાસી સમુદાયની યુવતીઓની પ્રેરણાદાયી વાતો શેર કરી હતી. સામાન્ય પૃષ્ઠભૂમિ અને આઈટીઆઈ (ITI) ના અભ્યાસથી લઈને મલેશિયામાં અદ્યતન તકનીકી તાલીમ મેળવવા સુધીની તેમની સફરથી ઊંડા પ્રભાવિત થઈને તેમણે પ્રશંસા કરી હતી કે આ દીકરીઓએ અગાઉ ક્યારેય પોતાના ગૃહ પ્રદેશની બહાર પ્રવાસ કર્યો ન હોવા છતાં વિશ્વની સૌથી આધુનિક ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓ ચલાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “સાચે જ અસાધારણ સપના જોનારી આ દીકરીઓ આજે ‘મેડ ઇન ઇન્ડિયા’ ચિપ ઉત્પાદન પ્રક્રિયાનો એક અભિન્ન હિસ્સો છે.”
દેશ સંપૂર્ણ વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવા તરફ ઝડપી ગતિએ આગળ વધી રહ્યો હોવાનો પુનરોચ્ચાર કરીને પોતાના સંબોધનનું સમાપન કરતા પ્રધાનમંત્રીએ માત્ર થોડા મહિના પહેલા વચન આપેલા અનેક ઉત્પાદન પ્લાન્ટ્સ સમયસર સાકાર થવાની ઉજવણી કરી હતી. વૈશ્વિક રોકાણકારોને સંપૂર્ણ નીતિગત સ્થિરતા, સ્પષ્ટ નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને અપ્રતિમ અમલીકરણ ગતિની ખાતરી આપતાં તેમણે પ્રણાલીગત આર્થિક સુધારાઓની વધુ ઝડપી ગતિનું વચન આપ્યું હતું. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “ઇઝ ઓફ ડુઇંગ પ્રત્યેની સંપૂર્ણ પ્રતિબદ્ધતા સાથે, 140 કરોડ ભારતીયો વર્ષ 2047 સુધીમાં દેશને ચોક્કસપણે વિકસિત બનાવશે.”

 


આ ક્ષેત્રીય તેજીને લઈને સમગ્ર દેશ અને વૈશ્વિક સ્તરે જોવા મળી રહેલા ભારે ઉત્સાહને સંબોધતા, વડાપ્રધાને એ ગેરસમજને સુધારી હતી કે આ ઝડપી વૃદ્ધિ કોઈ એકલદોકલ ઘટના છે. તેમણે સમજાવ્યું કે વર્તમાન વિસ્તરણ વાસ્તવમાં છેલ્લા દસ વર્ષમાં નિર્ધારિત લાંબા ગાળાની તકનીકી નીતિઓમાંથી ઉદ્ભવેલી એક સુઆયોજિત પ્રગતિ છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “છેલ્લા દાયકામાં ભારતમાં આવેલી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્રાંતિનું આ કુદરતી આગામી પગલું છે.”
આ સ્થાનિક ઉત્પાદનની સફળતાના મૂળ શોધતા, વડાપ્રધાને ભૂતકાળમાં આયાતી સ્માર્ટફોન પરની નિર્ભરતાની સરખામણી વર્તમાન ઉત્પાદનમાં આવેલી તેજી સાથે કરી હતી. ઉત્પાદનમાં આશ્ચર્યજનક ૩૩ ગણો વધારો નોંધતા, તેમણે મોબાઇલ ક્ષેત્રે વિશ્વના બીજા સૌથી મોટા ઉત્પાદક અને નિકાસકાર તરીકે દેશના નવા દરજ્જાને ગર્વભેર સ્વીકાર્યો હતો. શ્રી મોદીએ અવલોકન કર્યું કે, “અમે આખરે આ અવિશ્વસનીય સીમાચિહ્નો હાંસલ કરવા માટે જાણીજોઈને અમારી સફર મોબાઇલ ફોન ઉત્પાદનથી શરૂ કરી હતી.”
તાજેતરના વર્ષોમાં સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમની વ્યાપક સફળતાના આંકડા આપતા, વડાપ્રધાને સમગ્ર ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિના આંકડા શેર કર્યા હતા. તેમણે ખુલાસો કર્યો હતો કે ૨૦૧૪ના સ્તરની સરખામણીમાં કુલ ઉત્પાદનમાં લગભગ સાત ગણો વધારો થયો છે, સાથે જ એકંદર નિકાસમાં પણ પ્રભાવશાળી ૧૧ ગણો વિસ્ફોટક વધારો થયો છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આપણે સમગ્ર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને સફળતાપૂર્વક અને વ્યાપકપણે મજબૂત બનાવી છે.”
સરકારના વ્યૂહાત્મક રોડમેપ વિશે વધુ વિગતો આપતા વડાપ્રધાને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે અંતિમ ધ્યેય અંતિમ ગ્રાહક ઉત્પાદનોમાં આત્મનિર્ભરતાથી ઘણું આગળ વધીને તેના પાયાના ઘટકો (કમ્પોનન્ટ્સ) સુધી વિસ્તરેલો છે. વૈશ્વિક ટેક્નોલોજીને પાવર આપતી ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ થઈને, તેમણે સંપૂર્ણ, એન્ડ-ટુ-એન્ડ સ્થાનિક વેલ્યુ ચેઇનની રૂપરેખા આપી હતી. શ્રી મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે, “પહેલા પ્રોડક્ટ, પછી કમ્પોનન્ટ્સ અને હવે સેમિકન્ડક્ટર; આ મેક ઇન ઇન્ડિયાનો નિર્ણાયક આગામી તબક્કો છે.”
ઇકોસિસ્ટમના ભવિષ્યના તબક્કાઓનો નકશો રજૂ કરતા, વડાપ્રધાને સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનને સુરક્ષિત કરવા માટે હાઇ-ટેક મટિરિયલ્સ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સમાં આત્મનિર્ભરતાની નિર્ણાયક જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. ડિઝાઇનથી લઈને પેકેજિંગ સુધી વિસ્તરેલા સ્થાનિક નેટવર્કની કલ્પના કરતા, તેમણે AI અને રોબોટિક્સમાં અદ્યતન ક્રાંતિ માટે આ સ્થાનિક ચિપ્સનો ઉપયોગ કરવા માટે યુવા પેઢીમાં અપાર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “આપણા યુવાનો સંપૂર્ણપણે મેડ ઇન ઇન્ડિયા ચિપ્સનો ઉપયોગ કરીને આગામી પેઢીની ટેક ક્રાંતિને સક્રિયપણે વેગ આપશે.”

 


પોતાનો સંદેશ યુવા વર્ગ તરફ નિર્દેશિત કરતા, વડાપ્રધાને ઐતિહાસિક ઉદાહરણો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે મોટા ઔદ્યોગિક ફેરફારો સતત અભૂતપૂર્વ રોજગારીની સંભાવનાઓ પેદા કરે છે. અગાઉના આઇટી અને સ્માર્ટફોન ઉત્પાદનની તેજી દ્વારા અનલોક કરાયેલી પ્રચંડ તકો સાથે સામ્યતા દર્શાવતા, તેમણે વર્તમાન તકનીકી લહેરથી ઉદ્ભવતી આવી જ વિશાળ ક્ષિતિજોની આગાહી કરી હતી. શ્રી મોદીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે, “સેમિકન્ડક્ટર અને AI ક્રાંતિનો યુગ સંશોધન અને ડિઝાઇનથી લઈને સપ્લાય ચેઇન મેનેજમેન્ટ સુધીની અસંખ્ય તકો લાવી રહ્યો છે.”
ભવિષ્યના કાર્યબળને સતત અનુકૂલન સાધવા માટે પડકારતા, વડાપ્રધાને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આધુનિક સમયમાં પ્રાસંગિક રહેવું એ સંપૂર્ણપણે નવી કુશળતા પ્રાપ્ત કરવા અને નવીન વિચારો કેળવવા પર નિર્ભર છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા અનલોક કરાયેલા વિશાળ નવા પરિમાણો તરફ ઈશારો કરતા, તેમણે યુવા પેઢીને આ ઉભરતી સંભાવનાઓને અપાર ઉત્સાહ સાથે ઝડપી લેવા વિનંતી કરી હતી. શ્રી મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે, “ભારતના યુવાનોએ કંઈક નવું શીખવાની અને તેને અમલમાં મૂકવાની આ અદ્ભુત તક બિલકુલ ગુમાવવી જોઈએ નહીં.”
આ તકનીકી પ્રગતિની સમાવેશી સામાજિક અસરો દર્શાવતા, વડાપ્રધાને નવી સુવિધામાં સક્રિયપણે કામ કરી રહેલી આદિવાસી સમુદાયની યુવતીઓની પ્રેરણાદાયી વાર્તાઓ શેર કરી હતી. સામાન્ય પૃષ્ઠભૂમિ અને આઈટીઆઈ (ITI) અભ્યાસથી લઈને મલેશિયામાં અદ્યતન તકનીકી તાલીમ મેળવવા સુધીની તેમની સફરથી ઊંડાણપૂર્વક પ્રભાવિત થઈને, તેમણે અગાઉ ક્યારેય પોતાના વતન બહાર પ્રવાસ ન કર્યો હોવા છતાં, વિશ્વની સૌથી આધુનિક ઉત્પાદન પ્રક્રિયાઓ ચલાવવામાં તેમની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી હતી. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, “ખરેખર અસાધારણ સપનાઓ ધરાવતી આ દીકરીઓ આજે મેડ ઇન ઇન્ડિયા ચિપ ઉત્પાદન પ્રક્રિયાનો એક અભિન્ન હિસ્સો છે.”
દેશને સંપૂર્ણ વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવા તરફની ઝડપી ગતિની પુનરોચ્ચાર કરીને પોતાના સંબોધનનું સમાપન કરતા, વડાપ્રધાને માત્ર થોડા મહિના પહેલા વચન આપેલા બહુવિધ ઉત્પાદન પ્લાન્ટ્સ સમયસર સાકાર થવાની ઉજવણી કરી હતી. વૈશ્વિક રોકાણકારોને સંપૂર્ણ નીતિગત સ્થિરતા, સ્પષ્ટ નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા અને અપ્રતિમ અમલીકરણ ગતિની ખાતરી આપતા, તેમણે પ્રણાલીગત આર્થિક સુધારાઓની વધુ ઝડપી ગતિનું વચન આપ્યું હતું. શ્રી મોદીએ દ્રઢપણે જણાવ્યું હતું કે, “ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ (સરળ વ્યાપાર) પ્રત્યેની સંપૂર્ણ પ્રતિબદ્ધતા સાથે, ૧૪૦ કરોડ ભારતીયો ૨૦૪૭ સુધીમાં ચોક્કસપણે દેશને વિકસિત બનાવશે.”

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે સી.જી. સેમિકોનના કમર્શિયલ પ્રોડક્શન પ્રારંભના અવસરને વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીની આત્મનિર્ભર ભારત માટેની પ્રતિબદ્ધતાનું વધુ એક ઉદાહરણ ગણાવ્યો હતો.

તેમણે આ પ્લાન્ટ ભારતને ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈનમાં મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર બનાવશે તથા દેશની સેમિકન્ડક્ટર ઈકોસિસ્ટમને વધુ વેગ આપશે તેવી આશા વ્યક્ત કરતાં એમ પણ કહ્યું કે, સી.જી. સેમિકોનના આ પ્લાંટ દ્વારા 5 હજારથી વધુ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રોજગારીનું સર્જન થશે.

મુખ્યમંત્રીશ્રીએ વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના સતત 12 વર્ષના સુશાસન કાર્યકાળ દરમિયાન ભારતે ફ્રેઝાઈલ ફાઈવ ઈકોનોમીમાંથી નિકળીને ફાસ્ટેસ્ટ ગ્રોઈંગ ઈકોનોમીની વિશિષ્ટ ઓળખ મેળવી છે અને આર્થિક વિકાસની આ યાત્રામાં મેન્યુફેક્ચરીંગ, સોફ્ટ પાવર અને ટેક્નોલોજી લેન્ડસ્કેપમાં અનેક નવા ક્ષેત્રોના દ્વાર ખુલ્યા છે તેનું ગૌરવ કર્યુ હતું.

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ઉમેર્યુ કે, સેમિકન્ડક્ટર અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટર્સમાં વડાપ્રધાનશ્રીના વિઝનથી ભારતનો પ્રભાવ વધ્યો છે. કોરોના મહામારી દરમિયાન જ્યારે સમગ્ર ગ્લોબલ ચેઈન સંકટમાં હતી ત્યારે વડાપ્રધાનશ્રીએ ભારતને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે ગ્લોબલ હબ બનાવવાનો જે સંકલ્પ કર્યો હતો તે આજે જે કહેવું તે કરવુંના મંત્રથી સાકાર કર્યો છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે, વડાપ્રધાનશ્રીના વિઝનથી દેશના પ્રથમ સ્માર્ટ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સિટી ધોલેરામાં વર્લ્ડ ક્લાસ સેમિકન્ડક્ટર ઈકોસિસ્ટમ વિકસિત થઈ રહી છે. એટલુ જ નહિ, સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રમાં ગુજરાતને ફ્યુચર રેડી બનાવવાના ઉદેશ્યથી 2022માં દેશમાં સૌથી પહેલી સેમિકન્ડક્ટર પોલિસી જાહેર કરવાનું ગૌરવ પણ ગુજરાતે મેળવ્યું છે.

મુખ્યમંત્રીશ્રીએ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના નિર્માણના વડાપ્રધાનશ્રીના સંકલ્પને સાકાર કરવા આત્મનિર્ભરતાને મુખ્ય આધાર ગણાવતા કહ્યું કે, શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં આત્મનિર્ભરતા હવે ગ્લોબલ ચેલેન્જીસનું સોલ્યુશન બની ગઈ છે. તેમણે વિકસિત ગુજરાતથી વિકસિત ભારતના નિર્માણમાં સહયોગ કરવા સૌને આહવાન પણ કર્યુ હતું.

કેન્દ્રીય ઇન્ફર્મેશન એન્ડ ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ

કેન્દ્રીય ઇન્ફર્મેશન એન્ડ ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ભારતના સેમિકોન મિશનની ટેકનિકલ સફર અને માળખાગત સુવિધાઓ અંગે પ્રકાશ પાડતા જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના સંકલ્પથી આજે ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઇન્ડસ્ટ્રી વાસ્તવિક સિદ્ધિ બની છે. ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ અને તેમની ટીમની અદ્ભુત કાર્યક્ષમતાના કારણે માર્ચ ૨૦૨૪માં ભૂમિ પૂજન થયા બાદ, માત્ર ૨૭ મહિનાના રેકોર્ડ સમયમાં સાણંદના આ ત્રીજા પ્લાન્ટમાં કોમર્શિયલ પ્રોડક્શન શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ પ્લાન્ટમાં બનાવવામાં આવતી ચિપ્સ માત્ર ભારતના કાર અને સ્કૂટર્સમાં જ નહીં વપરાય, પરંતુ અહીંથી તેને જાપાન, અમેરિકા અને યુરોપ જેવા દેશોમાં પણ નિકાસ કરવામાં આવશે, જેના દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની ટેકનોલોજીનો ડંકો વગાડવામાં આવશે. દેશમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગને આજે ૧૩ લાખ કરોડ રૂપિયાની ઇન્ડસ્ટ્રી બનાવી દેવામાં આવી છે, જેના દ્વારા ૨૫ લાખ લોકોને રોજગારી પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.

શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે વિશેષ ગર્વ લેતાં જણાવ્યું હતું કે દેશના ખૂણે-ખૂણેથી આવેલા યુવાનો જેમાં ઝારખંડ, છત્તીસગઢ અને જમ્મુ-કાશ્મીર જેવા રાજ્યોની અને ખાસ કરીને ગામડાઓમાંથી પહેલીવાર મલેશિયા ટ્રેનિંગ લેવા મોકલાયેલી દીકરીઓ દ્વારા આજે અહીં રિયલ ચિપ્સ બનાવવામાં આવી રહી છે. સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે ૩૧૫ યુનિવર્સિટીઓમાં ખાસ કોર્સ શરૂ કરી દેવાયા છે અને હજારો નવયુવાનોને ડિઝાઇનની ટ્રેનિંગ આપવામાં આવી છે. ભારત દ્વારા ખૂબ જ ઝડપથી પ્રગતિ કરવામાં આવી રહી છે; આવનારા મહિનાઓમાં વધુ ૦૨ પ્લાન્ટ શરૂ કરવામાં આવશે, એટલે કે ૨૦૨૬ પૂરું થતાં સુધીમાં ભારતમાં કુલ ૦૫ સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ્સમાં પ્રોડક્શન શરૂ કરાશે, જે આત્મનિર્ભર ભારતની દિશામાં ભરાયેલું એક ઐતિહાસિક પગલું છે.

સીજી પાવરના ચેરમેન શ્રી વેલ્લાયન સુબ્બૈયાએ સ્વાગત પ્રવચનમાં આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ અંગે ખુશી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ ભારત સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે એક મજબૂત વૈશ્વિક શક્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. સાણંદ ફેસિલિટી ખાતેથી આપણો પ્રથમ કોમર્શિયલ કન્સાઇનમેન્ટ જાપાનની રેનેસાસ કંપનીના વૈશ્વિક ગ્રાહકો માટે રવાના કરવામાં આવ્યું છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે આપણી ગુણવત્તા અને ક્ષમતાને સાબિત કરે છે. ‘કામ બોલે છે’ અને ‘એકતામાં જ શક્તિ છે’ ના મંત્રને સાર્થક કરતા, આ પ્રોજેક્ટ માત્ર એક ફેક્ટરીનું નિર્માણ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનમાં ભારતને સ્થાપિત કરવા અને દેશના એડવાન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ કૌશલ્યને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવાની દિશામાં એક ક્રાંતિકારી પગલું છે, કારણ કે ભારતની ઉડાનમાં જ આપણી ઉડાન છે, એવું તેમણે ઉમેર્યું હતું. સુબ્બૈયાએ ગુજરાતી કહેવતો ટાંકીને સૌને અચરજ પમાડ્યું હતું.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે ₹૭,૬૦૦ કરોડના રોકાણ સાથે શરૂ થયેલો આ પ્રોજેક્ટ દેશ અને દુનિયાના સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે ભારતની આત્મનિર્ભરતાનો નવો અધ્યાય લખશે. ભારત સરકારના મહત્વાકાંક્ષી ‘ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન’ અંતર્ગત ગુજરાતના ઔદ્યોગિક હબ સાણંદ ખાતે ઉદ્ઘાટન પામેલો આ પ્લાન્ટ વધુ એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ સાબિત થશે.

વડાપ્રધાનશ્રીએ આ પ્રસંગે સેમિકન્ડક્ટર OSAT પ્લાન્ટના ક્લીન રૂમ તથા એક્સપિરિયન્સ સેન્ટરની મુલાકાત લીધી હતી તથા એન્જિનિયર્સ સાથે સંવાદ સાધ્યો હતો. વડાપ્રધાનશ્રીના હસ્તે પ્રથમ ચિપ શિપમેન્ટ ગ્લોબલ જાયન્ટ રેનેસાસને સુપ્રત કરવામાં આવ્યું હતું.

આ સમારંભમાં ગુજરાતના નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવી, સાયન્સ -ટેક્નોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયા તથા રાજ્ય મંત્રી મંડળના મંત્રીશ્રીઓ, પ્રદેશ પ્રમુખ શ્રી જગદીશભાઈ વિશ્વકર્મા, સાંસદ શ્રી દિનેશભાઈ મકવાણા, સ્થાનિક ધારાસભ્યશ્રીઓ, રાજ્યના મુખ્ય સચિવ શ્રી એમ.કે. દાસ, મહેસૂલ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ શ્રી જયંતિ રવિ સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીશ્રીઓ, રેનેસાસ ઈલેક્ટ્રોનિક્સના પ્રેસિડેન્ટ શ્રી માલિની નારાયણમૂર્તિ, કલેકટર શ્રી ભવ્ય વર્મા, જિલ્લા વિકાસ અધિકારી શ્રી વિદેહ ખરે, સીજી સેમિકોનના અધિકારીઓ સહિત સેમિકન્ડક્ટર ઇન્ડસ્ટ્રી સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓ –કર્મચારીઓ અને યુવાનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

*

 

પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને આંકડાકીય વિગતો:

સાણંદનો આ નવો પ્લાન્ટ સેમિકન્ડક્ટરના વૈશ્વિક બજારમાં ભારતની સ્થિતિ મજબૂત બનાવવામાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવશે. પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:

કુલ રોકાણ:₹૭,૬૦૦ કરોડ (કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૪માં મંજૂરી).

ઉત્પાદન ક્ષમતા: બંને પ્લાન્ટ્સ મળીને પૂર્ણ ક્ષમતા પર પહોંચ્યા બાદ વાર્ષિક ૫ અબજ (૫ બિલિયન) અને દૈનિક ૧.૫ કરોડ ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે.

વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી: આ પ્રોજેક્ટમાં સીજી પાવર એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઅલ સોલ્યુશન્સ લિમિટેડની સબસિડરી સીજી સેમી, જાપાનની રેનેસાસ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને થાઈલેન્ડની સ્ટાર માઈક્રોઈલેક્ટ્રોનિક્સ વચ્ચે સંયુક્ત ભાગીદારી છે.

રોજગારી સર્જન: પ્લાન્ટમાં હાલમાં ૩૦૦ થી વધુ કર્મચારીઓ કાર્યરત છે, જ્યારે આગામી ૫ વર્ષમાં ૫,૦૦૦ સીધી અને પરોક્ષ રોજગારીની તકોનું સર્જન થશે.

ચિપ્સના પ્રકારો અને ઉપયોગ: પ્લાન્ટમાં QFN અને QFP જેવી લિગેસી ચિપ્સ તેમજ અત્યાધુનિક FC-BGA અને FC-CSP ચિપ્સનું નિર્માણ થશે, જે ઓટોમોટિવ, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સાધનો, 5G કમ્યુનિકેશન અને પાવર એપ્લિકેશન ક્ષેત્રની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરશે.

Chief Editor

Recent Posts

કલોલ ખાતે ₹૪૯ કરોના ખર્ચે અત્યાધુનિક ન્યાય અને એડવોકેટ સંકુલનું ભૂમિપૂજન સંપન્ન

*** ગુજરાતનું જ્યુડિશિયલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દેશમાં સર્વશ્રેષ્ઠ: ગુજરાત હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ શ્રીમતી સુનિતા અગ્રવાલ   ***…

2 hours ago

ગુજરાતનાં સાપોનું ઝેર હવે બનશે ‘સંજીવની

ગુજરાતનાં સાપોનું ઝેર હવે બનશે ‘સંજીવની’: 'એન્ટી-સ્નેક વેનમ' બનાવવા માટે કંપનીને સોંપાયું ઝેર   વલસાડનાં…

2 hours ago

રેલ મંત્રી તમારો ભાઈ છે….મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ

“રેલ મંત્રી તમારો ભાઈ છે, તમારી વચ્ચે જ છે. આરામથી બધા સેલ્ફી લઈ લો.”  …

2 hours ago

રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ એ અમદાવાદના વિકાસ અને રેલવે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરિયોજનાઓની સમીક્ષા કરી

કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ એ અમદાવાદના વિકાસ અને રેલવે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરિયોજનાઓની સમીક્ષા કરી અમદાવાદ…

1 day ago

વિશ્વ ઉમિયા ફાઉન્ડેશન, અમદાવાદની મુલાકાત રેલવેમંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે લીધી

શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે અમદાવાદમાં વિશ્વ ઉમિયા ફાઉન્ડેશનની મુલાકાત લીધી હતી કેન્દ્રીય રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ…

1 day ago

મમતા બેનર્જીને વધુ એક મોટો ઝટકો, ચંદ્રિમા ભટ્ટાચાર્યે બંગાળ TMC ચીફ સહિત તમામ પદો પરથી આપ્યું રાજીનામું

Chandrima Bhattacharya resigns TMC | પશ્ચિમ બંગાળ (West Bengal) વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મળેલી હાર બાદ પહેલેથી જ…

1 day ago